
بر اساس گزارش کمیسیونی از پژوهشگران که در مجله «لنست سایکایتری» منتشر شده، دستکم ۱۰ درصد جمعیت جهان به نوعی دچار استفاده مشکلساز از اینترنت هستند؛ پدیدهای که قمار و بازی آنلاین، مصرف اعتیادگونه محتوای پورنوگرافیک، خرید اینترنتی وسواسگونه و حتی اضطراب ناشی از جستوجوی علائم بیماری را دربرمیگیرد. پژوهشگران تاکید میکنند که این مسئله تنها به ویژگیهای فردی کاربران مربوط نیست و طراحی پلتفرمها، الگوریتمها و سازوکارهایی مانند اعلانهای مکرر، لایکها و نشانهای تشویقی هم در شکلگیری رفتارهای اعتیادگونه نقش دارند.
این گزارش با مشارکت بیش از ۳۰ پژوهشگر از پنج قاره تهیه شده است. بر اساس آمار بدست آمده، بیش از ۶ میلیارد نفر در جهان از اینترنت استفاده میکنند و تعداد حسابهای کاربری شبکههای اجتماعی به 5.79 میلیارد رسیده است. جوانان ۱۶ تا ۲۴ ساله هم بهطور متوسط بیش از سه ساعت در روز و دستکم چهار روز در هفته در شبکههای اجتماعی وقت میگذرانند.
پژوهشگران میگویند استفاده مشکلساز از اینترنت در کشورهای کمدرآمد و با درآمد متوسط شایعتر است و جوانان آسیبپذیری بیشتری دارند. الگوهای جنسیتی هم متفاوت است: مردان بیشتر با مشکلات مرتبط با قمار، بازیهای ویدئویی و مصرف پورنوگرافی مواجهاند، درحالیکه استفاده مشکلساز از شبکههای اجتماعی، خرید اینترنتی وسواسگونه و اضطراب بیماری ناشی از جستوجوهای آنلاین در میان زنان بیشتر دیده میشود.
کمیسیون از دولتها میخواهد بهجای اتکا به خودتنظیمگری شرکتهای فناوری، چارچوبهای نظارتی موثرتری تدوین کنند. به باور نویسندگان، محدودیت سنی یا ممنوعیت دسترسی بهتنهایی کافی نیست و باید طراحی خدمات دیجیتال هم زیر نظارت قرار گیرد. آنان همچنین خواستار اقداماتی مشابه مقررات مقابله با مصرف دخانیات و الکل، از جمله محدودکردن تبلیغات شدهاند. متخصصان حوزه سلامت روان هم تاکید میکنند که مسئولیت استفاده سالم از فناوری نباید فقط بر دوش خانوادهها، معلمان، کادر درمان یا خود کاربران گذاشته شود؛ شرکتهای فناوری و نهادهای ناظر هم باید پاسخگو باشند.

