بحران انرژی ناشی از جنگ خاورمیانه، کشورهای عضو آسهآن را بر آن داشت تا طرحی اضطراری برای ایجاد شبکه برق منطقهای، ذخیره سوخت مشترک و تنوعبخشی به منابع نفت خام تصویب کنند.
نشست سران اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) معمولا با تشریفات و شکوه فراوان همراه است. اما امسال، این بلوک رویکردی «بیآلایش» را برای نشست خود در پیش گرفت. هدف از این کار، نشان دادن وضعیت دشوار اقتصادی بود که جنگ تجاوزکارانه آمریکا با ایران بر بسیاری از کشورهای جهان تحمیل کرده است.
براساس گزارش کریدل، فردیناند مارکوس جونیور، رئیسجمهور فیلیپین و میزبان نشست این هفته میگوید: «حتی اگر تنشها به موقع کاهش یابد، آسیب به زیرساختهای حیاتی، سیستمهای اساسی و اعتماد عمومی، سالها ادامه خواهد داشت.» او افزود که جنگ ایران نشان داده است اعضای آسهآِن چقدر در برابر شوکهای خارجی بازار، به ویژه افزایش هزینههای سوخت، آسیبپذیر هستند.
برای مقابله با این مشکل، ۱۱ عضو این بلوک روز جمعه توافق کردند یک طرح اضطراری را اجرایی کنند. این طرح از همه کشورهای آسهآن میخواهد روند تصویب یک پیمان اشتراک اضطراری سوخت را تسریع بخشند. این پیمان در سال ۲۰۰۹ امضا شده بود اما تا اکنون اجرایی نشده است. چنین پیمانی راه را برای ایجاد یک شبکه برق منطقهای و یک انبار ذخیره سوخت مشترک هموار میکند.
پرابوو سوبیانتو، رئیسجمهور اندونزی، گفت: «تابآوری ما باید به صورت فعالانه و با رویکردی روشن و آیندهنگر ساخته شود.» اعضای آسهآن روز جمعه متعهد شدند تلاشها برای تنوعبخشی به منابع نفت خام منطقه را تقویت کنند. آنها همچنین استفاده از خودروهای برقی و سایر فناوریهای سبز را ترویج و سرمایهگذاری بیشتر روی انرژی هستهای غیرنظامی را توصیه کردند.
علاوه بر این، آسهآن متعهد شد همکاریهای خود در امنیت دریایی را تقویت کند. قرار است مرکزی ایجاد شود که موارد مربوط به صید غیرقانونی، قاچاق و قاچاق انسان را در دریای چین جنوبی، منطقهای مورد مناقشه، پایش کند. هدف این است که این قلمرو حیاتی دریایی، درگیر مناقشهای نشود که مشابه مناقشه تنگه هرمز باشد. مارکوس گفت: «اگر چنین اتفاقی در دریای چین جنوبی بیفتد، حتی فکر کردن به عواقب اجتنابناپذیر آن هم وحشتناک است.»
مارکوس روز جمعه افزود که این اقدامات اضطراری باید بلافاصله اجرا شوند. هرچند ایجاد شبکه برق منطقهای و انبار ذخیره سوخت احتمالا زمان زیادی میبرد، اما مارکوس تاکید کرد که اعضای آسهآِن «متعهد به موفقیت این طرح هستند، زیرا همه در حال رنج کشیدنند و همه میخواهند از این وضعیت خارج شوند.»
آسهآن فراتر از بحران تامین انرژی، نگرانی خود را در مورد چالش انجام تخلیه گسترده شهروندان خود از خاورمیانه نیز ابراز کرد. بیش از یک میلیون شهروند جنوب شرق آسیا در منطقه خاورمیانه کار و زندگی میکنند. بسیاری از کشورهای آسهآن نگرانند که در صورت از سرگیری درگیری گسترده، این افراد در معرض تهدید قرار گیرند.
برای رفع این نگرانیها، این بلوک روز جمعه یک بیانیه مشترک صادر کرد. در این بیانیه، اعضا موافقت کردند که به اشتراکگذاری اطلاعات و هماهنگی با سازمانهای بینالمللی را بهبود بخشند. هدف آنها «اطمینان از ایمنی و رفاه اتباع آسهآن در مناطق آسیبدیده» است.
با این حال، چندین عضو آسهآن نسبت به برنامههای این بلوک ابراز تردید کردند. آنها استدلال میکنند که امنیت واقعی تا زمانی که ایالات متحده و ایران به توافق صلح نرسند، قابل دستیابی نیست. مارکوس در این باره گفت: «تا زمانی که جنگ و بمباران پایان نیابد، تجمیع هر نوع راهحلی بسیار دشوار است.»
