ماجرای توقف تولید پژو پارس و حاشیه‌هایش

به گزارش آتیه‌آنلاین، خودروی پژو پارس را می‌توان یکی از خودروهای حاشیه‌ساز این ماه‌ها دانست که گاه فیلم‌هایی از اشک و ناله خریداران آن در فضای مجازی منتشر می‌شود و زمانی هم فایلی صوتی که به مدیرعامل ایران‌خودرو منسوب شده پخش می‌شود و در قالب آن چنین عنوان می‌شود که خودروساز در مدت زمان باقی مانده قادر به تولید خودروهای پیش‌فروش شده نیست و با توقف تولید این خودرو دچار مشکلات عدیده خواهد شد. حتی در این فایل صوتی اینگونه عنوان می‌شود که اگر پژو پارس تا امروز آدم کشته، بگذارید ۶ ماه دیگر هم بکشد. واقعیت این است که این روزها خودروی پژو پارس یکی از محبوب‌ترین خودروهای با قیمت میان رده محسوب می‌شود و حال به دلیل عدم توانایی این پلتفرم در پاس کردن استانداردهای ۸۵گانه، چنین اعلام شده که باید تولید آن متوقف شود. از سوی دیگر بسیاری افراد برای پیش خرید این مدل اقدام کرده‌اند و حال ایران‌خودرو با تعداد بالایی تقاضای تولید مواجه است. در گفتگویی با امیرحسن کاکائی، استاد دانشگاه و کارشناس خودرو به بررسی حاشیه‌های ایجاد شده برای این خودرو پرداخته‌ایم که این کارشناس در صحبت‌های خود بر لزوم تطابق یافتن استانداردهای ایمنی با واقعیت‌های اقتصادی تاکید کرد. وی درباره فایل صوتی منسوب به مدیرعامل ایران‌خودرو گفت: امیدوارم هرچه سریعتر این خودروساز در این باره شفاف‌سازی کند اما به شخصه بر این باورم که این جریان بیشتر دارای پشتوانه‌های سیاسی و کاملا غیر اقتصادی است. کاکائی ادامه داد: در ۶ سال گذشته با شدیدترین تحریم‌های تاریخی مواجه بوده‌ایم که به ویژه صنعت خودرو را تحت تاثیر قرار داده‌اند. واقعیت این است که با این وجود همچنان از سوی دولت‌ها و مردم توقع بالایی نسبت به خودروسازان وجود دارد و در این شرایط تحریمی همه انتظار دارند خودروهایی با نصف قیمت و کیفیت عالی در بازار عرضه شود. وی افزود: در این مدت اتفاقات خوبی نیز رخ داده و در زمینه استانداردهای خودرویی شاهد ارتقاهایی مانند ارتقاء استانداردهای موتوری بوده‌ایم اما باید تمام مسائل را به دقت مورد توجه قرار داد. این کارشناس صنعت خودرو گفت: خودروی پژو پارس موفق به ارتقاء برخی استانداردهای خود نشده و از سوی دیگر چنانچه خودروساز می‌خواست تولید این خودرو ادامه داشته باشد باید میلیاردها تومان هزینه می‌کرد. این در حالیست که خودرویی مانند سورن نیز تا حد زیادی مشابه پژو پارس است و استانداردهای مربوطه را نیز پاس کرده است بنابراین ایجاد تغییر در مدل پارس خیلی از نظر اقتصادی توجیه نداشت. وی ادامه داد: زمانی نیز این اتفاق برای پراید افتاد و به دلیل آنکه استانداردهای مربوطه را نداشت شاهد تغییر پلتفرمی آن و تبدیلش به ساینا و غیره بودیم. واقعیت هم این است که در تمام دنیا هم استانداردهای ایمنی به مرور زمان ارتقاء یافته و دستخوش تغییر می‌شوند و بر این اساس یک خودرو که در سالیان گذشته استاندارد بوده ممکن است به مرور زمان موفق به پاس‌کردن استانداردهای جدید نشود. کاکائی افزود: حال در ارتباط با پژو پارس نیز شرایط مشابهی ایجاد شده و استانداردهای آن ارتقاء یافته است اما آنچه در این میان مشکل را چنین حاد کرده موضوع دیگری است. واقعیت آن است که زمانی