کرونا یا سرماخوردگی؟ ویروس جدید، چیزی بین این دو است

دکتر علی‌رضا سودمند، پزشک عمومی ‌در مورد سرماخوردگی و علائم آن می‌گوید: «انتقال ویروس از شخص بیمار، باعث سرماخوردگی می‌شود. این انتقال اغلب با لمس سطوح آلوده به ویروس رخ می‌دهد. این در حالی است که ترشحات عطسه و سرفه فرد بیمار هم ممکن است مستقیم وارد بدن شود و فرد را بیمار کند.‏ سرماخوردگی اغلب در فصل‌های پاییز و زمستان رخ می‌دهد، البته سرد شدن هوا باعث سرماخوردگی نمی‌شود، بلکه با شروع مدارس و سرد شدن هوا، افراد زمان بیشتری را در محیط‌های سربسته می‌گذرانند و احتمال نقل‌وانتقال ویروس بیشتر می‌شود . علاوه بر آن رطوبت هوا نیز مؤثر است چراکه بیشتر ویروس‌های سرماخوردگی، در رطوبت کم (در ماه‌های سرد سال) دوام بیشتری دارند و هوای سرد و خشک، باعث می‌شود لایه داخلی بینی خشک و بیشتر مستعد عفونت‌های ویروسی شود.» علائم سرماخوردگی و کرونا او با بیان این مطلب که بیش از ۲۰۰ نوع ویروس شناخته شده که بر دستگاه تنفسی فوقانی اثر گذاشته و باعث سرماخوردگی می‌شوند، می‌افزاید: «ویروس جدید سرماخوردگی به‌آسانی از فردی به فرد دیگر یا از سطحی به سطح دیگر منتقل می‌شود. بسیاری از این انواع ویروس‌ها می‌توانند ساعت‌ها و یا حتی روزها روی سطوح زندگی کنند. هر فرد بزرگسال معمولاً در هر سال ۲ تا ۳ بار به این ویروس مبتلا می‌شود. نوزادان و کودکان ممکن است بیشتر در معرض این بیماری قرار داشته باشند. علائم سرماخوردگی به‌طور معمول ۲ تا ۳ تا روز پس از ورود ویروس به بدن ظاهر می‌شود. شایع‌ترین علائم عبارت‌اند از گلودرد، گرفتگی بینی و یا ریزش آب از بینی، سرفه، عطسه و درد در قسمت‌هایی از دست و پا، خستگی، ریزش آب از چشم‌ها و مشکلات خوابیدن‌. در صورتی که علائم بیش از یک هفته باقی بمانند و به همراه سردرد شدید، ضعف، از دست دادن اشتها و تهوع همراه باشند احتمال این که بیماری به علت ویروس آنفلوانزا باشد بیشتر است. بروز تب نیز به‌طور معمول شایع است. از این‌رو باید توجه کرد که در موارد عفونت‌های ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی، علت بیماری را نمی‌توان برطرف کرد و فقط درمان علائم امکان‌پذیر است.» او می‌گوید: «سویه جدید کرونا که مدتی است در کشور شایع شده، از خانواده امیکرون است و تغییری تدریجی در ویروس را نشان می‌دهد. از این رو خطر این سویه جدید از کرونای قبلی بیشتر نیست و در همان حد است. این سویه جدید که برخی آن را سویه اریس کرونا می‌نامند سیستم ایمنی بدن را دور می‌زند و علائم مشخصی دارد که عبارت‌اند از: «تب و لرز، درد و سوزش قفسه سینه‌، احساس خستگی‌، درد عضلانی و بدن درد، سردرد، گلودرد، اسهال‌، عطسه‌، ضعف و درد معده‌، حالت تهوع و آبریزش یا گرفتگی بینی.» دکتر سودمند ادامه می‌دهد: «کرونا و آنفلوانزا هر دو از بیماری‌های تنفسی هستند. از این رو ابتلا به یکی از این بیماری‌ها احتمال ابتلا به بیماری دیگر را افزایش می‌دهد و ابتلای هم‌زمان به هر دو می‌تواند احتمال بروز پیامدهای جدی را افزایش دهد. این در حالی است که در سیستم ایمنی بدن، برای مبارزه با این ویروس‌ها، گلبول‌های سفید فعال می‌شوند در نتیجه بینی و گلو ملتهب و خلط فراوانی تولید می‌شود. در ابتدای آلوده شدن بینی و سینوس به ویروس، رنگ مخاط بینی روشن است، اما پس از ۲ تا ۳روز سلول‌های ایمنی بدن در مبارزه با میکروب‌ها، باعث تغییر رنگ مخاط به سفید یا زرد می‌شوند. گاه برخی باکتری‌ها که در بینی زندگی می‌کنند نیز رشد می‌کنند و مخاط سبزرنگ می‌شود. اما همه این‌ها طبیعی است و در چنین شرایطی، باز هم به آنتی‌بیوتیک نیاز نیست، بلکه استراحت و شستن بینی با سرم فیزیولوژی و مصرف داروهای ساده باعث بهبود می‌شود.» او یادآوری می‌کند: «کرونا و سرماخوردگی معمولی توسط ویروس‌ها ایجاد می‌شوند. همه این ویروس‌ها به روش‌های مشابه پخش می‌شوند و بسیاری از علائم مشابه را ایجاد می‌کنند. با این حال، چند تفاوت وجود دارد؛ علائم کرونا معمولاً ۲ تا ۱۴ روز پس از قرار گرفتن در معرض ویروس شروع می‌شود. اما علائم سرماخوردگی معمولاً ۱ تا ۳ روز پس از قرار گرفتن در معرض ویروس ظاهر می‌شود.» هیچ درمانی برای سرماخوردگی وجود ندارد، درمان آن ممکن است شامل مسکن‌ها و داروهای سرماخوردگی بدون نسخه مانند ضداحتقان‌ها باشد. برخلاف کرونا، سرماخوردگی معمولاً بی‌ضرر است. اکثر افراد در عرض ۳ تا ۱۰ روز پس از سرماخوردگی بهبود می‌یابند، اما برخی سرماخوردگی‌ها ممکن است ۲ تا ۳ هفته طول بکشد. برای پیشگیری و کاهش خطر ابتلا توصیه می‌شود رعایت پروتکل‌های بهداشتی مانند استفاده از ماسک برای بیماران و افراد حساس، فاصله‌گذاری اجتماعی و شست‌وشوی دست را مدنظر داشته باشیم. به هنگام سرماخوردگی ‌استراحت زیاد، مصرف فراوان مایعات و قرقره کردن آب‌نمک ولرم به بهبود علائم کمک می‌کند. مصرف قرص‌های مسکن به رفع سردرد و کاهش تب کمک می‌کند. تنها در مواردی که به دنبال عفونت ویروسی، عفونت باکتریایی نیز بروز کند، آنتی‌بیوتیک‌ها مفید واقع می‌شوند. کودکان، سالمندان، زنان باردار و افراد دچار مشکلاتی از قبیل دیابت و بیماری‌های کلیوی به توصیه‌های پزشکی بیشتری نیاز دارند. برای گروه سالمندان (در خطر) به منظور پیشگیری از ابتلا به عفونت، استفاده از واکسن توصیه می‌شود. واکسن آنفلوانزا او در مورد تزریق واکسن آنفلوانزا می‌گوید: «تزریق واکسن برای کودکانی که با سالمندان و میانسالان در تماس هستند و با آنان زندگی می کنند، لازم است. البته نه به این دلیل که با واکسن نزدن سالمندان، بیماری آنفلوانزا به کودکان سرایت می‌کند، بلکه به این علت که اگر کودک از این بیماری محافظت شود، احتمال ابتلای پدربزرگ و مادربزرگ هم به بیماری آنفلوانزا کاهش می‌یابد، زیرا انتقال بیماری از کودک به پدربزرگ و مادربزرگ نگران‌کننده‌تر است.» دکتر سودمند در پاسخ به این پرسش که از چه سنی می‌توان به کودکان واکسن آنفلوانزا تزریق کرد، توضیح می‌دهد: «در کشورهای مختلف، کودکان بالاتر از شش ماه تا پنج سال به‌صورت منظم و مکرر در مقابل آنفلوانزا واکسینه می‌شوند، اما در ایران تزریق این واکسن به همه کودکان توصیه نمی‌شود. بهتر است کودکانی واکسن آنفلوانزا را دریافت کنند که یا در محدوده سنی شش ماه تا پنج سال قرار دارند یا با افرادی که باید علیه بیماری آنفلوانزا واکسینه شوند، در تماس هستند و یا وقتی خودشان به بیماری خاصی مبتلا باشند؛ مانند کودکانی که سابقه آلرژی ریوی دارند و در صورت ابتلا، احتمال تشدید آلرژی بیشترمی شود، چون ابتلا به آنفلوانزا زمینه تشدید آلرژی را افزایش می‌دهد.»