روز هفتم جنگ در تهران؛ از اسکان آسیب‌دیدگان تا بازسازی خانه‌ها

روز هفتم جنگ برای تهران با یک عدد سنگین روایت می‌شود: ۲۲۰ نقطه هدف‌گرفته‌شده در شهر. در میان این حملات، ۲۱ نقطه مسکونی آسیب دیده، ۷۲۵ نفر به هتل‌ها منتقل شده‌اند و شهرداری می‌گوید مرحله ثبت خسارت و بازسازی خانه‌ها آغاز شده است.

تازه‌ترین گزارش‌ها از شهرداری تهران نشان می‌دهد دامنه حملات به پایتخت گسترده‌تر شده و همزمان روند اسکان، امدادرسانی، ارزیابی خسارت و بازسازی نیز وارد مرحله تازه‌ای شده است.

۲۲۰ نقطه هدف قرار گرفت، ۲۱ نقطه مسکونی آسیب دید

علیرضا زاکانی، شهردار تهران، می‌گوید از آغاز حملات تاکنون ۲۲۰ نقطه در تهران هدف قرار گرفته و در این میان ۲۱ نقطه مسکونی نیز آسیب دیده‌اند. به گفته او، دامنه حملات دیگر فقط به نقاط خاص محدود نمانده و به مراکز عمومی و خدماتی شهر نیز رسیده است؛ از ساختمان‌های شهرداری و مراکز اجتماعی گرفته تا ورزشگاه‌ها و سوله‌های بحران.

زاکانی با اشاره به اینکه شهرداری در همه نقاط آسیب‌دیده در میدان حضور دارد، تأکید کرده است که تا زمانی که در محل حادثه عنصری انسانی، اعم از زنده، مجروح یا شهید، حضور داشته باشد عملیات آواربرداری ادامه خواهد داشت و همه امکانات برای امدادرسانی به کار گرفته می‌شود.

یکی از مهم‌ترین محورهای مدیریت بحران در روز هفتم، اسکان خانواده‌هایی است که خانه‌هایشان در حملات آسیب دیده یا غیرقابل سکونت شده است. شهردار تهران اعلام کرده تاکنون ۷۲۵ نفر از آسیب‌دیدگان در هتل‌ها اسکان داده شده‌اند.

به گفته او، سامانه ۱۳۷ و سامانه «شهرزاد» برای دریافت درخواست‌های مردمی و پیگیری خدمات پیش‌بینی شده‌اند و شهرداری همانند تجربه «جنگ ۱۲ روزه» مسئولیت خدمات‌رسانی به خانه‌های آسیب‌دیده را بر عهده گرفته است.

در همین چارچوب، مدیران محلی شهرداری نیز در مناطق آسیب‌دیده مستقر شده‌اند. شهردار منطقه ۴ تهران از بازدید میدانی و تک‌پلاک از املاک خسارت‌دیده خبر داده و گفته برای تمام واحدهای آسیب‌دیده پرونده تشکیل می‌شود تا پس از ارزیابی و رده‌بندی خسارت، روند جبران خسارت و بازسازی آغاز شود. او تأکید کرده شهروندانی که نیاز به اسکان موقت دارند می‌توانند با سامانه ۱۳۷، داخلی ۳ تماس بگیرند یا به شهرداری ناحیه محل سکونت خود مراجعه کنند.

بازسازی خانه‌ها و مغازه‌ها در دستور کار

شهرداری تهران می‌گوید مأموریتش فقط به امدادرسانی اولیه محدود نمی‌شود و بازسازی خانه‌ها و حتی واحدهای تجاری آسیب‌دیده نیز در دستور کار قرار گرفته است. زاکانی با یادآوری تجربه خدمات‌رسانی به ۸ هزار و ۹۲۰ واحد آسیب‌دیده در «جنگ ۱۲ روزه» گفته این بار نیز شهرداری برای ارزیابی خسارت و بازسازی منازل وارد عمل خواهد شد.