وزیر وقت صمت و مدیرکل مربوطه در وزارت صمت چنین اعلام کردند که دیگر نمی‌خواهیم برای فروش و پیش‌فروش خودرو قرعه‌کشی برگزار کنیم و هر فردی مایل بود می‌تواند خودرو را با پرداخت مبلغی پیش خرید کند. در این میان اختلاف قیمت حدود دو برابری پژو پارس در کارخانه و بازار هم باعث شد بیش از ۲۰۰ هزار نفر برای خرید این خودرو ثبت‌نام کنند و خودروساز مجبور شد برای واگذاری خودرو به این افراد زمان‌بندی مختلفی را لحاظ کند. این استاد دانشگاه گفت: نکته دیگر آنکه در آن دوره به واسطه دستور رئیس دولت مبنی بر رسیدگی به وضعیت بازار خودرو، وزیر صمت وقت ترفندی سوار کرده و چنین اعلام کرد که قرعه‌کشی را جمع می‌کند اما در نهایت نیز وقتی جمع زیادی برای خرید یک خودرو ثبت نام کردند و مقرر شد هر کدام از آنها در تاریخی خاص خودروی خود را تحویل بگیرند گویی همچنان همین روند قرعه‌کشی این بار به صورت غیر رسمی استمرار یافت. نکته دیگر آنکه در این روند نیز می‌توان گفت رانتی‌ترین و سودآورترین خودرو پژو پارس بود چراکه در کارخانه قیمتی حدود ۳۰۰ و در بازار قیمتی بالغ بر ۶۰۰ میلیون تومان داشت و به‌عبارت دیگر برای خریدار کارخانه‌ای بیش از ۱۰۰ درصد سود به همراه می‌آورد. بر همین اساس هم تقاضای بسیاری برای پیش خرید این مدل به ثبت رسید. وی ادامه داد: همین مسئله مشکلات بسیاری برای خودروساز و خریداران این مدل ایجاد کرد و این روند خطای بسیار بزرگی بود که از سوی وزارت صمت آن دوره رخ داد. در شرایطی که در گذشته وزارت صمت این مجوز را نمی‌داد که یک خودروساز بیش از ۲۰ درصد تولیدات سال بعد خود را پیش‌فروش کند به یکباره در قالب این طرح خودروساز با انباشتی از تقاضای پیش خرید مواجه شد و حال با بحث لزوم ارتقاء استانداردها این مشکل ایجاد شده که عده قابل توجهی برای دریافت پارس اقدام کرده‌اند و از سوی دیگر صحبت‌هایی مبنی بر توقف تولید این خودرو مطرح است که خودروساز را با چالش مواجه می‌کند و اینجاست که باید پرسید وزارت صمت و مسئولان وقت آن برچه اساس چنین مجوزی را صادر کرده‌اند که خودروساز به هر میزان که دلش خواست برای یک مدل پیش فروش کند؟ کاکائی با اشاره به اعتراضاتی که این روند در میان مردم و خریداران به همراه داشته، گفت: ایرانخودرو نیز برای حل این مشکل مدتی تلاش کرد خودروی مربوطه استانداردها را پاس کند اما موفق به انجام این کار نشد و پس از آن این پیشنهاد را مطرح کرد که افراد ثبت نام کرده به جای پارس خودروی سورن را تحویل بگیرند اما اختلاف قیمت سورن با بازار نصف اختلاف قیمت پارس بود و به همین دلیل بسیاری از افرادی که برای خرید پژو پارس ثبت‌نام کرده بودند به اعتراض پرداختند و خودرو به یک چالش سیاسی امنیتی تبدیل شد. این کارشناس خودرو افزود: زمانی که کار به اینجا رسید سازمان استاندارد و وزارت صمت مهلتی چهار ماهه برای توقف تولید این مدل در نظر گرفتند تا این بحران صنعتی به چالشی امنیتی تبدیل نشود. در چنین شرایطی اگر منطقی در نظر بگیریم مدیرعامل خودروسازی نیز نمی‌تواند نقشی تاثیرگذار داشته باشد چراکه سیاست‌های مربوطه از سوی وزیری ابلاغ شده که چندی بعد خود او نیز عزل شده است. حتی مدیرعامل قبلی ایرانخودرو نیز تغییر کرده و مدیرکلی که در وزارت صمت این طرح را پیشنهاد داده هم برکنار شده است و حال این نکته قابل طرح است که آیا دولت نباید ساختاری داشته باشد تا افرادی که در آن مشغول می‌شوند بابت اقدامات خود پاسخگو باشند؟ وی در پاسخ به این سئوال که اگر خودرویی زیر استاندارد است چگونه در بازار نسبت به سایر مدل‌ها تا این اندازه پرطرفدارتر است، توضیح داد: این نکته جالبی است که باید مورد توجه متولیان امر قرار گیرد. مثلا پراید هم نتوانست استانداردها را پاس کند و بعد از آن ساینا و تیبا روی کار آمدند اما اکنون همچنان پراید در بازار قیمت و مشتری خاص خود را دارد. کاکائی افزود: مسئله این است که استانداردهای ما با شرایط مالی و ایده‌آل های مشتریان فاصله دارد و مطابق اولویت و نیاز بازار نیست. مثلا از نظر مردم اگرچه پراید و تیبا ممکن است به نوعی شبیه باشند اما باتوجه به اینکه هزینه های قطعات و تعمیر و نگهداری پراید کمتر است این خودرو گزینه مناسب تری محسوب می شود. این استاد دانشگاه ادامه داد: در مورد پژو پارس هم همین طور است و به نسبت خودروهای هم رده قیمتی هزینه‌های نگهداری و تعمیرات پژو پارس به مراتب کمتر است. حال اگر گفته می شود این خودرو استانداردهای ایمنی را پاس نمی‌کند هم باید در نظر داشت که ایمنی یک مفهوم نسبی است. اکنون موتورسیکلت هم جزو وسایل نقلیه نا ایمن محسوب می‌شود اما چرا تولید آن همچنان ادامه دارد؟ چون با توجه به شرایط اقتصادی همچنان عده‌ای مایل به استفاده از آن هستند. بنابراین تولید آن ادامه داشته و در نهایت به مردم هشدار داده می‌شود که توصیه‌های ایمنی را رعایت کنند. وی با تاکید بر لزوم همخوانی استانداردها با شرایط اقتصادی و نیاز مردم گفت: با توجه به وضعیت و توان اقتصادی مردم حتی وسیله ناامنی مانند موتورسیکلت هم بر اساس نیاز تولید و وارد بازار می‌شود اما از سوی دیگر گفته می‌شود پژو پارس ایمن نیست و باید تولید آن متوقف شود. واقعیت این است که نظام توسعه استانداردهای ما در ایران مسیری اشتباه را طی می‌کند. این درست نیست که هر استانداردی که در اروپا در دستور کار قرار می‌گیرد را ما هم بخواهیم لحاظ کنیم چراکه استانداردها به شرایط هم بستگی دارند و باید با اقتصاد و شرایط عمومی جامعه نیز منطبق باشند. به همین دلیل هم هست که با وجود ارتقاء استانداردها همچنان خودروهای قدیمی در بازار مشتری دارند. کاکائی افزود: استانداردهای ما باعث کاهش کشته‌های جاده‌ای نمی‌شود و لازم است حداقل یک بار در شورای عالی استاندارد این امر در دست بررسی قرار گیرد. اکنون حتی برخی خودروهای چینی و هندی هم استانداردهای ما را پاس نمی‌کنند و خودرویی که در هند زیر نظر رنو فرانسه تولید می شود در ایران استاندارد پاس نمی‌کند. در این میان برخی رسانه‌ها نیز دائم به این موضوع دامن می‌زنند که چرا استانداردهای ما مانند خودروهای اروپایی نیست. ما باید به شرایط اقتصادی و وضعیت تحریم‌ها نیز توجه داشته باشیم. طبیعی است در شرایط تحریم ما با مشکلاتی مواجه باشیم و آیا بهتر نیست با واقعیت‌های موجود کنار آمده و واقع بینانه به مردم هم اطلاعات لازم را بدهیم و بگوییم مثلا به دلایل متعدد ایمنی یک خودرو پائین تر از استاندارد است و لازم است صاحبان این خودرو دقت کرده و مسائل ایمنی را رعایت کنند و سرعت مطمئنه را در نظر بگیرند.