گزارش ESCWA-ILO با عنوان «هوش مصنوعی و آینده اشتغال برای خاورمیانه» در یک جلسه ویژه که برای آمادهسازی برای مجمع عربی توسعه پایدار (AFSD) ESCWA برگزار شد، با سخنان افتتاحیه ربع جرادات، مدیر منطقهای ILO برای کشورهای عربی، رونمایی شد.
این گزارش تأکید میکند که هوش مصنوعی در حال تغییر ساختارهای شغلی، تقاضای مهارت و داینامیکهای بخشی در سراسر منطقه عربی است و انتظار میرود تأثیرات آن تا سال 2035 به طور قابل توجهی عمیقتر شود. اتوماسیون احتمالاً اشتغال در مشاغل دفتری و روتین را کاهش میدهد و انتظار میرود فرصتهای جدیدی در بخشهایی مانند آموزش، بهداشت و فعالیتهای فناوریمحور پدیدار شود.
این گزارش سه سناریوی احتمالی برای پذیرش هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۵ را تشریح میکند و نشان میدهد که چگونه سطوح مختلف آمادگی سیاستگذاری، انتقال نیروی کار و سرمایهگذاری در مهارتها میتواند تعیین کند که آیا هوش مصنوعی به محرک رشد فراگیر تبدیل میشود یا منبع اختلال بیشتر در بازار کار خواهد بود؟
در یک سناریو، پذیرش سریع هوش مصنوعی با سرمایهگذاری قوی در انتقال نیروی کار و توسعه مهارتها همراه است و اقتصادها را قادر میکند تا اختلال را کنترل کنند، درحالیکه هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۵، علیرغم جابجایی میلیونها شغل و تغییر ساختار عمده در بازارهای کار، تقریباً ۲۵ درصد از تولید ناخالص داخلی منطقهای را تشکیل میدهد.
سناریوی دوم، نابرابری شدیدتر و چندپارگی بازار کار را در صورت پیشی گرفتن تغییرات فناوری از آمادگی نیروی کار برای پذیرش این فناوریها هشدار میدهد. در این سناریو هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۵ حدود ۳۷۵ میلیارد دلار به تولید ناخالص داخلی منطقهای کمک میکند، درحالیکه تعداد زیادی از کارگران کممهارت و متوسط با جابجایی طولانیمدت و تحرک رو به پایین مواجه هستند.
سناریوی سوم که سنجیدهتر است، ادغام تدریجی هوش مصنوعی همراه با اقدامات هماهنگ سیاستی را پیشبینی میکند که به کشورها اجازه میدهد به طور کلی دستاوردهای بهرهوری ایجاد کنند و فرصتها را به شیوهای مثبت و فراگیرتر، به ویژه در بخشهایی مانند گردشگری، لجستیک و خدمات دیجیتال، گسترش دهند، درحالیکه رشد سالانه سهم هوش مصنوعی در اقتصادهای عرب بین 20 تا 34 درصد در سال خواهد بود.
به موازات آن، این گزارش شکاف مهارتی رو به گسترشی را نشان میدهد، به طوری که عدم تطابق بین سیستمهای آموزشی و نیازهای بازار کار در برخی کشورها به 40 تا 70 درصد میرسد. در نتیجه این گزارش بر ضرورت اصلاح سیستمهای آموزشی و تربیتی تأکید میکند.
در این زمینه، نیاز به واکنشهای سیاستی پیشگیرانه و فراگیر به طور فزایندهای ضروری شده است. دولتها و نهادهای اجتماعی با سوالات مهمی در مورد چگونگی ایجاد سیستمهای مهارتی آماده برای آینده، تقویت حمایت اجتماعی، تطبیق مقررات کار و تضمین حاکمیت اخلاقی هوش مصنوعی در محیط کار روبرو هستند.
این مسائل در مرکز بحثها در جلسه مقدماتی ویژه AFSD با عنوان "شکلدهی به آینده کار در منطقه عرب: هوش مصنوعی و مسیرهای اشتغال" قرار داشتند.
این جلسه، کارشناسان منطقهای و بینالمللی را برای بررسی یافتههای گزارش ESCWA-ILO و بررسی چگونگی تغییر مسیر اشتغال در گروههای جمعیتی مختلف، از جمله جوانان، زنان و کارگران کممهارت، گرد هم آورد. همچنین بستری برای گفتوگو درباره اولویتهای سیاستگذاری، از جمله پیشبرد آموزش و یادگیری مادامالعمر و تقویت نهادهای بازار کار و حاکمیت فراگیر هوش مصنوعی فراهم کرد.
جرادات، مدیر منطقهای ILO، در افتتاحیه جلسه، بر اهمیت شکلدهی به آینده کار از طریق انتخابهای سیاستی آگاهانه تأکید کرد: «هوش مصنوعی چشمانداز دوردستی نیست. تأثیرات آن در حال حاضر در بخشهای مختلف، از مدیریت عمومی گرفته تا خدمات و فراتر از آن، احساس میشود. تخمینهای ما نشان میدهد که تقریباً 25 درصد از مشاغل در منطقه میتوانند به نحوی تحت تأثیر هوش مصنوعی مولد قرار گیرند - از جمله مشاغلی که در معرض خطر جابجایی هستند و مشاغلی که توسط این فناوریها تقویت میشوند. همچنین انتظار میرود نقشهای کاملاً جدیدی پدیدار شوند که اغلب به مهارتهای جدید نیاز دارند.»
جرادات بر اهمیت اطمینان از اینکه تغییرات فناوری از عدالت اجتماعی و شمول همگی حمایت میکند، تأکید کرده و گفت: «با این حال، تأثیر کلی از پیش تعیینشده نیست؛ این امر تا حد زیادی به انتخابهای سیاستی که امروز انجام میدهیم بستگی دارد. در سازمان بینالمللی کار، مأموریت ما روشن است: اطمینان از اینکه تحولات در دنیای کار - از جمله تغییرات فناوری - به جای تضعیف کار شایسته، باعث پیشرفت عدالت اجتماعی شوند. این امر مستلزم سرمایهگذاری پایدار در مهارتها و یادگیری مادامالعمر، نهادهای قویتر بازار کار، سیستمهای حمایت اجتماعی گستردهتر و اطمینان از این است که مزایای نوآوری به طور گسترده در سراسر جامعه به اشتراک گذاشته میشود.»
