متن نامه شیرین احمدنیا رئیس انجمن جامعهشناسی ایران و سید حسین سراجزاده رئیس اتحادیه انجمنهای علوم اجتماعی ایران به جفری پلیرز رئیس انجمن بینالمللی جامعهشناسی به شرح زیر است:
احتراما به آگاهی میرساند که در تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۶ فوریه ۲۰۲۶) ارتشهای ایالات متحده و اسرائیل برای دومینبار طی کمتر از نه ماه، بهطور غیرقانونی و بدون هیچگونه مجوز حقوقی یا اعلام قبلی، خاک جمهوری اسلامی ایران را هدف حملات گسترده نظامی قرار دادهاند. این تجاوزات در بحبوحه مذاکرات میان ایران و آمریکا رخ داده و منجر به تلفات وسیع غیرنظامیان و خسارات سنگین به زیرساختها، مراکز درمانی، آموزشی، فرهنگی و تاریخی کشور شده است.
طبق ماده ۵۱ منشور ملل متحد، ایران صرفا در چارچوب دفاع مشروع از خود اقدام کرده است. ماهیت و ابعاد این حملات آشکارا ناقض اصول بنیادین حقوق بینالملل، کنوانسیونهای ژنو و قواعد آمرهی حقوق بشردوستانه است. از جمله موارد بارز نقض قانون میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تجاوز به حاکمیت و تمامیت ارضی ایران (نقض ماده ۲ بند ۴ منشور ملل متحد)؛
- حمله به مدرسه ابتدایی در میناب و کشته شدن ۱۶۸ کودک (نقض کنوانسیون حقوق کودک ۱۹۸۹)؛
-بمباران مراکز درمانی و امدادی؛
- حملات به مناطق غیرنظامی که منجر به ویرانی بیش از ۱۷ هزار واحد مسکونی و مجروح شدن هزاران نفر شد؛
- تخریب مراکز فرهنگی ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو؛
- نابودی زیرساختهای حیاتی و پیامدهای زیستمحیطی وسیع.
این رویدادها نهتنها بنیانهای همزیستی صلحآمیز میان ملتها را تهدید میکند، بلکه به تضعیف ارزشهایی چون آزادی، برابری و کرامت انسانی—ارکان اصلی جوامع مدرن—میانجامد. بدیهی است که در این بحران عالمان علوم اجتماعی و دانشگاهیان هم به عنوان بخشی از مردم این جامعه، در شرایط دشواری قرارگرفتهاند.
انجمن جامعهشناسی ایران و اتحادیه انجمنهای علوم اجتماعی ایران از ابتدای تأسیس خود، همواره چالشهای اجتماعی، از جمله موارد مربوط به حکمرانی دموکراتیک و رفاه عمومی را، بههر وسیلهای که در اختیار داشته، در سپهر عمومیای که از پیش مملو از مخاطرات و محدودیتها بوده، موضوع بررسی و تجزیه تحلیلهای خود قرار دادهاند. ما بدینترتیب، همواره در مسیر حمایت از مداخلات انتقادی و سازنده حرکتکردهایم. با اینحال، جنگ توانایی ما را بیش از پیش برای تداوم تأثیرگذاری انتقادی و سازندهمان در سطح جامعه کاهش میدهد، به ویژه، در نتیجهی اختلال جدیای که در فعالیتهای آکادمیک، بهوجود میآورد.
از منظر جامعهشناسی، بیتفاوتی در برابر اقداماتی که موجودیت جامعه و امکان زندگی مشترک انسانی را به خطر میاندازد، روا نیست. بر این اساس، بدینوسیله، انجمن جامعهشناسی ایران [و اتحادیه انجمنهای علوم اجتماعی ایران متفقا] از انجمن بینالمللی جامعهشناسی انتظار دارد:
۱. موضع رسمی خود را علیه تحمیل جنگ از سوی ایالات متحده و اسرائیل اعلام کند؛
۲. جامعهشناسان، بهویژه در کشورهای درگیر، را به تحلیل پیامدهای اجتماعی و اخلاقی این جنایات و مطالبهی توقف آن فراخواند؛
۳. از تشکیل کمیسیون حقیقتیاب بیطرف بینالمللی برای بررسی کشتار غیرنظامیان، بهویژه کودکان، حمایت کند؛
۴. بر ضرورت حفاظت از میراث فرهنگی و جلوگیری از تداوم تخریب آثار تاریخی تأکید ورزد؛
۵. از تلاشهای بینالمللی برای برقراری آتشبس، پیشگیری از تکرار تجاوز و جبران خسارتها پشتیبانی نماید.
ما اطمینان داریم جامعهشناسان سراسر جهان، بر پایه مسئولیت اخلاقی و علمی خویش، در برابر چنین تهدیدی نسبت به بنیانهای انسانی و اجتماعی سکوت نخواهند کرد
