ال‌نینو الگویی اقلیمی است که به‌طور دوره‌ای بخش‌هایی از اقیانوس آرام را گرم می‌کند و سامانه‌های آب‌وهوایی را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار می‌دهد. بر اساس تازه‌ترین داده‌های صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف)، انتظار می‌رود بین اکتبر تا دسامبر ۲۰۲۶، بیش از ۳۴۷ میلیون کودک در نزدیک به ۱۰۰ کشور و منطقه با شرایط غیرمعمول بارانی یا خشک مواجه شوند؛ وضعیتی که احتمال وقوع سیلاب‌های شدید و خشکسالی‌های گسترده را افزایش می‌دهد.
«کاترین راسل»، مدیر اجرایی یونیسف گفت: «برای کودکان، ال‌نینو بسیار فراتر از یک الگوی آب‌وهوایی است. این پدیده می‌تواند به افزایش آوارگی، سوءتغذیه، کمبود آب و شیوع بیماری‌ها منجر شود. خطر تعطیلی مدارس هم کودکان را تهدید می‌کند و خانواده‌ها ممکن است با فشارهای مالی بیشتری روبه‌رو شوند.» او افزود با توجه به اینکه بیش از ۳۴۷ میلیون کودک در مناطقی زندگی می‌کنند که انتظار می‌رود ال‌نینو شرایط آب‌وهوایی آن‌ها را خشک‌تر یا مرطوب‌تر کند، باید همین حالا برای محافظت از کودکان و جوامع اقدام کرد.
بر اساس برآورد یونیسف، بیشترین شمار کودکان در معرض شرایط غیرمعمول آب‌وهوایی در آسیا و اقیانوسیه زندگی می‌کنند. توزیع منطقه‌ای این کودکان در آسیا و اقیانوسیه حدود ۱۹۰ میلیون نفر، در شرق و جنوب آفریقا حدود ۴۱ میلیون نفر، در آمریکای لاتین و حوزه کارائیب حدود ۴۱ میلیون نفر، در اروپا و آسیای مرکزی حدود ۲۲ میلیون نفر، در خاورمیانه و شمال آفریقا حدود ۲۰ میلیون نفر و در غرب و مرکز آفریقا حدود ۲۰ میلیون نفر است.
در کشورهایی مانند کلمبیا، فیجی، پاپوا گینه نو و فیلیپین، انتظار می‌رود کودکان با شرایط خشک‌تر ناشی از ال‌نینو مواجه شوند. این وضعیت می‌تواند خشکسالی کشاورزی و کمبود آب را تشدید کند، آوارگی را افزایش دهد و به وخامت سوءتغذیه حاد بینجامد.
در مقابل، انتظار می‌رود شاخ بزرگ آفریقا، به‌ویژه سومالی، بارندگی‌هایی بیش از حد معمول را تجربه کند. این شرایط می‌تواند موجب طغیان رودخانه‌ها و سیلاب‌های ناگهانی شود، بیماری‌های منتقل‌شونده از طریق آب را گسترش دهد و روند آموزش کودکان را مختل کند.
برای کودکانی که در کشورهای گرفتار بحران و درگیری، مانند افغانستان و چاد، زندگی می‌کنند، ال‌نینو می‌تواند مستقیما بقای آن‌ها را تهدید کند. در این کشورها، درگیری، آوارگی و دسترسی محدود به خدمات ضروری، کودکان را از پیش در برابر گرسنگی و سوءتغذیه آسیب‌پذیر کرده است و شوک‌های اقلیمی می‌تواند شرایط را بدتر کند.
گسترش حوادث آب‌وهوایی شدید همچنین خطر جدایی کودکان از خانواده، خشونت، بهره‌کشی و ازدواج کودکان را افزایش می‌دهد. برای نمونه، در جریان خشکسالی سال ۲۰۲۲ در شاخ آفریقا، میزان ازدواج کودکان در مناطق خشکسالی‌زده اتیوپی به‌طور متوسط ۱۱۹ درصد افزایش یافت.
در حال حاضر، ۱.۱ میلیارد کودک در سراسر جهان، یعنی نزدیک به نیمی از جمعیت کودکان جهان، در معرض دست‌کم سه مخاطره اقلیمی هم‌زمان، مانند خشکسالی، گرمای شدید یا سیلاب قرار دارند. انتظار می‌رود ال‌نینو شدت این شوک‌ها را افزایش دهد.
بلایای مرتبط با شرایط آب‌وهوایی بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۳ به آوارگی روزانه بیش از ۲۰ هزار کودک منجر شده‌اند. ال‌نینوی ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ هم ممکن است با تشدید حوادث آب‌وهوایی و وادار کردن خانواده‌ها به ترک خانه‌هایشان، آوارگی‌های ناگهانی بیشتری ایجاد کند.
آموزش کودکان هم در معرض تهدید است. برآورد می‌شود حوادث اقلیمی در سال ۲۰۲۵ روند یادگیری ۱۷۱ میلیون دانش‌آموز را در سراسر جهان مختل کرده باشند. با افزایش احتمال خشکسالی و سیلاب‌های شدید، این رقم ممکن است بیشتر شود و تعطیلی مدارس، کاهش حضور دانش‌آموزان در کلاس‌ها و افزایش خطر ترک تحصیل را در پی داشته باشد.
یونیسف تاکید می‌کند که سرمایه‌گذاری در کاهش خطر بلایا و پیشگیری، می‌تواند هزینه‌های آینده را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد. برآورد این نهاد نشان می‌دهد هر یک دلار سرمایه‌گذاری در کاهش خطر بلایا و اقدامات پیشگیرانه می‌تواند تا ۱۵ دلار از هزینه‌های بازسازی و جبران خسارت صرفه‌جویی کند. با این حال، در حال حاضر کمتر از یک درصد بودجه بشردوستانه جهان به اقدام پیش‌نگرانه، یعنی اقدام پیش از وقوع بحران و افزایش نیازها، اختصاص می‌یابد.
با توجه به اینکه پیش‌بینی‌های هواشناسی از چند ماه قبل هشدارهایی درباره ال‌نینو ارائه می‌کنند، یونیسف از دولت‌ها، اهداکنندگان و شرکای خود خواسته است پیش از تشدید پیامدها اقدام کنند. این نهاد بر سرمایه‌گذاری زودهنگام، تقویت نظام‌های مقاوم در برابر تغییر اقلیم، حفاظت از خدمات ضروری کودکان و تضمین دسترسی بشردوستانه به جوامع آسیب‌دیده تاکید کرده است.
منبع: یونیسف
