زخم جنگ بر تن جنگل‌ها

سازمان ملل متحد برای آگاهی‌بخشی درباره اهمیت جنگل‌ها در دنیا و تاثیرات آن بر زندگی مردم روز ۲۱ مارس (اول فروردین) را به عنوان روز جهانی جنگل‌ نامگذاری کرده است. سازمان ملل هر ساله یک شعار برای این روز انتخاب می‌کند و به موضوعات مربوط به جنگل به‌صورت ویژه می‌پردازد.

همزمان با روز جهانی جنگل‌ها، کامران پورمقدم، معاون امور جنگل‌ سازمان منابع طبیعی با اشاره به شعار سال جاری گفت: «اهمیت اقتصادی جنگل‌ها در زندگی مردم، موضوع شعاری است که سازمان ملل برای روز جهانی جنگل‌ها در سال ۲۰۲۶ انتخاب کرده است چراکه زندگی بیش از ۱.۵ میلیارد نفر در جهان به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم وابسته به منافع اقتصادی جنگل‌هاست.»

پورمقدم توضیح داد که «منافع اقتصادی جنگل‌ها فقط چوب نیست. بسیاری از محصولات غیرچوبی حتی داروهایی که از گیاهان ساخته می‌شود و تولیدات فرعی مثل پرورش زنبور عسل، حتی تولید آب در جنگل‌ها از کارکردها و خدمات رویشگاه‌های جنگلی محسوب می‌شود.» به همین دلیل جنگل در زندگی مردمی تاثیر زیادی دارد و «بر اساس برآوردهای انجام شده حدود ۱۲ میلیون شغل در دنیا وابسته به جنگل است که نشاندهنده اهمیت اقتصادی آن‌هاست.»

به گفته پورمقدم «یکی از رویشگاه‌های جنگلی‌ کشور، جنگل‌های زاگرس است که با مساحتی حدود ۶ میلیون هکتار در غرب کشور قرار دارد و به علت تغییرات اقلیمی، بروز آفات و آتش‌سوزی مورد تهدید قرار گرفته است.» در این منطقه بیش از ۲۷ هزار خانوار در رویشگاه جنگلی زاگرس زندگی می‌کنند و معیشت حدود ۱.۵ میلیون نفر به‌طور مستقیم از تولیدات، خدمات و منابع اقتصادی جنگل‌های زاگرس تامین می‌شود. «با احتساب مناطق حاشیه‌ای ناحیه رویشی زاگرس برآورد می‌شود به‌صورت غیرمستقیم در مجموع بالغ بر ۱۰ میلیون نفر از مزایای جنگل‌های زاگرس بهره‌مند می‌شوند» بنابراین جدا از اثرات محیط زیستی و مقابله با ریزگردهایی که از کشورهای همسایه وارد ایران می‌شود، نقش بسیار مهم زاگرس در تولید آب شیرین، کارکرد اقتصادی بسیار بالایی در تولید محصولات غیر چوبی و گیاهان دارویی – صنعتی و ... دارد.

معاون امور جنگل‌ سازمان منابع طبیعی درباره تاثیر جنگ بر جنگل‌های زاگرس می‌گوید: «این جنگ تحمیلی بر رویشگاه‌های کشور از جمله جنگل‌های زاگرس به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم تاثیر منفی می‌گذارد و می‌تواند موجب بروز آتش‌سوزی، ایجاد اختلال در حفاظت از جنگل‌ها و آسیب به آن‌ها می‌شود.» آلودگی بر اثر انتشار مواد سمی حاصل از اتفاقاتی مانند انفجارها می‌تواند اثرات منفی بر درختان زاگرس بگذارد، پورمقدم توضیح داد: «این مواد در هوا منتشر و موجب آلودگی جو می‌شود و بر مراحل رویشی درختان بلوط تاثیر منفی می‌گذارد. این فلزات سنگین روی برگ‌های درختان بلوط می‌نشیند و باعث اختلال در فتوسنتز می‌شود. وقتی که اختلال در شرایط رویشی گیاهی به وجود آید، ضعیف و مستعد برای هجوم انواع آفات، بیماری‌های قارچی و سوسک‌های چوب‌خوار می‌شود که در نهایت به خشکیدگی بلوط می‌انجامد.»

به همین دلیل «حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم بر رویشگاه ارزشمند زاگرس در حال و آینده تاثیرگذار خواهد بود و می‌تواند در نهایت بر معیشت ساکنان آن منطقه که اقتصادشان وابسته به این جنگل‌هاست، تاثیر منفی بگذارد.»