هشدار محیط زیست؛ خزر و خلیج فارس زیر فشار آلودگی و توسعه بی‌ضابطه

به گزارش آتیه آنلاین، مدیرکل دفتر زیست‌بوم‌ها و سواحل دریایی سازمان حفاظت محیط زیست با هشدار نسبت به افزایش فشارهای زیست‌محیطی بر دریاهای ایران، اعلام کرد که خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر با تهدیدهایی همچون آلودگی‌های نفتی و صنعتی، توسعه بی‌ضابطه، صید بی‌رویه و پیامدهای تغییرات اقلیمی روبه‌رو هستند و در صورت ادامه این روند، توان بازسازی طبیعی این اکوسیستم‌ها بیش از پیش کاهش خواهد یافت.

شهرام فداکار در گفت‌وگو با تسنیم با اشاره به وضعیت اکوسیستم‌های دریایی کشور گفت بررسی آمارهای ۱۰ تا ۲۰ سال گذشته نشان می‌دهد بسیاری از ذخایر آبزی کاهش یافته‌اند و برخی زیست‌بوم‌های دریایی هنوز نتوانسته‌اند آسیب‌های گذشته را جبران کنند. به گفته وی، توسعه گسترده در نوار ساحلی، به‌ویژه در شمال کشور، علاوه بر تغییر کاربری اراضی و افزایش ساخت‌وساز، دسترسی عمومی به سواحل را نیز محدود کرده و فشار مضاعفی بر محیط زیست وارد آورده است.

وی مهم‌ترین تهدیدهای محیط زیستی دریاهای کشور را آلودگی‌های نفتی، بهره‌برداری و صید بی‌رویه، توسعه صنایع انرژی، افزایش تردد شناورها و آثار تغییرات اقلیمی دانست. به گفته او، خلیج فارس به دلیل تمرکز صنایع نفت، گاز و پتروشیمی بیشترین فشار زیست‌محیطی را تحمل می‌کند، در حالی که دریای عمان اگرچه شرایط بهتری دارد، اما مطالعات نشان می‌دهد این پهنه آبی نیز از آلودگی‌ها مصون نمانده و ظرفیت تحمل آن محدود است.

فداکار درباره دریای خزر نیز گفت کاهش تراز آب ناشی از تغییرات اقلیمی و خشکسالی، همراه با تصرف سواحل و ساخت‌وسازهای گسترده، این دریا را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. به گفته او، بخش قابل توجهی از سواحل خزر در سال‌های گذشته از دسترس عموم خارج شده و بسیاری از رودخانه‌های منتهی به این دریا نیز پیش از ورود، تحت تأثیر آلودگی‌ها و مداخلات انسانی قرار می‌گیرند.

مدیرکل دفتر زیست‌بوم‌ها و سواحل دریایی درباره راهکارهای حفاظت از اکوسیستم‌های دریایی تأکید کرد که برای هر پهنه آبی باید برنامه‌ای متناسب با شرایط آن تدوین شود. وی کنترل توسعه‌های جدید، ارتقای استانداردهای زیست‌محیطی صنایع، استفاده از فناوری‌های روز، احیای زیستگاه‌های آسیب‌دیده و تقویت نظام پایش را از مهم‌ترین اقدامات ضروری برشمرد.

او همچنین دریای عمان را منطقه‌ای دانست که هنوز فرصت اصلاح مسیر توسعه در آن وجود دارد و گفت طرح‌های توسعه‌ای سواحل مکران باید با توجه به ظرفیت‌های محیطی و پیامدهای اقلیمی دوباره ارزیابی شوند تا از تکرار تجربه‌های ناموفق سایر مناطق ساحلی جلوگیری شود.

فداکار با اشاره به وضعیت سامانه‌های پایش دریایی اظهار کرد هرچند برخی صنایع از تجهیزات پایش استفاده می‌کنند، اما این اقدامات پاسخگوی حجم فشارهای زیست‌محیطی نیست و لازم است سامانه‌های پایش لحظه‌ای در مناطق حساس و صنعتی گسترش یابد.

وی همچنین از اجرای برنامه‌های ملی برای حفاظت از گونه‌های در معرض خطر مانند لاک‌پشت‌های دریایی، جنگل‌های مانگرو و پستانداران دریایی خبر داد و گفت بخشی از این برنامه‌ها با همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در حال اجراست و مطالعات تخصصی برای برخی گونه‌ها تا پایان سال به نتایج عملیاتی خواهد رسید.

مدیرکل دفتر زیست‌بوم‌ها و سواحل دریایی در پایان درباره خسارت‌های زیست‌محیطی ناشی از جنگ در خلیج فارس گفت بررسی‌های میدانی، تصاویر ماهواره‌ای و ارزیابی مناطق آسیب‌دیده همچنان ادامه دارد و گزارش نهایی پس از تکمیل مطالعات به‌صورت رسمی از سوی سازمان حفاظت محیط زیست منتشر خواهد شد.