۷۳۰ هزار نفر در سال ۱۴۰۸ با آلزایمر زندگی خواهند کرد

صبح یک روز پاییزی در خانه سالمندان بابل، مادری ۷۵ ساله مسیر آشپزخانه تا اتاقش را فراموش می‌کند و بارها از همان سوال ساده می‌پرسد: «کلیدهایم کجاست؟» این تنها یک خاطره شخصی نیست؛ آینه‌ای از واقعیت رو به رشد آلزایمر در ایران است.

 سمانه پورهادی، استادیار گروه بهداشت عمومی و سلامت سالمندی دانشگاه علوم پزشکی بابل می‌گوید: آلزایمر یکی از مهم‌ترین چالش‌های سلامت عمومی در کشور است و با افزایش سن و روند سالمندی جمعیت، شیوع آن بیشتر می‌شود؛ اما با تغییر سبک زندگی و تشخیص زودهنگام، می‌توان روند پیشرفت آن را کند و کیفیت زندگی سالمندان را حفظ کرد.

آلزایمر یک بیماری زوال عصبی است که به آهستگی آغاز می‌شود و سه مرحله دارد: اولیه، متوسط و شدید. نخستین نشانه‌ها شامل فراموشی اتفاقات اخیر و دشواری در یادگیری اطلاعات جدید است. افسردگی و بی‌تفاوتی نیز شایع است. در مراحل بعدی مشکلات زبانی و گفتاری ظاهر می‌شوند و حافظه بلندمدت تحت تأثیر قرار می‌گیرد. در نهایت فرد در انجام کارهای روزمره وابسته شده و توانایی حرکت و گفتار را از دست می‌دهد.

مطالعات ملی نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۴، شیوع اختلالات شناختی از جمله آلزایمر به حدود ۱۱۸ مورد در هر ۱۰۰ هزار زن و ۱۰۹ مورد در هر ۱۰۰ هزار مرد خواهد رسید. در سال ۱۳۸۹ بیش از ۴۵۰ هزار نفر در کشور با آلزایمر زندگی می‌کردند و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا سال ۱۴۰۸ به حدود ۷۳۰ هزار نفر برسد.

پورهادی تأکید می‌کند: تغییرات مغزی ناشی از آلزایمر سال‌ها پیش از بروز علائم آشکار آغاز می‌شود. اگر بیماری در مراحل اولیه شناسایی شود، با دارو و روش‌های حمایتی می‌توان روند پیشرفت آن را کند کرد و استقلال سالمندان و کیفیت زندگی آن‌ها را افزایش داد.

وزارت بهداشت اعلام کرده است که سن بالا، سابقه خانوادگی، فشار خون بالا، افسردگی و سبک زندگی کم‌تحرک از عوامل خطر هستند. در مقابل، فعالیت بدنی منظم مانند پیاده‌روی، تغذیه سالم با سبزیجات و لبنیات کم‌چرب، فعالیت‌های ذهنی مثل مطالعه و حل جدول، گوش دادن به موسیقی و ارتباط اجتماعی فعال اثر محافظتی دارند.

پورهادی  گفت: اگر تغییرات مکرر حافظه، تکرار سوال‌ها یا گم کردن مسیرهای آشنا را در اطرافیان مشاهده کردید، این علائم را عادی ندانید و حتما به پزشک مراجعه کنید. افزایش آگاهی عمومی، تشخیص زودهنگام و توجه به سبک زندگی سالم می‌تواند بار این بیماری را کاهش دهد و زندگی بهتری برای سالمندان و خانواده‌ها فراهم کند.