ذخایر گاز اتحادیه اروپا در هفته پایانی ماه اوت تنها ۶۳ درصد پر بود؛ رقمی که بهمراتب پایینتر از میانگین ۸۰ درصدی سالهای اخیر در همین مقطع است و در میان پایینترین سطوح ثبتشده برای این زمان از سال قرار دارد.
به گفته «گرگ مولنار»، تحلیلگر و استاد حوزه گاز، اگر روند فعلی تزریق گاز به مخازن ادامه پیدا کند، اتحادیه اروپا فصل گرمایش زمستانی را با ذخایری حدود ۲۰ درصد پایینتر از میانگین پنجساله آغاز خواهد کرد؛ سطحی که از سال ۲۰۱۳ تاکنون سابقه نداشته است.
مولنار هشدار داد پایین بودن ذخایر بهطور طبیعی خطر نوسان شدید قیمت گاز در زمستان را افزایش میدهد. موجهای سرمای شدید یا دورههایی با وزش ضعیف باد هم میتوانند با افزایش مصرف گاز، این وضعیت را تشدید کنند.
بریتانیا ممکن است بیش از بسیاری از کشورهای اروپایی در معرض نوسان بازار قرار داشته باشد؛ زیرا یکی از بزرگترین مصرفکنندگان گاز در اروپا است، اما ظرفیت ذخیرهسازی داخلی آن از پایینترین سطوح در این قاره برخوردار است.
بریتانیا معمولا برای تامین گاز مورد نیاز خود به واردات از طریق خطوط لوله اروپایی یا محمولههای گاز طبیعی مایع از آمریکا و خاورمیانه متکی است. «کریس اوشی»، مدیرعامل شرکت «سنتریکا» مالک «بریتیش گس» است، این هفته گفت که بریتانیا برای زمستان پیش رو «تقریبا هیچ گازی در ذخایر خود ندارد.»
ذخایر گاز اتحادیه اروپا هم از رسیدن به هدف تعدیلشده ۸۰ درصدی تا آغاز زمستان فاصله زیادی دارند. جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و اختلال شدید در صادرات نفت و گاز از منطقه خلیج فارس، روند پر کردن مخازن اروپا را دشوارتر کرده است.
پایان سرد زمستان گذشته و افزایش غیرمعمول تولید برق با استفاده از گاز در جریان موجهای گرمای تابستان امسال هم به کاهش ذخایر اروپا کمک کرده است. در سالهای معمول، شرکتهای مالک مخازن گاز در تابستان، زمانی که تقاضا و قیمتها پایینتر است، ذخایر خود را پر میکنند.
قیمت گاز در بازار اروپا در تابستان نسبتا آرام باقی مانده بود، زیرا معاملهگران امیدوار بودند تنگه هرمز دوباره باز شود و فرصت کافی برای پر کردن ذخایر پیش از زمستان فراهم شود. اما «بیارنه شیلدروپ»، تحلیلگر ارشد کالا در بانک اسکاندیناویایی SEB، میگوید اکنون «هیچکس انتظار ندارد این اتفاق به این زودی رخ دهد.»
او افزود که در نتیجه، بازار گاز طبیعی اروپا طی هفته گذشته با نوعی «وحشت زمستانی» روبهرو شده است.
اگرچه انتظار نمیرود اروپا در زمستان با کمبود فیزیکی گاز مواجه شود، معاملهگران پیشبینی میکنند قیمتها افزایش پیدا کند. قیمت شاخص گاز اروپا در هفتههای اخیر به بالاترین سطح سه سال گذشته، یعنی بیش از ۶۸ یورو به ازای هر مگاواتساعت، رسیده است؛ رقمی که بیش از دو برابر قیمت آن در ابتدای سال است.
افزایش قیمتها همچنین ناشی از این انتظار است که با سرد شدن هوا، خریداران اروپایی و آسیایی برای تامین محمولههای گاز طبیعی مایع با یکدیگر رقابت کنند.
تحلیلگران گلدمن ساکس معتقدند اگر صادرات گاز از خاورمیانه از سر گرفته نشود، قیمت شاخص گاز اروپا احتمالا باید به بیش از ۱۰۰ یورو برای هر مگاواتساعت برسد تا محمولههای کافی برای تامین تقاضای زمستانی راهی اروپا شوند.
نگرانی درباره عرضه گاز در اروپای غربی شدیدتر است. در مقابل، کشورهایی مانند ایتالیا و لهستان توانستهاند ذخایر خود را به بیش از ۸۰ درصد ظرفیت برسانند.
در آلمان، که بزرگترین ظرفیت ذخیرهسازی گاز اروپا را در اختیار دارد، مخازن تنها تا حدود نیمی از ظرفیت خود پر هستند. ذخایر بلژیک و هلند هم که از طریق خطوط لوله مستقیما به بازار گاز بریتانیا متصلاند، بهترتیب ۵۱ و ۴۵ درصد پر شدهاند.
وابستگی بریتانیا به واردات گاز در سالهای آینده نیز احتمالا افزایش خواهد یافت؛ زیرا تولید گاز در میدانهای دریای شمال این کشور رو به کاهش است و انتظار میرود تولید گاز نروژ نیز از سال ۲۰۳۰ کاهش پیدا کند.
دولت بریتانیا در حال بررسی طرحهایی برای حمایت مالی مستقیم از زیرساختهای گاز داخلی است. یک مشاوره رسمی دولتی هشدار داده بود که با وجود رشد منابع انرژی پاک، خانهها و کسبوکارهای بریتانیا ممکن است طی دهه آینده با خطر کمبود گاز مواجه شوند.
این حمایت احتمالی میتواند شامل کمک مالی به مالکان تاسیسات ذخیرهسازی گاز و اپراتورهای خطوط لوله باشد تا ارتقا و نگهداری این زیرساختها در دهههای آینده از نظر اقتصادی امکانپذیر بماند.
در همین حال، نهاد تنظیمگر انرژی بریتانیا، «آفجم»، اعلام کرده است که متوسط قبض گاز و برق خانوارها از ماه اکتبر ۴ درصد افزایش خواهد یافت. این افزایش پس از رشد ۱۳ درصدی تعرفهها در ابتدای ژوئیه اعمال میشود و بخشی از آن به افزایش قیمت انرژی در بازارهای جهانی در پی جنگ ایران مربوط است.
منبع: گاردین
