ماجرای تایر خودرو، از کمبود در بازار تا وعده‌ ارزان‌شدن

به گزارش آتیه‌آنلاین، ماه‌ها بود که بازار لاستیک کشور شرایط چندان جالبی را تجربه نمی‌کرد و به نوعی دچار بازار سیاه شده بود. ممنوعیت صادرات انواع تایر برای تولیدکنندگان این بخش موجب شده بود عده‌ای اقدام به خرید و احتکار انواع لاستیک کنند تا بر صادرات آن به کشورهای دیگر درآمدزایی ارزی داشته باشند؛ بر این اساس با توجه به کم شدن عرضه برای مشتریان داخلی این بازار، قیمت این محصول در بیرون از کارخانه با افزایش غیرمنطقی و حتی تا دو و نیم برابری مواجه شد. البته تنها مشکل بازار تایر به بحث احتکار و بازار سیاه مربوط نبوده و در این مدت تولیدکنندگان این عرصه نیز با چالش‌های متعددی مواجه بوده‌اند. به عبارت دیگر در کنار بحث توزیع و عرضه در بازار این صنعت با معضلات دیگری مانند نبود امکان صادرات، مشکل در ترخیص گمرکی و دسترسی به مواد اولیه یا تخصیص به موقع و منظم ارز مواجه بود به گونه‌ای که در ماه‌های ابتدایی سال جاری برخی فعالان این صنعت احتمال بروز مشکلاتی در ماه‌های پیش رو را داده بودند. با این وجود فعالان این صنعت در اولین ماه‌های سال جاری بر این نکته تاکید داشتند که « اگر هزینه هر حلقه لاستیک را در قیاس با سایر قطعات مصرفی خودرو در نظر بگیریم بهای آن رقم بالایی نبوده و اکنون جو روانی ایجاد شده در جامعه و فعالیت دلال‌ها است که باعث شده قیمت تایر از کارخانه تا مصرف‌کننده حدود ۲.۵ برابر شود.» خرید لاستیک دولتی بر این اساس اواخر سال گذشته برخی تولیدکنندگان این محصول مانند بارز تصمیم گرفتند با ایجاد سایتی اقدام به فروش اینترنتی تایر کنند تا هر فرد سالانه با کدملی خود بتواند دو حلقه لاستیک به اصطلاح دولتی دریافت کند، هرچند که در نهایت با اجرای این طرح‌ها هم التهاب بازار لاستیک بطور کامل برطرف نشد. در نهایت با بالا گرفتن مشکل لاستیک در کشور دولت مجوز افزایش ۲۰ درصدی قیمت را داد چراکه مدتها بود تولیدکنندگان این عرصه قیمت‌گذاری دستوری را یکی از مشکلات مهم خود اعلام می‌کردند و بر موانعی که به این دلیل برای آنها ایجاد می‌شد، یاد می‌کردند. بر این اساس ۲۲ مهر ماه نیز ستاد تنظیم بازار با افزایش ۲۰ درصدی قیمت تایر موافقت کرده و این موضوع را به تولیدکنندگان این عرصه ابلاغ کرد تا شاید بدین‌ترتیب جلوی فعالیت‌های سوداگرانه در این بازار گرفته شود. اما این تنها اقدام صورت گرفته در این بخش نبود و دولت تصمیم گرفت برای رفع این معضل و تامین نیاز بازار تعرفه واردات این کالا را نیز کاهش دهد و بدین‌ترتیب تعرفه واردات انواع لاستیک از ۳۲ درصد به ۱۰ درصد کاهش یافت. از سوی دیگر نهادهایی مانند نیروی انتظامی نیز پا به عرصه گذاشتند و رئیس پلیس امنیت اقتصادی فراجا خبر داد که در این مدت بیش از ۳۰ هزار حلقه تایر احتکار شده خودرو کشف شده است. سردار حسین رحیمی در توضیح بیشتر این موضوع اعلام کرده که به منظور مبارزه با سودجویی در این حوزه پلیس امنیت اقتصادی، طرح سراسری و ویژه برخورد با احتکار لاستیک را به مرحله اجرا درآورده که در این قالب طی روزهای اخیر ۳۴ پرونده احتکار در این زمینه تشکیل شده