هشدار جدی درباره کمبود داروهای اعصاب؛ بیماران در آستانه عود بیماری

به گزارش آتیه‌آنلاین، داروهایی که برای کنترل اضطراب، وسواس و اختلالات روان‌پریشی تجویز می‌شوند، یکی پس از دیگری در فهرست اقلام کمیاب و نایاب قرار گرفته‌اند و بیماران برای تهیه آنها با مشکل مواجه هستند. در این میان، مسئله فقط پیدا نکردن دارو نیست؛ چراکه قطع یا تغییر خودسرانه داروهای روان‌پزشکی می‌تواند روند درمان را مختل کند و حتی به بازگشت یا تشدید بیماری منجر شود.

سید وحید شریعت، رئیس انجمن علمی روان‌پزشکان ایران از بدتر شدن وضعیت تأمین داروهای روان‌پزشکی خبر داده و می‌گوید تعداد اقلامی که پیش‌تر با کمبود مواجه بودند، بیشتر شده است. به گفته او، برخی داروها دیگر حتی در داروخانه‌ها پیدا نمی‌شوند و این وضعیت، ادامه درمان گروهی از بیماران را با دشواری جدی روبه‌رو کرده است.

از داروهای ضداضطراب تا آمپول‌های روان‌پزشکی؛ فهرست کمبودها طولانی‌تر شد

یکی از نگرانی‌های اصلی در حوزه درمان اختلالات روان‌پزشکی، نبود داروهایی است که جایگزین کردن آنها برای همه بیماران امکان‌پذیر نیست. شریعت در تشریح وضعیت موجود به داروهایی مانند بوسپیرون، که برای درمان اضطراب استفاده می‌شود، و کلومیپرامین، داروی مورد استفاده در درمان وسواس، اشاره می‌کند؛ دو دارویی که به گفته او در حال حاضر به‌سختی پیدا می‌شوند یا اساساً در دسترس نیستند.

در کنار این داروها، پرفنازین، تیوتیکسن و فلوپنتیکزول نیز از جمله داروهای ضدروان‌پریشی هستند که با مشکل تأمین مواجه شده‌اند. اما بخش نگران‌کننده‌تر ماجرا به داروهای تزریقی مربوط می‌شود؛ داروهایی که پیش‌تر در دسترس بودند و اکنون، به گفته رئیس انجمن علمی روان‌پزشکان ایران، عملاً پیدا نمی‌شوند.

هالوپریدول، ریسپریدون، فلوپنتیکزول و فلوفنازین از جمله داروهای تزریقی هستند که شریعت به نبود آنها اشاره می‌کند. او تأکید دارد که حتی در دوران جنگ نیز وضعیت دسترسی به این داروها تا این اندازه دشوار نبوده است.

نکته مهم دیگر این است که به گفته او، به‌جز برخی داروهای تزریقی طولانی‌اثر، بسیاری از اقلام مورد اشاره تولید داخلی دارند، اما کمبود مواد اولیه باعث شده تولید و تأمین آنها نیز با مشکل روبه‌رو شود. بنابراین، داخلی بودن دارو لزوماً به معنای دسترسی آسان به آن نیست.

قطع دارو؛ خطری که می‌تواند بیماران را راهی بیمارستان کند

پیامد کمبود داروهای روان‌پزشکی تنها به سرگردانی بیماران میان داروخانه‌ها محدود نمی‌شود. در بیماری‌های روان‌پزشکی، تداوم مصرف دارو بخش مهمی از روند کنترل بیماری است و قطع درمان می‌تواند شرایط بیمار را به‌سرعت تغییر دهد. از همین رو، وقتی بیمار نتواند داروی تجویزشده را تهیه کند، احتمال بازگشت علائم و تشدید اختلال افزایش پیدا می‌کند.

شریعت هشدار می‌دهد که اگر وضعیت فعلی ادامه پیدا کند، در ماه‌های آینده تعداد زیادی از بیماران با عود بیماری مواجه خواهند شد. این اتفاق در شرایطی نگران‌کننده‌تر می‌شود که ظرفیت بستری بیماران روان‌پزشکی نیز محدود است و بسیاری از بخش‌های بیمارستانی در حال حاضر تخت خالی ندارند.

به این ترتیب، کمبود دارو می‌تواند زنجیره‌ای از مشکلات درمانی ایجاد کند؛ بیمارانی که با مصرف منظم دارو وضعیت باثباتی داشتند، ممکن است به دلیل ناتوانی در تهیه دارو درمانشان را قطع کنند و در ادامه به خدمات درمانی پیچیده‌تر و حتی بستری نیاز پیدا کنند.

رئیس انجمن علمی روان‌پزشکان ایران همچنین درباره کاهش ذخایر مواد اولیه دارویی هشدار می‌دهد؛ مسئله‌ای که می‌تواند دامنه کمبودها را گسترده‌تر کند. در چنین شرایطی، دسترسی به داروهای ضروری روان‌پزشکی دیگر صرفاً یک مسئله مربوط به بازار دارو نیست، بلکه مستقیماً با امنیت درمان بیماران و جلوگیری از بازگشت بیماری ارتباط دارد.