تحلیل دانشگاه «پردو» هشدار میدهد که جنگ پایدار در خاورمیانه میتواند طی ۱۲ تا ۱۸ ماه آینده سه تا شش درصد به تورم مواد غذایی آمریکا اضافه کند؛ موج دوم گرانی در راه است.
درحالیکه مصرفکنندگان آمریکایی هماکنون تاثیر جنگ بر بودجه خانوار خود را در پمپ بنزینها احساس میکنند، با تداوم مناقشه در خاورمیانه، ممکن است بیش از یک سال شاهد افزایش تدریجی هزینههای خرید مواد غذایی هم روبرو شوند.
این یکی از یافتههای تحلیل دانشگاه «پردو» است که پیشبینی میکند شوک گسترده انرژی ناشی از یک جنگ پایدار، میتواند سه تا شش واحد درصد به تورم مواد غذایی در ۱۲ تا ۱۸ ماه آینده بیفزاید.
گزارش هفته گذشته وزارت بازرگانی آمریکا «شاخص مخارج مصرف شخصی» (PCE) نشان داد تورم کلی آمریکا در ماه مارس نسبت به ماه قبل ۰.۷ درصد جهش کرده و به نرخ سالانه ۳.۵ درصد رسیده است. «تورم مرکزی» (PCE)، بدون احتساب قیمتهای نوسانی مواد غذایی و انرژی از فوریه تا مارس ۰.۳ درصد افزایش یافته و نرخ سالانه آن در مارس ۳.۲ درصد ثبت شده است.
از زمان حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در اواخر فوریه، مصرفکنندگان با هزینههای سوختی روبرو شدهاند که به بالاترین سطح چهار ساله رسیده است. این افزایشها در حال نفوذ تدریجی به قیمت بالاتر طیف گستردهای از کالاها است، چنانکه در تورم سالانه آمریکا که به بالاترین میزان خود در نزدیک به سه سال رسیده، منعکس شده است.
«کن فاستر»، استاد اقتصاد کشاورزی و مدیر گروه مطالعات سیاست کشاورزی دانشگاه پردو، و «برنهارد دالهایمر»، استادیار اقتصاد کلان و تجارت، توضیح میدهند که نتایج جنگ در بازارهای انرژی و نفت خام مشهود است و بر تمام حلقههای زنجیره تامین مواد غذایی به طور همزمان تاثیر میگذارد؛ «هیچ دسته غذایی وجود ندارد که به طور معناداری از فشار هزینه در امان بماند.»
بر اساس این گزارش، افزایش هزینه انرژی چندین فرآیند کلیدی در صنعت مواد غذایی را تحت تاثیر قرار میدهد. یکی از این فرآیندها استفاده از سوخت دیزل است که تمام کامیونهای حمل مواد غذایی را تغذیه میکند. کامیونهایی که محصولات را از مزرعه به کارخانه فرآوری، از کارخانه به انبار و از انبار به فروشگاه منتقل میکنند.
مواد پتروشیمی که مواد اولیه تولید بستهبندیهای پلاستیکی است (شامل فیلمهای بستهبندی، بطریها، سینیها و ظروف)، تقریبا در تمام مواد غذایی مورد استفاده قرار میگیرند. با افزایش قیمت نفت خام، هزینه بستهبندی در همه دستهها بدون توجه به محتوای داخلی افزایش مییابد.
سرمایش، از سردخانه مزرعه گرفته تا حملونقل جادهای، انبار و ویترین فروشگاهها، با برقی کار میکند که به طور فزایندهای از گاز طبیعی تولید میشود؛ قیمت گاز طبیعی نیز به دلیل اختلال در خلیج فارس جهش کرده است.
در عینحال فرآوری مواد غذایی انرژیبر است. پخت، استریلیزاسیون، خشککردن، انجماد و پخت همگی به میزان قابلتوجهی انرژی مستقیم مصرف میکنند. این هزینهها برای کنسروها، مواد غذایی منجمد، محصولات پخته شده، لبنیات و فرآوری گوشت به طور یکسان افزایش مییابد.
گزارش دانشگاه «پردو» تاکید میکند که زنجیره تامین مواد غذایی سیستم عظیم و پیچیدهای است و تغییرات قیمتی که بر کشاورزان، توزیعکنندگان عمده و خردهفروشان تاثیر میگذارد، زمان میبرد تا خود را به قیمت کالاها در قفسه فروشگاهها برساند. در این گزارش آمده است: «نتیجه این است که یک شوک قیمت کالا یا انرژی که امروز به بازارهای مزرعه و عمدهفروشی وارد میشود، معمولا سه تا شش ماه طول میکشد تا به طور کامل به قیمت قفسه خردهفروشی منتقل شود.»
روز دوشنبه، میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی در سراسر آمریکا به ۴.۴۶ دلار رسید. این رقم نسبت به یک ماه قبل ۳۵ سنت و نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱.۲۹ دلار افزایش یافته است. رانندگان «یوتا» هر گالن را به طور متوسط ۴.۳۹ دلار پرداخت میکردند که ۲۱ سنت نسبت به ماه قبل و ۱.۱۰ دلار بیشتر از سال قبل است.
«مارک مالک»، مدیر ارشد سرمایهگذاری شرکت «زیبرت فایننشال»، به «بیزینس اینسایدر» گفت: «پمپ بنزین فقط پرده اول است. ضربه واقعی به تورم خانوار بعدا میآید، در داخل محصولات روزمره پنهان شده است.»
مالک خاطرنشان کرد که «موج دوم» پیامدهای اقتصادی جنگ ایران همزمان نخواهد رسید، بلکه به تدریج وارد میشود. او گفت: «هر کدام از اینها به تنهایی قابل مدیریت به نظر میرسد، اما با هم، نمایانگر یک بازسازی ساختاری بودجه خانوار آمریکایی هستند.
