نیکوتین، مخدری با وابستگی بیشتر از کوکائین؛ چرا افزایش قیمت سیگار مصرف دخانیات را کم نکرد؟

به گزارش آتیه آنلاین، دکتر شریف ترکمن‌نژاد، مشاور علمی جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران، با بیان اینکه دخانیات موضوعی چندوجهی است، گفت کنترل مصرف آن به مجموعه‌ای از عوامل وابسته است. به گفته او، سازمان جهانی بهداشت برای کنترل مصرف دخانیات ۶ راهبرد در نظر گرفته که «افزایش مالیات که منجر به افزایش قیمت شود» یکی از آنهاست و از مهم‌ترین عوامل کاهش مصرف به شمار می‌رود. او در عین حال تأکید کرد که کنترل دخانیات تنها به افزایش قیمت محدود نمی‌شود و پیشگیری از گسترش اماکن بدون دخانیات نیز اهمیت دارد.

تبلیغات و افزایش مراکز عرضه

به گزارش ایسنا، ترکمن‌نژاد با اشاره به گسترش صنعت دخانیات گفت تعداد فروشگاه‌های تخصصی عرضه محصولات دخانی در شهرها رو به افزایش است. او ممنوعیت تبلیغات محصولات دخانی را یکی از راه‌های مؤثر کنترل مصرف دانست و اظهار کرد این موضوع در قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات نیز آمده است، اما تبلیغات آشکار و پنهان محصولات دخانی همچنان دیده می‌شود.

او با اشاره به تبلیغات قلیان‌سراها و استفاده از تابلوهای نئونی گفت این روند روزبه‌روز در حال گسترش است و دولت باید در این زمینه ورود کند، چرا که دسترسی فیزیکی به محصولات دخانی بر میزان مصرف اثرگذار است.

مالیات ۷۵ درصدی برای اثرگذاری بر مصرف

این مشاور علمی درباره نقش قیمت گفت مالیات بر محصولات دخانی باید ۷۵ درصد قیمت خرده‌فروشی باشد تا بر میزان مصرف اثرگذار شود. به گفته او، میزان مالیات بر سیگار در ایران کمتر از این میزان است و اگر افزایش قیمت محصولات دخانی با افزایش نرخ مالیات همراه نباشد، سود بیشتری نصیب شرکت‌های دخانی می‌شود.

وابستگی بالای نیکوتین

ترکمن‌نژاد نیکوتین را ماده‌ای مخدر دانست و گفت اگرچه دخانیات محصولی قانونی است، نیکوتین ماده‌ای مخدر محسوب می‌شود. به گفته او، بررسی‌ها نشان می‌دهد از هر ۱۰۰ نفری که مصرف نیکوتین را آغاز می‌کنند، ۵۰ نفر به آن وابسته می‌مانند؛ در حالی که این میزان برای کوکائین حدود ۳۰ درصد است.

نمایش خانگی و محصولات نوپدید

او همچنین گفت شبکه نمایش خانگی به شکل واضحی در دست صنعت دخانیات است و شرایط این شبکه‌ها مصرف دخانیات را به یک هنجار تبدیل کرده است. به گفته او، تبلیغات محصولات دخانی در شبکه‌های اجتماعی نیز به طور کامل به نفع صنایع دخانی است.

ترکمن‌نژاد درباره محصولات نوپدید مانند ویپ و آی‌کاس نیز اظهار کرد این محصولات در حجم بسیار بالا و به شکل غیرقانونی وارد کشور می‌شوند. او با اشاره به تبلیغات شرکت‌های دخانی درباره بی‌ضرر بودن این محصولات گفت آنها بسیار پرخطر و کشنده هستند و پیامدهای مصرفشان طی سال‌های آینده نمایان خواهد شد.

افزایش قیمت به تنهایی کافی نیست

ترکمن‌نژاد با تأکید بر اینکه عوامل متعددی بر مصرف دخانیات اثر دارند، گفت افزایش قیمت به تنهایی لزوماً باعث کاهش مصرف نمی‌شود. به گفته او، اگر سایر مؤلفه‌های مرتبط با کنترل مصرف برخلاف کاهش مصرف عمل کنند، تغییر قیمت به تنهایی تأثیر قابل مشاهده‌ای نخواهد داشت.

او با اشاره به قیمت بالای سیگار در استرالیا گفت اگر قیمت یک بسته سیگار در کشور به حدود یک میلیون تومان برسد، به‌تدریج کاهش مصرف تجربه خواهد شد. با این حال، تأکید کرد افزایش قیمت باید در کنار توجه به سایر عوامل کنترل مصرف قرار گیرد.

ضرورت اجرای قانون و افزایش جرائم

مشاور علمی جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران با اشاره به قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات گفت استعمال دخانیات در اماکن عمومی، فروش نخی سیگار و فروش به افراد کمتر از ۱۸ سال ممنوع است، اما این مفاد زیر پا گذاشته می‌شود.

او خواستار همکاری دولت، قوه قضاییه و ستاد کشوری کنترل دخانیات برای اجرای قانون شد و بر ضرورت برگزاری جلسات این ستاد تأکید کرد.

ترکمن‌نژاد همچنین جرائم موجود را بازدارنده ندانست و گفت جریمه ۲ تا ۵ میلیون تومانی برای یک قلیان‌سرا یا جریمه ۲۰۰ میلیون تومانی برای اثری که مصرف دخانیات، مواد مخدر و الکل را ترویج می‌کند، اثرگذاری لازم را ندارد. او در پایان گفت فروش دخانیات به شکل سازمان‌یافته در حال گسترش است و کودکان پس از خروج از مدرسه با تله‌های متعددی در ارتباط با مصرف دخانیات روبه‌رو هستند.