آمار قاچاق دارو مشخص نیست

وضعیت قاچاق فرآورده‌های دارویی در ایران معضلی است که برای مهار آن تلاش‌های زیادی انجام می‌شود. به‌ویژه قاچاق دارو به کشورهای همسایه در ماه‌های گذشته موردنظر مسئولان قرار گرفته است. کمبودهای دارویی در بازار داروی ایران، ضرورت مبارزه با این پدیده و جلوگیری از خروج دارو از کشور را روشن می‌کند.

در همین زمینه سعید مهرزادی، سرپرست دفتر بازرسی سازمان غذا و دارو گفت: «در این حوزه دو نوع قاچاق وجود دارد؛ یک نوع مربوط به فرآورده‌های بدون لیبل و مجوز است که از طریق مسافر، باربری، ته‌لنجی و...، انجام می‌شود و فروش آنها نیز اکثرا در فضای مجازی است که یکی از چالش‌های مهم وزارت بهداشت همین فروش فرآورده‌های غیرمجاز است.»

او ادامه داد:‌ «نوع دیگر قاچاق فرآورده‌های دارویی مربوط به فرآورده‌هایی است که مجوز قانونی برای واردات یا تولید دارند، اما در زنجیره قانونی عرضه نمی‌شوند. زنجیره تأمین شامل واردکنندگان دارای مجوز، کارخانه‌های تولید دارو است و توزیع در زنجیره توسط داروخانه‌ها و شرکت‌های مجاز پخش انجام می‌شود.»

شیرزادی از نشانه‌های قاچاق بودن دارو گفت: «اگر دارو از هر کدام از مراحل این زنجیره خارج شود در نظر ما یک محصول قاچاق است. برای مثال اگر دارو به‌ویژه داروهای کمیاب و با مجوز قانونی از محلی خارج از داروخانه مانند عطاری‌ها و سوپرمارکت‌ها تهیه شود، توزیع آن توسط افراد غیرمجاز قاچاق محسوب می‌شود.»

سرپرست دفتر بازرسی و مدیریت عملکرد سازمان غذا و دارو، قاچاق داروهای برند را چالش دیگر این حوزه دانست: «به عنوان مثال، در حالی که یک فرآورده به وفور در داخل کشور تولید می‌شود، ممکن است مصرف‌کنندگان به دنبال برند خاصی باشند. طبق قانون، در صورت تولید داخلی دارو و تخصیص ارز برای ماده مؤثره آن، واردات برندهای دیگر از خارج از کشور ضروری نیست. وزارت بهداشت به مدت سه تا پنج سال، به شرط تولید داخل و فراهم کردن زیرساخت‌های لازم، اجازه واردات می‌دهد.»

اما این مسئول ارائه آمار دقیق در مورد میزان قاچاق را امکان‌پذیر ندانست و تنها وجود آن را تأیید کرد.