مدیرعامل یارا اینترنشنال میگوید جنگ ایران میتواند پیامدهای «بسیار جدی» داشته باشد و کشورهای فقیر آفریقایی را در مزایده جهانی برای تأمین کود با قیمتهای نجومی روبرو کند.
«سوئین توره هولستهر»، مدیرعامل بزرگترین شرکت تولیدکننده کود در جهان، هشدار داده است که جنگ ایران میتواند «پیامدهای بسیار جدی» داشته باشد و باعث کمبود مواد غذایی و افزایش قیمتها در برخی از فقیرترین و آسیبپذیرترین جوامع آفریقایی شود.
هولستهر، مدیرعامل شرکت نروژی «یارا اینترنشنال» (Yara International) است ک در ۶۰ کشور کارخانه تولیدی و در ۱۴۰ کشور مراکز فروش دارد. او در مصاحبه با گاردین میگوید که رهبران جهان باید جلوی افزایش قیمت و کمبود کود را بگیرند، «وگرنه مزایدهای جهانی بهراه میافتد و فقیرترین کشورهای آفریقایی برای تامین کودِ گران، درمانده میشوند.»
او گفت: «مهمترین کاری که اکنون میتوانیم انجام دهیم، به صدا درآوردن زنگ خطر درباره آن چیزی است که در حال وقوع میبینیم؛ این که خطر یک مزایده جهانی بر سر کود وجود دارد. به این معنا که کود برای آسیبپذیرترین افراد غیرقابل دسترس میشود.»
هولستهر افزود: «آفریقا در واقع موقعیت بسیار خوبی برای تبدیل شدن به یک تولیدکننده عمده مواد غذایی دارد، نه تنها برای خودکفایی، بلکه حتی برای صادرات به بقیه جهان. اما واقعیت این است که آنها واردکنندگان عظیم مواد غذایی هستند. ما باید در این بخش از جهان از پیامدهای احتمالی آگاه باشیم؛ اگر به یک مزایده جهانی بر سر مواد غذایی برسیم، در اروپا قحطی رخ نخواهد داد، اما باید بدانیم که چه کسانی را از مواد غذایی محروم میکنیم.»
هولستهر از پیشبینی کمبود واقعی مواد غذایی در بخشهایی از آفریقا خودداری کرد، اما در مصاحبه با گاردین گفت که او به لندن آمده تا توجه رهبران جهان را به احتمال وخیمتر شدن اوضاع پیش از هرگونه اقدام جلب کند. او تاکید کرد: «مهم است که پیام خطر آنچه ممکن است اتفاق بیفتد را قبل از اینکه خیلی دیر شود، منتقل کنیم.»
عمق گرفتن بحران در زنجیره تامین
شرکت اطلاعات مالی «اساندپی گلوبال» اعلام کرد که تاثیر جنگ در حال نفوذ عمیقتر به زنجیرههای تامین است. «کریس راجرز»، رئیس تحقیقات زنجیره تامین در «اساندپی گلوبال مارکت اینتلیجنس»، دراینباره گفت: «زنجیرههای تامین مواد غذایی با چالشهای مستقیم و غیرمستقیم ناشی از محدودیتهای سوخت و کود روبرو هستند. وابستگی آفریقا به کودهای نیتروژنی خاورمیانه بسیار متغیر است، اما اتیوپی و کنیا در آفریقای جنوب صحرا به شدت در معرض آسیب قرار دارند.»
افزایش ۶۰ تا ۷۰ درصدی قیمت اوره
۳۵ درصد از عرضه جهانی اوره، ماده کلیدی در تولید کود، از کشورهای حاشیه خلیج فارس تامین میشود. «یارا» در حال حاضر شاهد اختلال در تامین بوده و قیمت اوره از زمان آغاز جنگ متجاوزانه آمریکا و اسرائیل علیه ایران در پایان فوریه، بین «۶۰ تا ۷۰ درصد» افزایش یافته است. هولستهر میگوید این افزایش قیمت «پیامدهای نسبتا جدی برای کسانی دارد که توان پرداخت آن را ندارند.»
محدودیت ذخیرهسازی و توقف تولید آمونیاک
علاوه بر این، مسئله ذخایر محدود و تولید نیز وجود دارد. هولستهر معتقد است: «بالاخره نقطهای میرسد که فضای انبار شما تمام میشود و محدودیتی برای میزان ذخیرهسازی در داخل کارخانههای تولید وجود دارد.»=
در یک ضربه دوگانه، تامین آمونیاک (ماده اولیه اصلی برای کودهای نیتروژنی) نیز توسط جنگ مختل شده است. آمونیاک مادهای سمی است که میتواند آسیب جدی به دستگاه تنفسی وارد کند. نگهداری انبارها در زمان جنگ آنقدر پرخطر است که برخی کشورها مانند قطر تولید خود را به طور کامل متوقف کردهاند.
هولستهر در رابطه با تولید عمومی کود گفت: «ما هر روز تولید را از دست میدهیم. راهاندازی مجدد هفتهها یا ماهها طول میکشد.»
چالش مضاعف برای کشاورزان آفریقایی
کودهای مورد نیاز برای فصل کاشت که به زودی در آفریقای جنوب صحرا آغاز میشود، یک چالش برای کشاورزان محلی است. با این حال پس از آن، آنها با مسئله ایجاد ذخیرهسازی برای محصولات سال ۲۰۲۷ روبرو هستند؛ عملی رایج در برنامهریزی کشاورزی.
هولستهر میگوید اتحادیه اروپا در حال حاضر برای کمک به کشاورزان اقداماتی انجام میدهد، اما همین حمایت باید در آفریقای جنوب صحرا نیز ارائه شود. او تاکید کرد: «ما باید با کشاورزی مانند یک کسبوکار رفتار کنیم.»
همین هفته، اتحادیه اروپا اعلام کرد قوانین یارانه دولتی برای صنایع را تسهیل میکند و کمکهای بلاعوض تا سقف ۵۰ هزار یورو به کشاورزان برای هزینه اضافی سوخت یا کود ناشی از جنگ ایران ارائه میدهد. اما در آفریقا چنین حمایتهایی وجود ندارد. آنها همچنین از نقطهضعف سلامت خاک و کمبود ذخایر غذایی شروع میکنند.
هولستهر توضیح داد: «در اروپا، شرایط خاک و کشاورزی در حال حاضر کاملا بهینه شده است، بنابراین کشاورزان قادرند مصرف کود را تا حدودی بدون پیامدهای جدی بر عملکرد کاهش دهند، اما در سایر نقاط جهان چنین نیست. شما از ابتدا با کمبود کود مواجهید. آفریقا جایی است که اکنون بیشترین نگرانی درباره آن وجود دارد. بار دیگر، در شرایطی قرار گرفتهایم که آسیبپذیرترین افراد بالاترین قیمت را میپردازند.»