و ۳۰ هزار و ۶۵۳ حلقه لاستیک شامل انواع سایز تایر از جمله تایر خودروهای سبک، سنگین و ... به ارزش بیش از ۸۵۰ میلیارد ریال کشف شده است. شرایط ثبت نام لاستیک دولتی در این زمینه روز گذشته جلسه‌ای میان رئیس پلیس امنیت اقتصادی فراجا و شماری از تولیدکنندگان لاستیک برگزار شد که دراین جلسه علیرضا شاهمیرزایی، معاون تجارت و خدمات وزیر صنعت، معدن و تجارت از برنامه‌هایی که این وزارتخانه در حوزه تایر داشته به مواردی مانند افزایش تولید و افزایش موقت واردات به منظور کنترل قیمت‌ها اشاره کرد و با بیان اینکه طی یک تا دو سال‌اخیر با افزایش تولید خودرو در کشور مواجه بوده‌ایم، این مساله را یکی دیگر از دلایل کمبود لاستیک دانست که به واسطه تصمیمات اخذ شده بخش اعظمی از آن حل شده است. وی بر این نکته نیز تاکید کرد که اکنون بخش عمده تایرهای مورد نیاز کشور از سوی تولیدکنندگان داخلی تامین می‌شود هرچند برخی مشکلات نیز در زمینه قیمت‌گذاری دستوری وجود دارد که این مسائل موجب التهاباتی در بازار شده بود. شاهمیرزایی با بیان اینکه مشکلات تامین مواد اولیه برای تولید تایر تاحد زیادی برطرف شده، گفت: اکنون مشکلات مربوط به قیمت و ... در مورد یک یا دو سایز لاستیک است و در دیگر حوزه‌ها مشکلی وجود ندارد. وی همچنین تاکید کرد: در حال حاضر برخی سایزهای لاستیک حتی با قیمت کمتر از نرخ مصوب به فروش می‌رسند اما مشکلات مربوط به یک تا دو سایز که اتفاقا جزو موارد پرتقاضا هم هستند باید رفع شود. معاون تجارت و خدمات وزارت صمت در عین حال یادآور شد که در شرایط عاد نیازی نیست که افراد برای خرید و فروش تایر کدملی و شماره پلاک خریدار را اعلام کنند اما اکنون برای جلوگیری از سودجویی و سوداگری در زمان خرید مدارک گرفته می‌شود و از سوی فروشنده در سامانه‌ای به ثبت می‌رسد. در این سامانه‌ شماره پلاک خودرو و کدملی خریدار ثبت می‌شود. وی البته این را نیز گفته که الزام مراجعه به سامانه مربوط به فروشنده‌هاست و در سامانه مربوطه کدملی و شماره پلاک ثبت می‌شود و خریدار نیازی به مراجعه به این سامانه‌ ندارد. مشکل لاستیک پراید دولتی شاه‌میرزایی درباره اینکه مردم چگونه می‌توانند از قیمت مصوب لاستیک در بازار با خبر شوند، گفت: در این خصوص باید به سامانه ۱۲۴ مراجعه کرده و در آنجا قیمت مصوب انواع لاستیک را مشاهده کنند. جمال میرزایی، رئیس انجمن صنفی صنعت تایر ایران نیز به تازگی از عرضه ۷۰۰ هزار لاستیک با قیمت مصوب در بازار خبر داده و در عین حال یادآوری کرده که با توجه به اینکه عمده کمبود مربوط به تایرهای سایز ۱۳ یا اصطلاحا پرایدی می‌شده، تقریبا حدود نیمی از تایرهای عرضه شده به این سایز مربوط می‌شود. وی همچنین از کاهش نرم قیمت لاستیک در نتیجه سیاست‌ها و اقدامات انجام شده خبر داد و افزود: بر اساس این اقدامات قیمت‌های بازار آزاد نیز کاهش پیدا کرده است. البته میرزایی که خود مدیرعامل گروه صنعتی بارز هم هست بر این نکته نیز تاکید کرده که با این اقدامات مشکلات موجود درمورد سایزهای ۱۵ و ۱۶ تایر مرتفع شده اما همچنان مشکلاتی در بحث تایر ۱۳ باقی است که مشکلات باقی سایزهای لاستیک نیز حل خواهد شد.