جلسه امروز شورای شهر تهران از پرونده قطع درختی با قطر حدود ۲۷۵ سانتیمتر آغاز شد؛ درختی که به گفته ناصر امانی بدون مجوز کمیسیون ماده ۷ قطع شده بود و به موضوعاتی چون گرههای قدیمی شهرسازی، بازنصب تجهیزات شهری جمعآوریشده در مسیر مراسم تشییع، رکورد جابهجایی مسافر در مترو، حمایت از آسیبدیدگان جنگ ۱۲روزه، آینده پل حافظ، رایگانشدن حملونقل عمومی و آمادگی تهران در برابر بحران رسید.
ناصر امانی، عضو شورای شهر تهران، تذکر خود را با یک پرونده آغاز کرد؛ پروندهای که به گفته خودش قرار بود نمونهای باشد برای اینکه مشخص شود در فرآیند قطع درختان در تهران چه اتفاقی میافتد.
ماجرا از اردیبهشتماه آغاز شده بود؛ زمانی که شهروندان با ارسال عکس، از قطع سه اصله درخت در یکی از خیابانهای اصلی تهران خبر دادند. امانی از شهرداری توضیح خواست که چرا این درختان، آن هم با چنین قطری، قطع شدهاند.
پاسخ شهرداری این بود که درختان بهوسیله یکی از دستگاههای خدماترسان آسیب دیدهاند و چون به ریشه آنها آسیب رسیده و احتمال خطر وجود داشته، قطع شدهاند. اما امانی یک سؤال مشخص داشت: اگر قرار بوده درخت قطع شود، مجوز کمیسیون ماده ۷ کجاست؟
هفته گذشته مدارک برای او ارسال شد؛ اما به گفته امانی، در این مدارک هیچ مجوزی از کمیسیون ماده ۷ وجود نداشت. در عوض، توضیح داده شد که موضوع در سامانه ثبت شده و همین ثبت، بهعنوان مجوز تلقی میشود.
امانی در صحن شورا گفت: «در کجای قانون چنین چیزی گفته شده است؟» او به اطلاعات ثبتشده در سامانه اشاره کرد؛ جایی که درباره یکی از درختان نوشته شده بود: «یک اصله درخت چنار خشک، با بن ۲۷۳.۵ سانتیمتر.»
اما روایت شهرداری با این ثبت سامانه تفاوت داشت. در نامه شهرداری آمده بود که ریشه درخت بر اثر فعالیت یکی از دستگاههای خدماترسان آسیب دیده و همین موضوع احتمال سقوط و آسیب به شهروندان را ایجاد کرده است.
امانی گفت حالا پرسش این است که آیا کمیسیون ماده ۷ اختیار خود را به مناطق واگذار کرده تا هر زمان درختی در سامانه بهعنوان خشک یا خطرناک ثبت شد، منطقه بتواند آن را قطع کند؟ به گفته او، قانون چنین چیزی نمیگوید و باید نهادی بالاتر بررسی کند که آیا درخت واقعاً خشک شده یا در معرض خطر قرار گرفته است یا نه.
او گفت دستگاهی که به درخت آسیب رسانده، علاوه بر جریمه، باید به مرجع قضایی معرفی شود؛ اما «این کارها انجام نمیشود».
عضو شورای شهر تهران با انتقاد از وضعیت فضای سبز پایتخت گفت: «مطمئنم که برای قطع درختان اینگونه در کف خیابانهای تهران، هیچگونه ضابطهای حاکم نیست و به صورت سلیقهای عمل میشود. قانون زیر پا گذاشته میشود.»
امانی گفت درختی با قطر حدود ۲۷۵ سانتیمتر در خیابان اصلی شهر، روزی بخشی از منظر روزمره شهروندان بوده و روز دیگر «از بیخ» قطع شده است. او حتی درباره وضعیت درخت گفت: «مشخص است که این درخت خشک نشده است. شما بروید و دست بکشید؛ اصلاً خیسی این درخت قابل لمس است.»
تذکر امانی در نهایت به یک هشدار عمومی رسید: از یک سو شهرداری برای توسعه فضای سبز و کاشت درخت هزینه و تلاش میکند و از سوی دیگر، درختی با چنین قطری میتواند با استدلالهایی که امانی آنها را «آبکی» خواند، در روز روشن قطع شود.
پس از فضای سبز، نوبت به گرههای قدیمی شهرسازی رسید. احمد صادقی با اشاره به بازدید اعضای شورا از معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران گفت حرکت از پروندهمحوری به طرحمحوری، تجربهای ارزشمند برای تحقق عدالت فضایی بوده است.
او از محلاتی مانند نفرآباد، کن، گلابدره و ناحیه ۳ منطقه ۱۹ نام برد؛ محلاتی که به گفته او نشان دادهاند بسیاری از مشکلات مزمن شهرسازی با بازنگری کارشناسی در روابط گذشته قابل حل است.
اما هنوز محلاتی در تهران وجود دارند که سالهاست به دلیل محدودیتهای قدیمی امکان نوسازی، جذب سرمایهگذاری و توسعه متوازن را ندارند. صادقی هشدار داد ادامه این وضعیت به فرسودگی، کاهش کیفیت زندگی و افزایش احساس بیعدالتی منجر میشود.
پیشنهاد او این بود که همه محلات دارای «گرههای برنامهریزی» شناسایی و اولویتبندی شوند و برای رفع موانع توسعه آنها برنامهای زمانبندیشده تدوین شود؛ پیشنهادی که صادقی آن را «مرحله دوم تحول شهرسازی تهران» خواند.
