نگاهی به آیین‌نامه جدید انتقال سوابق بیمه‌ای

به گزارش آتیه آنلاین، «سمیرا اسمعیلی شهمیرزادی» در این رابطه گفته است: پس از ابلاغ قانون نقل و انتقال سوابق بیمه یا کسور بازنشستگی بین صندوق‌های بازنشستگی و تجمیع سوابق بیمه‌ای اشخاص، متن پیش‌نویس اولیه آیین‌نامه اجرایی قانون مذکور تهیه شد. او با بیان اینکه «برای تدوین این آیین‌نامه، نشست‌های کارشناسی متعددی با حضور نمایندگان صندوق‌های بازنشستگی، سازمان برنامه و بودجه و سازمان اداری و استخدامی برگزار شده است»، تأکید کرد: موضوع پرداخت مستمری جمع برای اولین بار در کشور اجرایی خواهد شد به‌طوری که افرادی که سابقه بیمه‌پردازی در صندوق‌های مختلف دارند، می‌توانند از هر صندوق به نسبت سابقه بیمه‌پردازی مستمری دریافت کنند. به گفته‌ سرپرست دفتر بیمه‌های اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، براساس آیین‌نامه جدید، افراد در زمان تجمیع سوابق بیمه‌ای به نسبت قبل، مابه‌التفاوت کمتری می‌پردازند. به نظر می‌رسد، مهم‌ترین تغییرات اعمال شده در آیین‌نامه تدوینی جدید، کاستن از بار هزینه‌ای بیمه شده باشد که قرار نیست تمام مابه‌التفاوت ریالی سوابق بیمه را به حساب صندوق بیمه‌ای مقصد واریز کند چراکه بار اصلی این پرداخت بر دوش صندوق بیمه‌ای مبداء است. مشخصات آیین‌نامه جدید آیین‌نامه اجرایی قانون نقل و انتقال سوابق بیمه یا کسور بازنشستگی بین صندوق‌های بازنشستگی و تجمیع سوابق بیمه‌ای اشخاص، مصوب دوم بهمن سال ۱۴۰۲ هیات وزیران، در روزهای اخیر منتشر شده است. ماده ۳ این آیین‌نامه، شرایطِ مورد نیاز برای « نقل و انتقال سوابق بیمه‌ای» را مشخص کرده است. در ماده ۴ آن آمده است: «در مواردی که سوابق بیمه‌پردازی بیمه شده، در دو صندوق بازنشستگی با یکدیگر هم‌پوشانی داشته باشد، ملاک پذیرش سابقه مطابق درخواست متقاضی است». همچنین ماده ۶، شرایط غیرقابل قبول برای نقل و انتقال سوابق بیمه‌ای را برشمرده است و در نهایت ماده ۸، « نحوه محاسبه و به روزرسانی وجوه حق بیمه یا کسور بازنشستگی از صندوق بازنشستگی مبدأ به صندوق بازنشستگی مقصد» را به این ترتیب شرح داده است: «اصل مبلغ حق بیمه قابل انتقال در هر سال ضرب در آخرین نرخ سود اوراق مشارکت یک ساله اعلامی از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در تاریخ ثبت درخواست متقاضی ضرب در تعداد سالهای نگهداشت حق بیمه در صندوق (مبدأ به علاوه اصل حق بیمه قابل انتقال)» اما در تبصره ذیل این ماده، پرداخت وجوه به‌روزرسانی شده یا همان مابه‌التفاوت حق بیمه بر عهده صندوق مبدا گذاشته شده است: «پس از محاسبه و به‌روزرسانی وجوه حق بیمه در هر سال، جمع وجوه به‌روزرسانی شده سنوات قابل انتقال توسط صندوق بازنشستگی مبدأ به صندوق بازنشستگی مقصد پرداخت می‌شود». این بخش از آیین‌نامه، بار اصلیِ پرداخت را از دوش بیمه شده برداشته و امکان انتقال سوابق بیمه‌ای افراد را در صورت احراز شرایط قانونی، تسهیل کرده است و بنابراین یک گام رو به جلو محسوب می‌شود. شرایط تجمیع و مزایای آیین‌نامه جدید علیرضا حیدری، کارشناس رفاه و تأمین اجتماعی، در ارتباط با انتقال و تجمیع سوابق بیمه‌ای و شرایط آن به آتیه آنلاین گفت: انتقال سوابق بیمه‌ای سابقه طولانی دارد و قبل از این هم انجام می‌شد؛ یک زمانی این انتقال با نرخ ثابت توسط بیمه‌گر اول (مبداء) اتفاق می‌افتاد و بیمه‌گر دوم (مقصد) محاسبات بیمه‌ای را به‌روز انجام می‌داد. اما قانونی برای اخذ مبالغ به‌روز شده از صندوق بیمه‌گرِ اول وجود نداشت. در واقع صندوق مبدا، نرخ بیمه‌ای را که زمانی به یک نرخی از بیمه شده گرفته بود با همان نرخ ثابت به صندوق مقصد پرداخت می‌کرد و در نتیجه وظیفه پرداخت تمام مابه‌التفاوت برعهده خود بیمه شده بود. او افزود: بیمه شده باید تمام مابه‌التفاوت آن را می‌پرداخت و این یک ایراد اساسی بود. زمانی که بیمه‌گر اول، حق بیمه را دریافت کرده، به ارزش واقعی روز حق بیمه را دریافت کرده است. بنابراین موقع انتقال باید انتقال حق بیمه را به ارزش واقعی روز انجام دهد که به نظر می‌رسد با آیین‌نامه جدید این مشکل حل شده و حق بیمه افراد به نرخ روز به صندوق مقصد منتقل می‌شود. حیدری ادامه داد: یک راهکار دیگر نیز تجمیع سوابق بیمه‌ای به این شیوه بود که هر صندوق بیمه‌گر به نسبت سابقه بیمه‌پردازی فرد در آن صندوق، در پرداخت مستمری بازنشستگی مشارکت کند. به عنوان نمونه فرد ۱۰ سال در صندوق بازنشستگی کشوری سابقه داشته و ۱۵ سال در سازمان تأمین اجتماعی، حالا هر صندوق به نسبت سنوات بیمه‌پردازی باید در پرداخت مستمری مشارکت کند منتها وظیفه پرداخت مستمری به بازنشسته باید بر عهده یک صندوق باشد و دیگری سهم خود را به صندوق پرداخت‌گر منتقل کند که این شیوه نیز پیچیده و غیرقابل اجرا بود. به گفته این کارشناس رفاه و تأمین اجتماعی، آیین‌نامه جدید شرایط انتقال را تسهیل کرده است و از همه مهم‌تر اینکه وظیفه‌ پرداخت مابه‌التفاوتِ به‌روزرسانی وجوه بیمه‌ای عموماً برعهده صندوق مبدا افتاده است که البته عادلانه‌ترین و منطقی‌ترین شیوه برای انتقال و تجمیع سوابق است. در آیین‌نامه جدید، پرداخت بخشی از مابه‌التفاوت نقل و انتقال برعهده بیمه‌شده است که البته می‌تواند آن را به شیوه اقساطی پرداخت کند اما مبلغ به‌روز شده وجوه بیمه از صندوق مبدا گرفته می‌شود و به همین دلیل است که به نظر می‌رسد با این آیین‌نامه، راه انتقال سوابق بیمه‌ای بین صندوق‌های بازنشستگیِ کشور هموارتر از قبل شده است. نویسنده: نوشین مقدم‌پناه