مدیرکل مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آفریقا هشدار داده است که گسترش بیسابقه شیوع ابولا در این قاره میتواند به بریتانیا و دیگر کشورهای جهان برسد. «ژان کاسیا» با مقایسه وضعیت کنونی با همهگیری کوویدـ۱۹، از دولتها خواست آمادگی خود را افزایش دهند و برای مهار بیماری و فراهمکردن امکان درمان، منابع مالی بیشتری اختصاص دهند.
بر اساس آخرین آمار اعلامشده، شمار مبتلایان به شیوع کنونی به ۱۰ هزار و ۹۱ نفر رسیده و دستکم ۴ هزار و ۸۸۷ نفر جان باختهاند. از مجموع موارد ابتلا، ۱۰ هزار و ۶۰ مورد در جمهوری دموکراتیک کنگو ثبت شده است. اوگاندا و کنیا هم هر کدام دو مورد مرگ گزارش کردهاند.
کاسیا گفت برای نخستین بار سه منطقه از قاره آفریقا همزمان درگیر شیوع ابولا شدهاند و گسترش جغرافیایی این موج از بیماری بیسابقه است. به گفته او، هیچ کشوری نباید تصور کند از خطر مصون است: «همه کشورها، نه فقط کشورهای آفریقایی، بلکه کشورهای تمام قارهها، باید سطح آمادگی و امکان ارائه درمان را افزایش دهند.»
او با اشاره به تجربه همهگیری کرونا هشدار داد که برخی کشورها در آغاز آن تصور میکردند هیچ خطری متوجهشان نیست، اما چند ماه بعد به کانون شیوع تبدیل شدند. کاسیا گفت نمیخواهد بریتانیا و دیگر کشورها هم در چنین موقعیتی قرار بگیرند.
این شیوع که هفدهمین مورد ثبتشده ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو از زمان شناسایی این بیماری است، بر اثر ویروس بوندیبوگیو ایجاد شده و به بزرگترین و مرگبارترین شیوع ابولا در تاریخ این کشور تبدیل شده است.
وزارت بهداشت جمهوری دموکراتیک کنگو در ۱۵ مه از شناسایی شیوع بیماری در استان ایتوری خبر داد، اما بررسیهای ژنتیکی نشان میدهد که شیوع از ماه فوریه آغاز شده بود. بیماری سپس به کنیا و اوگاندا در شرق آفریقا گسترش یافت. هفته گذشته هم نیجریه نخستین مورد ابتلا را در پایتخت خود تایید کرد؛ زنی که پس از ورود از اوگاندا، آزمایش ابتلایش مثبت شد.
تاکنون فرانسه تنها کشور خارج از آفریقاست که یک مورد ابتلا در آن تایید شده است. این مورد مربوط به پزشکی بود که از جمهوری دموکراتیک کنگو بازگشته بود و در ماه ژوئن ابتلای او به ابولا تایید شد.
ابولا بیماریای بسیار مسری و شدید است که در بسیاری از موارد به مرگ منجر میشود. ویروس از طریق تماس مستقیم با مایعات بدن افراد آلوده، مانند خون یا استفراغ و همچنین جسد افراد مبتلا، از جمله هنگام آمادهسازی مراسم خاکسپاری، منتقل میشود.
ویروس بوندیبوگیو هنوز درمان تاییدشدهای ندارد، هرچند آزمایشهای مربوط به ساخت واکسن در جریان است. کاسیا گفته است نتایج این آزمایشها احتمالا طی سه تا شش ماه آینده مشخص خواهد شد.
در همین حال، کمبود تجهیزات حفاظتی و پرداختنشدن حقوق کارکنان بخش سلامت، روند مقابله با بیماری را مختل کرده و به اعتصاب نیروهای درمانی انجامیده است. درگیریهای مسلحانه در جمهوری دموکراتیک کنگو، بیاعتمادی مردم مناطق آسیبدیده به مقامهای رسمی، انتشار اطلاعات نادرست و کاهش کمکهای بینالمللی هم شرایط را پیچیدهتر کردهاند.
کاسیا قرار است روز چهارشنبه نشستی با حضور وزیران بهداشت کشورهای آفریقایی برگزار کند تا بر ضرورت همکاری فرامرزی تاکید کند. او خواستار اجرای غربالگری و آزمایش افراد ورودی و خروجی از مناطق آلوده در گذرگاههای مرزی است.
او همچنین در نشست ماه نوامبر با سران کشورهای آفریقایی، ایجاد «کریدور صلح» در مناطق درگیر جنگ را پیشنهاد خواهد کرد. به گفته کاسیا، ناامنی در استان ایتوری مانع از آن شده است که برخی کارکنان امدادی و درمانی به جمعیت آسیبدیده کمک کنند. او تاکید کرده است که ابولا به گروههای مسلح یا ارتش محدود نمیشود و همه مردم را تهدید میکند؛ بنابراین طرفهای درگیر باید برای حفاظت از یکدیگر به توافق برسند.
مدیرکل مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آفریقا خواستار تلاش جهانی برای تامین هزینههای مقابله با شیوع شده است. به گفته او، دولتها تاکنون سه میلیارد دلار تعهد مالی دادهاند، اما بیش از دو میلیارد دلار از این مبلغ هنوز پرداخت نشده است. کشورهای آفریقایی ۱۲۰ میلیون دلار تعهد کردهاند و قرار است باقی منابع از سوی کمککنندگان بینالمللی، از جمله آمریکا، بریتانیا و اتحادیه اروپا، تأمین شود.
کاسیا هشدار داد که تاخیر در تامین منابع مالی، نهتنها مهار بیماری را دشوارتر میکند، بلکه در نهایت هزینههای بسیار بیشتری به همراه خواهد داشت. او گفت اگر شیوع به کشورهای بیشتری برسد، هزینه مقابله ممکن است به تریلیونها دلار افزایش یابد؛ زیرا برای متوقفکردن گسترش بیماری به حمایت گستردهتری نیاز خواهد بود. به گفته او، این منابع باید همین حالا در اختیار کشورهای آفریقایی قرار گیرد.