یک ایمپلنت شبکیه که میتواند بخشی از بینایی را در افراد مبتلا به یکی از انواع شایع نابینایی بازگرداند، مجوز استفاده در اروپا را دریافت کرده است. این نخستین بار در جهان است که چنین فناوریای برای کمک به افراد مبتلا به نوعی کاهش شدید بینایی تایید میشود.
داریوش شاهدی، از شرکت Science Corporation سازنده این ایمپلنت میگوید: «ما بیمارانی داشتهایم که توانستهاند چهره را تشخیص دهند.»
این فناوری که «ایمپلنت پریما» نام دارد، بینایی مرکزی کاربردی را در افراد مبتلا به «آتروفی جغرافیایی» بازمیگرداند؛ یعنی مشکل در همان دید مستقیم روبهرو که برای مشاهده جزئیات دقیق و خواندن ضروری است.
آتروفی جغرافیایی که حدود ۸ میلیون نفر در جهان به آن مبتلا هستند، نوعی بیماری پیشرونده و غیرقابل بازگشت از «تباهی لکه زرد خشک مرتبط با افزایش سن» است. در این بیماری، بخشی از شبکیه چشم به نام «ماکولا» بهتدریج تخریب میشود. در این بیماری سلولهای شبکیه از بین میروند و جایگزین نمیشوند.
در حال حاضر درمانهای موجود برای آتروفی جغرافیایی بسیار محدود هستند. در آمریکا دو دارو تاییدیه گرفته است؛ داروهایی که بهصورت تزریق داخل چشم استفاده میشوند و برای جلوگیری از فعالیت پروتئینهایی است که به شبکیه آسیب میزنند.
«سونیر گارگ» از بیمارستان «چشم ویلز» در فیلادلفیا میگوید: «ایمپلنت پریما دستاوردی چشمگیر است. ما دو داروی مورد تایید سازمان غذا و داروی آمریکا برای درمان آتروفی جغرافیایی داریم که روند پیشرفت بیماری را کند میکنند، اما متاسفانه نمیتوانند بینایی ازدسترفته را بازگردانند.»
این ایمپلنت که تقریبا به اندازه سر یک سوزن است، زیر شبکیه قرار میگیرد و همراه با عینکی استفاده میشود که یک دوربین روی قاب آن نصب شده است.
این دوربین تصاویر محیط را ثبت و پردازش میکند و سپس نتیجه پردازش را با استفاده از نور نزدیک به مادون قرمز روی تراشههای ایمپلنت میاندازد. از آنجا که انسان قادر به دیدن این طول موج نیست، این فرآیند با بینایی باقیمانده فرد تداخل ایجاد نمیکند.
تراشههای موجود در ایمپلنت، نور نزدیک به مادون قرمز را به پالسهای الکتریکی تبدیل میکنند تا سلولهایی در شبکیه به نام سلولهای دو قطبی را تحریک کنند. این سلولها معمولا در اثر تباهی لکه زرد آسیب نمیبینند.
در حالت طبیعی، سلولهای دو قطبی همراه با سلولهای میلهای و مخروطی فعالیت میکنند؛ سلولهایی که نور را به سیگنالهای الکتریکی تبدیل میکنند و در بیماری تباهی لکه زرد آسیب میبینند. سیستم پریما با عبور از این سلولهای آسیبدیده، به سلولهای دو قطبی امکان میدهد سیگنالهایی تولید کنند که مغز بتواند آنها را تفسیر کند.
عینک این سیستم نیز انرژی مورد نیاز خود را مستقیما از نور دریافت میکند؛ مشابه عملکرد پنلهای خورشیدی. شاهدی میگوید: «این موضوع باعث میشود بیماران نیازی به منبع برق جداگانه و متصل به دستگاه نداشته باشند.»
