به گزارش آتیه آنلاین؛ احکام افزایش سالانه و متناسبسازی حقوق حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمریبگیر سازمان تأمین اجتماعی برای سال ۱۴۰۵ صادر و در دسترس مشمولان قرار گرفت. با این حال، همزمان با انتشار احکام جدید، یکی از پرسشهای پرتکرار میان بازنشستگان این است که چرا میزان افزایش حقوق افراد با یکدیگر تفاوت دارد و برخی مستمریبگیران افزایش بیشتری نسبت به دیگران دریافت کردهاند.
بر اساس اعلام سازمان تأمین اجتماعی، میزان افزایش حقوق بازنشستگان در سال جاری بر مبنای مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تأمین اجتماعی و همچنین مصوبه شورای عالی کار تعیین شده است. مطابق این احکام، مستمری حداقلبگیران نسبت به سال گذشته ۶۰ درصد افزایش یافته، در حالی که حقوق سایر سطوح مستمریبگیران ۴۵ درصد رشد کرده و علاوه بر آن مبلغ ثابتی نیز به مستمری آنان افزوده شده است.
تفاوت در نرخ افزایش حقوق، ریشه در سیاست حمایتی دولت و سازمان تأمین اجتماعی دارد. هدف از افزایش ۶۰ درصدی مستمری حداقلبگیران، حمایت بیشتر از بازنشستگانی است که درآمد کمتری دارند و بیش از سایر گروهها تحت فشار هزینههای معیشتی قرار گرفتهاند. در مقابل، برای سایر سطوح مزدی افزایش ۴۵ درصدی به همراه یک مبلغ ثابت در نظر گرفته شده تا آثار افزایش حقوق در میان گروههای مختلف تا حدی متعادل شود.
به بیان دیگر، سیاستگذار تلاش کرده است ضمن رعایت قوانین موجود، از اقشار کمدرآمد حمایت بیشتری به عمل آورد و فاصله درآمدی میان گروههای مختلف بازنشستگان را تا حد امکان کنترل کند.
کارشناسان تأمین اجتماعی تأکید میکنند که میزان افزایش دریافتی بازنشستگان تنها به درصد رشد سالانه محدود نمیشود. عوامل مختلفی از جمله سطح مستمری قبلی، میزان سابقه بیمهپردازی، برخورداری از متناسبسازی و برخی مزایای قانونی در رقم نهایی دریافتی افراد تأثیرگذار است.
به همین دلیل ممکن است دو بازنشسته مبالغ متفاوتی دریافت کنند. در واقع تمامی محاسبات بر اساس فرمولهای قانونی و برای افراد دارای شرایط مشابه به صورت یکسان انجام میشود، اما تفاوت در سوابق و شرایط بیمهای باعث ایجاد اختلاف در دریافتی نهایی خواهد شد.
یکی دیگر از عوامل اثرگذار بر احکام جدید، موضوع متناسبسازی است. با این حال، متناسبسازی شامل همه بازنشستگان نمیشود. طبق قانون برنامه هفتم توسعه، حداقلبگیران مشمول متناسبسازی نیستند و این طرح عمدتاً برای سایر سطوح مستمریبگیران اجرا میشود.
همچنین مبلغ متناسبسازی برای همه افراد یکسان نیست و بر اساس عواملی مانند سابقه بیمهپردازی، میزان مستمری زمان بازنشستگی و نسبت آن به حداقل دستمزد سال برقراری مستمری محاسبه میشود. از همین رو، تفاوت در رقم متناسبسازی نیز به اختلاف دریافتی بازنشستگان دامن میزند.
سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که در سال ۱۴۰۵ اولویت اصلی، افزایش مستمریها و تکمیل متناسبسازی بوده است. به اعتقاد مسئولان، افزایش مستمری نسبت به پرداختهای مقطعی و کوتاهمدت، اثر ماندگارتری بر معیشت بازنشستگان دارد و مبنای محاسبات سالهای آینده نیز قرار میگیرد.
بر همین اساس، مجموعه تصمیمات امسال با هدف اجرای قوانین، حفظ عدالت میان گروههای مختلف مستمریبگیران، تکمیل متناسبسازی و حمایت مؤثرتر از معیشت بازنشستگان اتخاذ شده است؛ تصمیماتی که اگرچه به تفاوت در میزان افزایش دریافتی افراد منجر شده، اما از نگاه سازمان تأمین اجتماعی بر پایه فرمولهای قانونی و معیارهای مشخص محاسبه شدهاند.
