نگهداشت نیروی انسانی، چالش جدی نظام سلامت

به گزارش آتیه آنلاین به نقل از خانه ملت، حسینعلی شهریاری گفت: متأسفانه پدیده مهاجرت نخبگان در سال‌های اخیر به ویژه در حوزه علوم پزشکی به یکی از چالش‌های جدی کشور تبدیل شده است. این روند دلایل مختلفی دارد که می‌توان آن را در دو محور اصلی یعنی مشکلات اقتصادی و فناوری‌های نوین بررسی کرد. 

او ادامه داد: در گذشته، وقتی یک پزشک از دانشگاه فارغ‌التحصیل می‌شد، بستر مناسبی برای ورود به بازار کار، تأمین معاش و ارتقای علمی و اجتماعی او فراهم بود اما امروز حتی پزشکان متخصص نیز پس از سال‌ها تلاش، با مشکلات جدی در آغاز مسیر شغلی مواجه‌اند. نداشتن سرمایه اولیه، درآمد نامتناسب با هزینه‌های زندگی و نبود حمایت کافی از سوی نهادهای دولتی، باعث شده بسیاری از این نخبگان دلسرد شوند.

در چنین فضایی، مهاجرت به کشورهای دیگر که امکانات و درآمد بهتری ارائه می‌دهند، برای بسیاری از آن‌ها به گزینه‌ای جدی تبدیل می‌شود. همچنین برخی از آن‌ها ممکن است به سمت مشاغل دیگری که در شأن آنان نیست روی بیاورند. 

به گفته شهریاری: تحولات گسترده در فناوری پزشکی نیز عامل مؤثری در این مهاجرت‌هاست. پزشکی امروز، دیگر صرفاً متکی بر گوشی پزشکی و شرح‌حال بیمار نیست. بسیاری از بیماری‌های پیچیده و نوظهور تنها از طریق تکنولوژی‌های پیشرفته قابل تشخیص و درمانند و نبود یا محدودیت در دسترسی به این تجهیزات در کشور، موجب می‌شود پزشکان جوان برای رشد علمی و حرفه‌ای، ناگزیر به رفتن شوند. 

او با یادآوری اینکه بخش قابل توجهی از نخبگان علوم پایه معمولاً پس از مدتی تحصیل یا تحقیق در خارج از کشور، بازمی‌گردند و در داخل به فعالیت می‌پردازند، گفت: اما در رشته‌های علوم بالینی مانند پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی بازگشت کمتر اتفاق می‌افتد. دلیل آن هم روشن است؛ در واقع متخصصان ما به دلیل مهارت و تجربه بالا، به‌راحتی جذب بازار کار کشورهای پیشرفته می‌شوند و کشورهایی مانند ایالات متحده، استرالیا، کشورهای اروپایی، اسکاندیناوی و حتی برخی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس به شدت به پزشکان متخصص نیاز دارند و ترجیح می‌دهند به جای صرف هزینه برای آموزش نیروی داخلی، نخبگان کشورهای در حال توسعه را جذب کنند. 

رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس توضیح داد: البته نمی‌توان گفت همه مهاجرت‌ها دائمی اند و برخی از پزشکان به دلایل مختلف یا فرصت‌های مطالعاتی برای مدت کوتاهی به خارج از کشور می‌روند و بازمی‌گردند اما به صورت کلی، آمارها نشان می‌دهد که مهاجرت‌های دائمی در حال افزایش است و نخبگان علوم بالینی بیشتر در کشورهای مقصد ماندگار می‌شوند. 

او ادامه داد: اگر شرایط به همین شکل ادامه یابد، با خسارت سنگینی به سرمایه انسانی کشور روبرو خواهیم شد. تربیت یک پزشک متخصص سال‌ها زمان، هزینه و امکانات نیاز دارد و از دست دادن این سرمایه‌ها، به ویژه زمانی‌که در اوج بهره‌وری و بازدهی هستند، آسیب جدی به نظام سلامت کشور وارد می‌کند.

برای مقابله با این بحران، باید برنامه‌ریزی جامع و جدی انجام شود و مجلس، دولت، و نهادهای ذی‌ربط باید با همکاری یکدیگر، زمینه‌های حمایت مالی، توسعه فناوری‌های پزشکی، تسهیل اشتغال و ارتقا جایگاه اجتماعی پزشکان جوان را فراهم کنند. 

شهریاری در آخر گفت: نخبگان پزشکی، سرمایه‌های بی‌بدیل این سرزمین هستند و اگر نتوانیم محیطی فراهم کنیم که در آن احساس امنیت، پیشرفت و رضایت داشته باشند ناچار به ترک وطن خواهند شد و نباید اجازه دهیم که رؤیاهای پزشکان جوان، در صف مهاجرت بر باد رود؛ باید بمانند و ایران را بسازند.