از افزایش رفتارهای بزهکارانه تا رشد خرافه‌پرستی؛ پیامدهای پنهان افت تحصیلی

به گزارش آتیه آنلاین، افت تحصیلی در میان دانش‌آموزان ایران، فقط یک مشکل آموزشی نیست؛ این پدیده، زنجیره‌ای از آسیب‌های اجتماعی، فرهنگی و روانی را به دنبال دارد. از افزایش رفتارهای پرخطر گرفته تا عمیق‌تر شدن شکاف طبقاتی و کاهش انگیزه معلمان و دانش‌آموزان، این بحران روزبه‌روز ریشه‌های جامعه را هدف قرار می‌دهد و آینده‌ای نامطمئن را رقم می‌زند.

علیرضا شریفی یزدی، جامعه‌شناس و روانشناس اجتماعی، درباره افت تحصیلی دانش‌آموزان ایران می‌گوید: یکی از دلایل اصلی این مشکل، عقب‌ماندگی نظام آموزشی در تطابق با نیازهای روز جامعه و افراد است. در عوض، آموزش‌های غیررسمی شبکه‌های اجتماعی بخشی از این خلأ را پر کرده‌اند.

به گزارش ایلنا، او تأکید می‌کند که افت تحصیلی پیامدهای گسترده اجتماعی، فرهنگی، روانی و اقتصادی دارد. از نظر اجتماعی، افت تحصیلی با افزایش رفتارهای بزهکارانه، اعتیاد و ناهنجاری‌های اجتماعی مرتبط است و باعث کاهش سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی می‌شود. همچنین افت تحصیلی، شکاف طبقاتی را عمیق‌تر می‌کند؛ چرا که ظرفیت‌های خوب تحصیلی عمدتاً در اختیار خانواده‌ها و مدارس برخوردار قرار دارد.

به گفته او، از نظر فرهنگی، افت تحصیلی موجب رشد سطحی‌نگری، تقلید فرهنگی و گسترش خرافه‌پرستی می‌شود. همچنین مشارکت فرهنگی و فعالیت‌های هنری و اجتماعی در دانش‌آموزان کاهش می‌یابد. پیامدهای روانی این وضعیت شامل کاهش عزت نفس، اعتماد به نفس و خودکارآمدی نسل جوان است که چرخه‌ای منفی را به وجود می‌آورد.

شریفی یزدی به مشکلات معلمان نیز اشاره می‌کند؛ حقوق پایین و مشکلات اقتصادی باعث بی‌انگیزگی معلمان شده که این موضوع به افت کیفیت آموزش و افت تحصیلی دانش‌آموزان دامن می‌زند. همچنین بیکاری و وضعیت نامناسب فارغ‌التحصیلان، نوجوانان را نسبت به تحصیل بی‌انگیزه می‌کند.

او نتیجه می‌گیرد که این وضعیت یک چرخه معیوب ایجاد کرده که انگیزه یادگیری و موفقیت تحصیلی را کاهش می‌دهد و برای رفع آن نیاز به تغییرات مثبت در محیط‌های آموزشی و اجتماعی است.