او همچنین از آماده بودن فرم‌ها و سازوکارهای اجرایی خبر داده و تأکید کرده هر خسارتی که به منازل وارد شده باشد توسط شهرداری ارزیابی خواهد شد. به گفته شهردار تهران، بازسازی برخی مغازه‌های شخصی آسیب‌دیده نیز در این بسته حمایتی قرار گرفته است.

۸۱ ایستگاه مترو قابلیت پناهگاهی دارند

یکی از نکات تازه در روز هفتم، جزئیات بیشتری است که از وضعیت پناهگاه‌های شهری منتشر شده است. شهردار تهران اعلام کرده همه ایستگاه‌های مترو امکان استفاده به‌عنوان پناهگاه را ندارند، اما ۸۱ ایستگاه از این قابلیت برخوردارند.

او گفته پس از تجربه جنگ ۱۲ روزه، موضوع پناهگاه‌سازی جدی‌تر دنبال شد و علاوه بر الگوی «پارکینگ-پناهگاه»، بخشی از ایستگاه‌های مترو نیز برای پناه گرفتن مردم در شرایط جنگی پیش‌بینی شده‌اند. به گفته زاکانی، قرار است فضاهای پناهگاهی خصوصی نیز شناسایی و به مردم معرفی شوند.

گزارش‌های روز هفتم نشان می‌دهد دامنه آسیب‌ها از خانه‌های مسکونی فراتر رفته و به برخی مراکز عمومی و اجتماعی شهر نیز رسیده است. زاکانی از آسیب به ورزشگاه آزادی و سه ورزشگاه دیگر شهرداری تهران خبر داده و گفته این مجموعه‌ها در کنار سوله‌های بحران هدف قرار گرفته‌اند؛ مکان‌هایی که وسایل مورد نیاز برای مدیریت بحران و تأمین زیست حداقلی شهروندان در آن‌ها نگهداری می‌شود.

عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران، نیز از آسیب به سه مجموعه ورزشی و تفریحی شهرداری خبر داده است: پارک آبی آزادگان در جنوب بزرگراه آزادگان، استادیوم ورزشی شهیدان اسماعیلی در منطقه ۱۸ و سالن ورزشی شهید اسکندرلو در منطقه ۱۵.

در کنار این مراکز، سه مرکز کوثر نیز در مناطق ۴، ۱۶ و ۲۱ دچار آسیب جدی شده‌اند؛ مراکزی که به گفته شهرداری، برای توانمندسازی بانوان سرپرست خانوار، زنان کم‌برخوردار، زنان زندانی رأی باز و زنان نیازمند حمایت اجتماعی فعال بوده‌اند. در منطقه ۴، ساختمان کافه‌کتاب کوثر دچار خسارت جدی به سقف و پنجره‌ها شده، مرکز کوثر آشپزی در منطقه ۱۶ به طور کامل تخریب شده و مرکز کوثر منطقه ۲۱ که محل تولید نخ، پارچه و لباس بود نیز آسیب دیده است. با این حال، گزارش‌ها حاکی از آن است که این حملات تلفات جانی نداشته‌اند.

در کنار مدیریت بحران، شهرداری همچنان بر حفظ خدمات روزمره شهر تأکید می‌کند. زاکانی می‌گوید شهرداری شش دسته خدمت را همزمان پیش می‌برد؛ از نظافت و آراستگی شهر تا تأمین کالاهای اساسی، حمل‌ونقل عمومی و خدمات اضطراری.

او از بسیج کامل فروشگاه‌های شهروند و میادین میوه و تره‌بار خبر داده و گفته ذخایر شهری از ماه‌ها قبل پیش‌بینی شده بود. به گفته شهردار تهران، در میانه موج گرانی، بخشی از ذخایر برای کنترل قیمت‌ها عرضه شد؛ چنانکه سیب‌زمینی در روز هفتم با قیمت هر کیلو ۵۰ هزار تومان عرضه شده است.

