روز جهانی ایمنی بیمار؛ تاکید بر مراقبت ایمن از بیماری‌های غیرواگیر

۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ (26 شهریور 1405)، روز جهانی ایمنی بیمار است، روزی که فرصتی برای دولت‌ها، شرکای حوزه سلامت و جوامع فراهم می‌کند تا توجه جهانی را به ایمنی بیماران معطوف کرده و برای کاهش آسیب‌های قابل پیشگیری در نظام سلامت اقدام کنند.

موضوع کارزار امسال که از طرف سازمان جهانی بهداشت اعلام شده است «مراقبت ایمن از بیماری‌های غیرواگیر» و شعار آن «مراقبت ایمن برای تمام عمر!» است. افراد مبتلا به بیماری‌های غیرواگیر معمولا به مراقبت مستمر، طولانی‌مدت و در محیط‌های مختلف نیاز دارند و همین مسئله نقاط متعددی را برای بروز خطرهای مرتبط با ایمنی ایجاد می‌کند. به همین دلیل موارد متعددی برای بیماری‌های غیرواگیر مورد نظر است، از پیشگیری و تشخیص بیماری گرفته تا درمان، مدیریت بلندمدت بیماری و مراقبت از خود.

این خطرها تنها به فرایند ارائه خدمات درمانی محدود نمی‌شوند و چالش‌های موجود در نظام سلامت و همچنین عوامل گسترده‌تر تعیین‌کننده سلامت هم می‌توانند بر آنها تاثیر بگذارند.

بهبود ایمنی در مراقبت از بیماری‌های غیرواگیر مستلزم توجه به خطرهای ناشی از پیچیدگی فرایند مراقبت، تقویت نظام‌های سلامت با رویکرد مراقبت‌های بهداشتی اولیه و مقابله با عوامل گسترده‌تری است که می‌توانند احتمال آسیب را افزایش دهند. این کارزار همچنین بر اهمیت مشارکت افرادی که تجربه زیسته بیماری‌های غیرواگیر دارند، در طراحی و ارائه خدمات مرتبط با این بیماری‌ها و همچنین در فرایند مراقبت از خودشان تاکید می‌کند.

در همین راستا، سازمان بهداشت جهانی (WHO) برای کمک به تدوین کارزار ارتباطی جهانی، کارگروهی را با حضور افراد دارای تجربه زیسته و کارشناسان نیروی انسانی حوزه سلامت برگزار کرد. ۱۲ کارشناس از تمام مناطق سازمان جهانی بهداشت در این نشست حضور داشتند که در اوایل مارس ۲۰۲۶ برگزار شد.

یکی از نکات مهم مطرح‌شده در این نشست، ضرورت نگاه کردن به افراد مبتلا به بیماری‌های غیرواگیر به عنوان شریک در فرایند مراقبت، نه صرفا بیمار بود. همچنین تاکید شد که مفهوم مراقبت ایمن نباید تنها به محیط‌های درمانی محدود شود و باید در زندگی روزمره افراد هم مورد توجه قرار گیرد.

اهداف روز جهانی ایمنی بیمار ۲۰۲۶

یکی از اهداف اصلی این روز، افزایش آگاهی جهانی درباره چالش‌های ایمنی بیماران مرتبط با بیماری‌های غیرواگیر در تمام مراحل مراقبت است؛ رویکردی که بر مراقبت‌های بهداشتی اولیه استوار است و عوامل مرتبط با بیماری، چالش‌های نظام سلامت و عوامل تعیین‌کننده سلامت را در نظر می‌گیرد که ممکن است خطر آسیب را افزایش دهند.

هدف دیگر، تقویت مشارکت معنادار افراد مبتلا به بیماری‌های غیرواگیر و جوامع محلی در شناسایی خطرهای مرتبط با ایمنی و طراحی مشترک راه‌حل‌ها با متخصصان سلامت، مدیران سازمان‌ها و سیاست‌گذاران است.

سازمان جهانی بهداشت همچنین بر ادغام اصول ایمنی بیمار در قوانین، سیاست‌ها، راهبردها و برنامه‌های مرتبط با بیماری‌های غیرواگیر تاکید دارد؛ به‌ویژه با تمرکز بر تقویت نظام‌های سلامت مبتنی بر مراقبت‌های بهداشتی اولیه.

حمایت از کارکنان حوزه سلامت برای تقویت شیوه‌های ایمنی بیمار هم از دیگر اهداف این کارزار است. تشخیص ایمن‌تر، ایمنی دارویی و مشارکت معنادار بیماران از جمله اقداماتی هستند که در این زمینه مورد تاکید قرار گرفته‌اند.

حرکت جهانی برای مراقبت ایمن‌تر از بیماری‌های غیرواگیر

فعالیت‌های مرتبط با روز جهانی ایمنی بیمار در سال ۲۰۲۶ در سراسر جهان و در روز ۱۷ سپتامبر و روزهای پیرامون آن برگزار خواهد شد. کارزارهای افزایش آگاهی، گفت‌وگوهای سیاستی، برنامه‌های فنی و ابتکارهای محلی و جامعه‌محور از جمله این فعالیت‌ها هستند.

همچنین در روز ۱۷ سپتامبر، روشن کردن بناهای شاخص و فضاهای عمومی با نور نارنجی ادامه خواهد یافت؛ اقدامی که نمادی از همبستگی جهانی و تعهد به ارائه مراقبت‌های ایمن‌تر است.

سازمان جهانی بهداشت از همه ذی‌نفعان می‌خواهد در این برنامه‌ها مشارکت کنند، رویدادهای مرتبط را برگزار کنند و برای ایجاد تغییر در مسیر ایمنی مراقبت از افراد مبتلا به بیماری‌های غیرواگیر تلاش کنند.

منبع: WHO