مردی که خونش در رگ‌های بسیاری جاری است

«توران شیخ»، کارگر ۵۰ ساله راه‌سازی از روستای «خالیپور» در ایالت بنگال غربی هند، از سال ۱۹۹۸ تاکنون ۱۰۵ بار خون اهدا کرده است، آن هم در شرایطی که برای تامین مخارج خانواده‌اش با درآمد روزانه پایین دست‌وپنجه نرم می‌کند.

کار او به مناطق مختلف «پوربا باردامان»، «پاسچیم باردامان» و بخش‌هایی از «مرشدآباد» کشیده می‌شود. توران در این مناطق، زیر نظر پیمانکارانی که با نهادهای محلی قرارداد دارند، به تعمیر جاده‌ها می‌پردازد؛ کاری که باید در گرمای سوزان تابستان و سرمای سخت زمستان انجام دهد.

توران تحصیلات خود را پس از گذراندن کلاس چهارم ابتدایی رها کرده و روزانه حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ روپیه درآمد دارد. او با همین دستمزد باید مخارج همسر، دو دختر و پسرش را تامین کند. خانواده در خانه‌ای گِلی با سقفی پوشیده از کاه زندگی می‌کنند.

فعالیت‌های تعمیر و نگهداری جاده‌ها با آغاز فصل باران‌های موسمی در ماه ژوئیه، حدود سه ماه متوقف می‌شود. توران برای گذران زندگی در این دوره، نیروی کار مورد نیاز پیمانکاران را هم در روستاهای خالیپور و باموندی تامین می‌کند.

او فعالیت داوطلبانه در زمینه اهدای خون را در سال ۱۹۹۸ آغاز کرد؛ زمانی که به یکی از کارگرانی خون اهدا کرد که در یک سانحه رانندگی مقدار زیادی خون از دست داده بود.

توران می‌گوید: «هیچ توجیهی ندارد که بخواهیم هویت فردی را که در وضعیت اضطراری قرار دارد، از نظر دین، کاست یا عقیده بررسی کنیم. وقتی کسی برای دریافت خون فریاد می‌زند، نباید رنگ پوست یا مذهب او را در نظر گرفت. سال‌ها پیش برای نخستین بار فهمیدم که یک قطره خون چگونه می‌تواند جان انسانی را نجات دهد. اهدای خون به یکی از قربانیان تصادف که با من کار می‌کرد، چشمم را به این واقعیت باز کرد و از آن زمان به جنبش اهدای داوطلبانه خون پیوستم.»

توران با وجود مشکلات مالی، «انجمن داوطلبانه اهدای خون بخش کاتوا» را تاسیس کرد تا در روستاهای دورافتاده اردوهای اهدای خون برگزار کند و ساکنان این مناطق را به مشارکت در این کار تشویق کند.

توران می‌گوید: «در فصل باران‌های موسمی که معمولا کار تعمیر جاده‌ها انجام نمی‌شود، تامین هزینه‌های زندگی خانواده‌ام دشوار است؛ اما فقر هرگز نتوانسته مانع فعالیت من برای آگاهی‌بخشی درباره جنبش اهدای داوطلبانه خون و برگزاری اردوهای اهدای خون در طول سال شود.

با وجود مشکلات مالی خانواده‌ام، انجمن داوطلبانه اهدای خون بخش «کاتوا» را تشکیل دادم. ما در روستاهای دورافتاده اردوهای اهدای خون برگزار می‌کنیم و مردم را ترغیب می‌کنیم برای انجام این خدمت بزرگ انسانی به میدان بیایند و به همنوعان خود کمک کنند.»

او همچنین به سراغ کارگران و زحمتکشان در روستاهای منطقه باردامان می‌رود که جمعیت زیادی از ساکنان آن‌ها را جوامع قبیله‌ای تشکیل می‌دهند. به‌ویژه در روزهای سوزان تابستان، برای این افراد از اهمیت اهدای خون می‌گوید.

او توضیح می‌دهد: «به روستاهایی در منطقه باردامان که جمعیت زیادی از جوامع قبیله‌ای در آن‌ها زندگی می‌کنند هم می‌روم و کارگران را با ضرورت برنامه‌های اهدای خون آشنا می‌کنم. این کار به‌خصوص در فصل خشک تابستان اهمیت دارد؛ زمانی که گرمای طاقت‌فرسا سراسر جنوب بنگال را فرا می‌گیرد. هرگز نمی‌خواهم شاهد مرگ کسی باشم که به خون نیاز دارد اما خون به او نمی‌رسد.»

روی کارت ویزیت او این پیام نوشته شده است: «داوطلبانه خون اهدا کنید و به مردم نیکی کنید». در کنار این پیام، ابیاتی از شعر «رابیندرانات تاگور» هم به چشم می‌خورد: «امروز به دل خود بگو: هرچه خوب یا بد پیش آید، حقیقت را به‌آسانی بپذیر.»

هر سال، هم‌زمان با روز جهانی اهداکنندگان خون در ۱۴ ژوئن، بانک‌های خون دولتی ایالت از شیخ دعوت می‌کنند تا درباره اهدای داوطلبانه خون سخنرانی کند. او امسال در برنامه‌ای در «موسسه دولتی پزشکی انتقال خون و ایمنی‌شناسی خون» شرکت کرد؛ مرکزی که بیشتر با نام «بانک مرکزی خون» شناخته می‌شود.

توران در این برنامه، گروهی از ساکنان قبیله‌ای روستای آمبال، واقع در منطقه پوربا باردامان، را هم همراه خود آورد. همه این افراد در جریان اردو به‌صورت داوطلبانه خون اهدا کردند.

در اول اکتبر، دکتر «ساراتوات موکرجی»، وزیر بهداشت ایالت، در مراسمی از توران شیخ تقدیر کرد. این تجلیل به پاس اهدای مکرر خون و تلاش‌های او برای افزایش آگاهی در میان جوامع محروم و به‌حاشیه‌رانده‌شده در مناطق دورافتاده انجام شد.

توران پس از دریافت این تقدیر گفت: «هرگز در زندگی‌ام تصور نمی‌کردم دولت به خاطر اهدای خون چنین افتخاری به من بدهد. هیچ‌وقت انتظار نداشتم در ازای این کار چیزی نصیبم شود، اما از این تقدیر بسیار خوشحالم.»

دکتر «سونترا ماجومدار»، معاون ارشد پزشکی و بهداشت منطقه پوربا باردامان که بر برنامه‌های اهدای داوطلبانه خون در این منطقه نظارت دارد، درباره فعالیت‌های توران گفت: «ابتکارهای توران شیخ الگویی واقعی و الهام‌بخش برای همه ماست؛ به‌ویژه در شرایطی که بخش بزرگی از افراد آگاه و صاحب‌نظر نسبت به ضرورت برنامه‌های اهدای خون بی‌تفاوت هستند. او با وجود دشواری‌های مالی خانواده‌اش، سال‌هاست با اهدای خون و مراجعه به میان مردم برای آگاه کردن آن‌ها درباره جنبش اهدای خون، به جامعه خدمت می‌کند و جان انسان‌ها را نجات می‌دهد.»