بازارهای سهام اروپا و آسیا روز جمعه بهشدت افت کردند. این ریزش پس از آن رخ داد که پیروزی قاطع دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، یک روز پیشتر به سقوط سهام شرکتهای فناوری در والاستریت دامن زده بود.
فروش گسترده سهام در بورس نیویورک در روز پنجشنبه، روز جمعه به بازارهای آسیایی سرایت کرد و سپس بر فضای معاملات در لندن تاثیر گذاشت.
شاخص فوتسی ۱۰۰ لندن که عملکرد شرکتهای بزرگ بورسی را دنبال میکند، در جریان معاملات صبحگاهی تا ۲۵۴ واحد، معادل ۲.۳۵ درصد، کاهش یافت و به ۱۰ هزار و ۵۲۸ واحد رسید. بااینحال، در پایان معاملات بخشی از افت خود را جبران کرد و با کاهش یکدرصدی بسته شد؛ اتفاقی که با افزایش دوباره سهام آمریکا پس از بازگشایی والاستریت ارتباط داشت. در همین حال، شاخص داکس آلمان ۲ درصد، کک ۴۰ فرانسه ۰.۸ درصد و ایبکس اسپانیا ۰.۶ درصد افت کردند.
«سوزانا استریتر»، مدیر ارشد راهبرد سرمایهگذاری در شرکت «ولث کلاب»، در این باره گفت: «فروش سهام شرکتهای فناوری شدت گرفته است. پیامدهای سقوط شدید والاستریت مستقیما به آسیا منتقل شد و فضای روانی بازارهای اروپا را نیز تحت تاثیر قرار داد.»
او افزود نگرانیهای بزرگی همزمان با یکدیگر تلاقی کردهاند: احتمال کندشدن روند ساخت مراکز داده میتواند هزینهکرد گستردهای را که زیربنای رونق هوش مصنوعی بوده است، متوقف کند؛ آن هم در شرایطی که سرمایهگذاران بیش از گذشته درباره بازدهی این حجم عظیم سرمایهگذاری تردید دارند.
در معاملات روز جمعه والاستریت نشانههایی از کاهش نگرانیها دیده شد. سهام فناوری افزایش یافت و شاخص اساندپی ۵۰۰ را ۰.۳ درصد بالا برد. شاخص نزدک هم که تمرکز بیشتری بر شرکتهای فناوری دارد، با رشد یکدرصدی بسته شد؛ هرچند این افزایشها تنها بخشی از زیان روز قبل را جبران کرد.
این بهبود پس از انتشار گزارشی بهتر از انتظار درباره اشتغال آمریکا رخ داد. بر اساس این گزارش، اقتصاد آمریکا در ماه اکتبر ۱۶۵ هزار شغل جدید ایجاد کرد و نرخ بیکاری به ۴.۱ درصد کاهش یافت.
یک روز پیش از آن، شاخص نزدک ۵.۵ درصد سقوط کرده بود و بدترین روز معاملاتی خود در ۱۹ ماه گذشته را پشت سر گذاشته بود. سهام شرکتهای تولیدکننده تراشه در صدر این ریزش قرار داشتند؛ بهطوریکه ارزش سهام شرکت تولیدکننده حافظه سندیسک ۲۲ درصد و سهام شرکت سازنده هارددیسک وسترن دیجیتال ۱۷ درصد کاهش یافت.
افت شدید در آسیا هم ادامه یافت. شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن ۶ درصد و شاخص کاسپی کره جنوبی بیش از ۶.۵ درصد سقوط کردند.
«کریستوفر فوربس»، رئیس بخش آسیا و خاورمیانه شرکت «سیامسی مارکتس»، وضعیت را «در واقع تا حدی فاجعهبار» توصیف کرد. او گفت بسیاری از مشتریان این شرکت که روی رشد شاخصها و سهام سرمایهگذاری کرده بودند، با زیان روبهرو شدند و در طول شبانهروز، تماسهای مربوط به درخواست تامین وجه تضمین معاملات و شکایت مشتریان افزایش یافت. به گفته او، سرمایهگذاران به موقعیتهای معاملاتی و پیشبینیهای خود وابستگی عاطفی پیدا میکنند و مواجهه با زیان برایشان دشوار است.
«کریس بوشامپ»، تحلیلگر ارشد بازار در پلتفرم سرمایهگذاری «آیجی»، هم هشدار داد که با وجود بهبود نسبی بازار، نگرانیها درباره هوش مصنوعی همچنان پابرجاست و احتمال ادامه موج فروش وجود دارد. او همچنین به نگرانی سرمایهگذاران از احتمال ازسرگیری درگیری با ایران و نوسانات قیمت نفت اشاره کرد و فضای بازار را همچنان بسیار ملتهب دانست.
«موهیت کومار»، اقتصاددان، معتقد است نباید انتظار داشت بازار آمریکا بهسرعت زیان اخیر را جبران کند؛ بااینحال، او این افت را نشانه آغاز فروپاشی سرمایهگذاری در هوش مصنوعی نمیداند. به گفته او، سرمایهگذاری در این حوزه یکی از محرکهای اصلی رشد اقتصادی آمریکا بوده و دموکراتها هم تمایلی ندارند این موتور رشد را کنار بگذارند؛ زیرا مراکز داده و زیرساختهای هوش مصنوعی فرصتهای شغلی ایجاد میکنند و آنها نمیخواهند این مشاغل به ایالتهای دیگر یا خارج از آمریکا منتقل شوند.
منبع: گاردین