او در عین حال بر هوشمندسازی کامل فرآیندهای شهرسازی تأکید کرد؛ خدماتی که به گفته او باید غیرحضوری، شفاف و قابل رهگیری باشند تا هم بروکراسی کاهش یابد و هم زمینه بروز فساد از بین برود.
جلسه شورا در ادامه به تجهیزات شهری جمعآوریشده در مسیر مراسم تشییع رسید. سوده نجفی از اقدام نیروهای عملیاتی شهرداری برای جمعآوری نردهها و ایستگاههای اتوبوس در مسیر مراسم تشکر کرد، اما خواستار ارائه گزارشی درباره محل نگهداری این تجهیزات و زمانبندی بازنصب آنها شد.
محمد آقامیری گزارشی از عملیات متروی تهران در سه شبانهروز برگزاری مراسم تشییع ارائه کرد؛ عملیاتی که به گفته او، یکی از بزرگترین مأموریتهای حملونقل عمومی کشور بود.
برای نخستینبار در ۲۸ سال فعالیت متروی تهران، بهرهبرداری بهصورت مستمر و بدون وقفه در سه شبانهروز انجام شد. ۳۰ ایستگاه هدف فعال شد، ۱۶۰ قطار آماده به کار بودند و در مجموع ۶۶۸۴ حرکت قطار انجام شد که ۵۰۰ حرکت آن فوقالعاده بود.
حاصل این عملیات، جابهجایی ۱۴ میلیون و ۷۷۵ هزار و ۴۵۴ مسافر و ثبت بیش از ۲۳ میلیون سفر ایستگاهی بود. در برخی ایستگاهها نیز در اوج ازدحام، سرفاصله حرکت قطارها تا یک دقیقه کاهش یافت.
در حاشیه جلسه، مهدی چمران درباره یکی از قدیمیترین بحثهای ترافیکی تهران یعنی سرنوشت پل حافظ توضیح داد. به گفته رئیس شورای شهر، هنوز تصمیم نهایی برای تخریب پل گرفته نشده است.
گزینه ایجاد زیرگذر در خیابان طالقانی مطرح شده و قرار است مباحث کارشناسی آن بررسی شود. بنابراین فعلاً نه تخریب پل حافظ قطعی است و نه تصمیم نهایی درباره آینده آن گرفته شده است.
بخش دیگری از جلسه به لایحه حمایت از آسیبدیدگان جنگ ۱۲روزه اختصاص داشت. چمران گفت افرادی که از شهرداری غرفه، ملک یا فضا اجاره کرده بودند و در دو تا سه ماه گذشته به دلیل تعطیلی یا رکود کسبوکار امکان فعالیت نداشتند، سه ماه مشمول بخشودگی اجاره خواهند شد.
برای تعهدات آینده نیز قرار است دستورالعملی درباره استمهال یا تأخیر در انجام تعهدات، بهویژه برای سرمایهگذاران، تدوین شود.
درباره ساختمانهای آسیبدیده نیز قرار است کارشناسان رسمی دادگستری تعیین کنند کدام ساختمان باید از پایه ساخته شود، کدام نیازمند پایدارسازی است و کدام اساساً به اقدام خاصی نیاز ندارد.
به گفته چمران، ساختمانهایی که نیازمند بازسازی کامل هستند، با استفاده از امتیازات تراکمی امکان ساخت مجدد پیدا خواهند کرد و گزارش کارشناسان نیز باید قابلیت استناد در محاکم داخلی و خارجی را داشته باشد.
موضوع احداث پناهگاهها و مکانهای ایمن در تهران نیز هنوز در مرحله بررسی است و طرحی جداگانه از سوی کمیسیون معماری و شهرسازی شورا تهیه شده است.
درباره رایگانشدن حملونقل عمومی نیز چمران گفت اجرای این مصوبه فعلاً دو ماه ادامه خواهد داشت و پس از آن، با توجه به شرایط جنگی، درباره تمدید یا لغو آن تصمیمگیری میشود.
او درباره کمک شهرداری تهران به مناطق جنگزده نیز گفت قرار نیست همه امکانات شهرداری از تهران خارج شود و تنها بخشی از ظرفیتها برای کمک اعزام خواهد شد؛ چراکه تهران نیز باید آمادگی خود را برای پاسخگویی به نیازهای شهر حفظ کند.
چمران درباره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا گفت خبر جدیدی ندارد. درباره قرارگاه اجتماعی شهرداری نیز قرار شد گزارشی از عملکرد این قرارگاه، بهویژه در جریان جنگ ۱۲روزه، در صحن شورا ارائه شود تا درباره ادامه فعالیت یا نحوه عملکرد آن تصمیمگیری شود.
رئیس شورای شهر درباره تعطیلی برخی کافههای تهران نیز گفت اطلاعی از علت تعطیلی آنها ندارد و افزود تعطیلی کافهها اصولاً از سوی نیروی انتظامی انجام میشود. به گفته او، در صورت تخلف باید برخورد شود، اما اگر تخلفی وجود نداشته باشد، نباید مانع فعالیت واحدها شد.
در پایان نیز موضوع آسیب احتمالی به زیرساختهای سوخت تهران در صورت وقوع دوباره حملات مطرح شد. چمران گفت مدیریت شهری مسئول مستقیم حوزه سوخت نیست، اما این موضوع را مطرح کرده و وزارت نفت و دستگاههای مسئول باید برای چنین شرایطی پیشبینیهای لازم را انجام دهند.