او همچنین تأکید کرده شهرداری خرما را سه ماه قبل و میوه شب عید را دو ماه قبل خریداری کرده و برای دو تا سه ماه آینده نیز پیش‌بینی‌های لازم را انجام داده است. میادین میوه و تره‌بار در حال حاضر از ساعت ۸ صبح تا ۱۶ فعال‌اند و در فروشگاه‌های شهروند نیز خدمات بدون توقف ادامه دارد.

حمل‌ونقل عمومی بدون کاهش خدمت

شهرداری می‌گوید در حوزه مترو، اتوبوسرانی و تاکسیرانی نیز تلاش کرده خدمات را بدون کاهش ادامه دهد. زاکانی از تداوم سرویس‌دهی در این بخش‌ها خبر داده و گفته در مناسبت‌هایی مانند شب‌های قدر، خدمات حمل‌ونقل تا اذان صبح نیز 

در بازدیدی میدانی از منطقه ۱۳، لطف‌الله فروزنده، معاون هماهنگی و امور مناطق شهرداری تهران، تأکید کرده کارکنان شهرداری هم در خدمت‌رسانی روزمره و هم در رسیدگی به نقاط آسیب‌دیده، از نخستین نیروهایی هستند که در محل حاضر می‌شوند.

او گفته تجربه جنگ ۱۲ روزه نشان داده حضور سریع نیروهای امدادی و خدماتی در محل حادثه، علاوه بر کارکرد عملیاتی، نقش مهمی در تقویت امید اجتماعی دارد؛ موضوعی که به‌ویژه در شرایط جنگی، بخشی از مقابله با فشار روانی جنگ محسوب می‌شود.

بهشت زهرا؛ تشییع و تدفین منظم شهدا

در روز هفتم جنگ، سازمان بهشت زهرا نیز همچنان یکی از مهم‌ترین حلقه‌های خدمات‌رسانی در پایتخت است. جواد تاجیک، مدیرعامل سازمان بهشت زهرا (س)، می‌گوید برای هر شهید جنگ مراسم وداع برگزار می‌شود و روند تدفین به‌صورت منظم در حال انجام است.

به گفته او، همه نهادهای مرتبط با امور دفن شهدا از جمله بنیاد شهید، پزشکی قانونی، مرکز ژنتیک، ثبت احوال، نمایندگان فراجا و سپاه و بخش پذیرش عروجیان بهشت زهرا در یک مکان متمرکز شده‌اند تا خانواده‌ها درگیر رفت‌وآمدهای اداری نشوند. شهدا عمدتاً در قطعه ۴۲ دفن می‌شوند، مگر آنکه بنا به درخواست خانواده، دفن در قطعه‌ای دیگر انجام شود. خدمات تدفین نیز مانند گذشته رایگان است.

در کنار گزارش‌های میدانی، بررسی‌ها نشان می‌دهد دامنه حملات به اهداف غیرنظامی نیز گسترش یافته است. در روایت‌های منتشرشده از روز هفتم، از مراکز درمانی، ناوگان امدادی، مهدکودک‌ها، مدارس، بازارها، بافت‌های مسکونی و حتی محدوده‌های تاریخی به‌عنوان بخش‌هایی از «فهرست سیاه» حملات یاد شده است.

در تهران نام بیمارستان‌هایی چون قلب شهید رجایی، گاندی، خاتم‌الانبیاء و مطهری مطرح شده و در کنار آن از حمله به مهدکودک‌ها، مراکز نگهداری نوزادان، بازار بزرگ تهران، بازار بهارستان و همچنین آسیب به کاخ گلستان و محدوده ارگ تاریخی سخن به میان آمده است. لیستی که نشان می دهد جنگ فقط به خطوط نظامی محدود نمانده و قلب خدمات شهری، درمانی و اجتماعی را نیز نشانه گرفته است.