رغبتی برای کار، مهارت یا تحصیل نیست!

به گزارش آتیه آنلاین، غلامحسین محمدی با اشاره به بی‌تفاوتی بخش قابل توجهی از جمعیت جوان کشور در ارتباط با مهارت‌آموزی، اشتغال و ادامه تحصیلات دانشگاهی، با ارائه آمارهایی اعلام کرد که متوسط این شاخص در جهان پایین‌تر از ایران است. معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و رییس سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای در هشتاد و هفتمین شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی استان فارس، اعلام کرد: ۲۰ درصد جوانان جهان نیز به دنبال تحصیل و مهارت‌آموزی یا حتی شغل نیستند. متوسط شاخص«بی‌تفاوتی جوانان به شغل، مهارت و تحصیل» در جهان برابر با ۲۰ درصد است در حالی که در ایران ۲۶ درصد جوانانِ در سن کارجویی یا تحصیل، بی‌تفاوتند و در ظاهر به نظر می‌رسد که هیچ کاری نمی‌کنند. اما آیا واقعاً کاری نمی‌کنند؟! به گفته «آیت اسدی» عضو کارگری شورای عالی کار، پایین بودن سطح متوسط دستمزدها، بالا بودن نرخ تورم و سطح نازل امنیت شغلی، موجب شده که جوانان حتی تحصیلکردگان دانشگاهی رغبت چندانی برای اشتغال رسمی در کارگاه‌های تولیدی و خدماتی سراسر کشور نداشته باشند. رئیس کانون هماهنگی شوراهای اسلامی کار استان قزوین در گفت‌وگو با آتیه آنلاین بیان کرد: در شهرک‌های صنعتی استان قزوین برخی کارفرمایان به دنبال کارگر ماهر و یا حتی کارگر ساده می‌گردند و اطلاعیه دعوت به کار منتشر می‌کنند؛ اما تقاضا برای این مشاغل پایین است. در واقع شرایط شغلی نامطلوب در کارگاه‌ها، موجب بی‌انگیزه شدن جوانان شده است. اسدی اما معتقد است که این بی‌تفاوتی به مشاغل رسمی و حتی تحصیل که در نهایت به شغل و موقعیت اجتماعی خوب نمی‌انجامد، به معنای این نیست که این جوانان هیچ کاری نمی‌کنند و شبانه‌روز بیکار در خانه نشسته‌اند. او در ادامه اضافه کرد: برخی از این جوانان از طریق مشاغل خویش‌فرما نظیر رانندگی اسنپ و برخی دیگر در مشاغل غیررسمی ولی گاه پردرآمد مانند درآمدزایی از طریق یوتیوب یا بازی‌های اینترنتی، کسب درآمد می‌کنند. هر کدام از ما بارها این جمله را از جوانان نسل جدید شنیده‌ایم که درس بخوانیم که چه بشود یا چرا سر کار برویم مگر چقدر حقوق می‌دهند! جوانان بسیاری با استفاده از کامپیوتر شخصی، درآمد کسب می‌کنند، افرادی که بلاگر، یوتیوبر یا اینفلوئنسر هستند و کار رسمی ندارند اما چرا نسل جدید رغبتی برای فرصت‌های شغلی رسمی ندارد؟ «محمد» یک راننده اسنپ در پاسخ به این سوال می‌گوید: مدرک فوق‌دیپلم دارم ولی هرجا برای کار رفتم، حقوقش بین ۱۰ تا ۱۲ میلیون تومان بود؛ تازه گفتند باید چک و سفته بیاوری و چند ماهی آزمایشی باشی؛ کار با اسنپ را به این نوع شغل‌ها ترجیح می‌دهم به این دلیل که ساعت کار دست خودم است. این جوان ۲۳ ساله از دوستانش روایت می‌کند که تقریباً هیچکدام در مشاغل رسمی کار نمی‌کنند؛ او می‌گوید: بیشتر آن‌ها حتی حاضر به رانندگی اسنپ هم نیستند؛ راهش را بلدند و با یک لپ‌تاپ در خانه کلی پول درمی‌آورند. تردیدی نیست که شمایل بازار کار نه تنها در ایران که در کل جهان در حال تغییر و دگردیسی است؛ مشاغل سنتی کمرنگ می‌شوند و تکنولوژی اطلاعات و هوش مصنوعی بر بازار کار سیطره پیدا می‌کند. رئیس سازمان فنی و حرفه‌ای در ارتباط با تغییر و تحولات جهانی حوزه اشتغال اعلام کرده است: «در بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۷ بسیاری از شغل‌ها از بین می‌رود؛ پیش‌بینی می‌شود عناوین شغلی نظیر کارشناس هوش مصنوعی، مهندس رباتیک و مهندس فناوری‌های مالی بیشترین سهم در میان مشاغل آینده را به خود تخصیص دهند. همچنین عناوین شغلی نظیر طراحان گرافیک، مهندسان، کارگران ساختمانی، آشپزها و نصاب‌های تجهیزات هم رشد کنند اگرچه رشد آنها اندک است. عناوین شغلی نظیر باجه‌دار بانک، کارمند ثبت اطلاعات و تحصیل‌دار از مشاغلی هستند که احتمال می‌رود بیشترین تقلیل را داشته باشند». اما به گفته آیت اسدی، اگر بازار کار نتواند خود را با نیازمندی‌های جدید تطبیق دهد و برای جوانان و نسل جدید رغبت‌آفرینی کند، یک بحران بزرگ به وجود می‌آید بحرانی که شاید نتیجه آن، تاثیر صفر درصدی نیروی جوان در رشد تولید ناخالص ملی باشد. عضو کارگری شورای عالی کار تاکید کرد: باید بازار کار به سمت بهبود شرایط، تامین امنیت شغلی و استقبال از مهارت‌های جدید پیش برود تا جوانان برای ورود به مشاغل رسمی و بیمه شده رغبت کافی داشته باشند.