استخدام داروسازان قراردادی؛ نسخه درمان کمبود نیروی انسانی

به گزارش آتیه‌آنلاین، سازمان تأمین‌اجتماعی نیز با دارا بودن ۶۸۰ داروساز خدمات مورد نیاز بیماران را در حوزه دارویی پاسخ می‌دهد و با توجه به خیل عظیم مراجعه به مراکز درمانی تأمین‌اجتماعی، پزشکان داروساز سازمان با تلاشی مضاعف به بیماران خدمت‌رسانی می‌کنند. برای آشنایی با خدمات داروسازان سراغ یکی از فعالان قدیمی این عرصه رفتیم و گفتگویی با او انجام دادیم؛ دکتر اصغر بهور با دارا بودن ۲۳ سال سابقه فعالیت، به عنوان مشاور مدیریت درمان تأمین‌اجتماعی کهگیلویه و بویراحمد مشغول به فعالیت است. او همچنین عنوان مدیردرمان تأمین‌اجتماعی این استان را در کارنامه حرفه‌ای خود به ثبت رسانده است. مشروح این گفت‌وگو را پیش‌رو دارید. چطور شد که رشته داروسازی را انتخاب کردید و اهمیت این رشته را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ باید بگویم داروسازی علاوه بر ارزش علمی این رشته که سبب درمان بیماری‌ها می‌شود از ابعاد معنوی نیز دارای جایگاه رفیعی است و در دعای کمیل عبارت معروفی در این زمینه با عنوان «یا مَنِ اسْمُهُ دَواءٌ وَ ذِکرُهُ شِفاءٌ» (ای که نامش دوا و یادش شفا است) وجود دارد که اهمیت داروسازی از ابعاد معنوی و قرب الهی را نشان می‌دهد و غالب افراد با احترام با داروسازان برخورد می‌کنند. من نیز با توجه به محبوبیت این حرفه در میان مردم و به دلیل علاقه‌ای که به علم شیمی داشتم، در کنکور سال ۱۳۷۲ در رشته داروسازی شرکت کرده و پس از قبولی در دانشگاه علوم‌پزشکی تبریز ادامه تحصیل دادم. از چه سالی وارد سازمان شدید و با چه انگیزه‌ای کار خود را در سازمان آغاز کردید؟ در سال ۱۳۷۹ وارد سازمان شدم و از آن زمان تاکنون با آن همکاری دارم. بی‌شک فعالیت در نهاد پرجمعیت و پرمخاطبی مانند سازمان تأمین‌اجتماعی نیازمند برخورداری از روحیه انساندوستی و نوعدوستی است و می‌توانم بگویم، عشق به مردم عامل اصلی همراهی من با سازمان بوده و این احساس والا مرا در ادامه مسیر حرفه‌ایم یاری رسانده است و از همین‌رو حسن‌خلق و تکریم ارباب‌رجوع مبنای تعاملات من با مخاطبان سازمان شده است. اشاره کردید به شلوغی مراکز تأمین‌اجتماعی؛ آمار ارائه خدمات دارویی در سازمان چقدر است و چه تعداد مراجعه و نسخه‌پیچی در مراکز درمانی مدیریت درمان کهگیلویه و بویراحمد انجام می‌شود؟ مدیریت درمان تأمین‌اجتماعی کهگیلویه و بویراحمد دارای یک مرکز پذیرش بستری شامل بیمارستان شهدای گمنام یاسوج و سه مرکز پذیرش سرپایی شامل پلی‌کلینیک تخصصی یاسوج، پلی‌کلینیک تخصصی گچساران و درمانگاه تخصصی دهدشت است. این مراکز همواره با استقبال مردم مواجه می‌شود؛ به نحوی که در مراکز درمانی بستری و سرپایی در دوره زمانی چهار ماه اول سال ۱۴۰۲ در مجموع ۱۹۰ هزار و ۹۱۴ نسخه دارویی صادر شده است که از این میزان، ۱۸۳ هزار و ۱۰۱ نسخه مربوط به مراکز سرپایی و ۷ هزار و ۸۱۳ نسخه مربوط به مراکز بستری بوده است. مهمترین چالش داروسازان را در چه می‌دانید؟ یکی از دغدغه‌های مهم حوزه دارویی را کمبود داروساز تشکیل می‌دهد؛ در حال حاضر در مراکز تأمین‌اجتماعی بین تعداد صدور نسخ دارویی و داروسازان برای تحویل دارو، تناسب وجود ندارد و در نتیجه استخدام داروسازان به امری ضروری تبدیل شده است؛ با توجه به اینکه دیوان عدالت اداری، تأسیس داروخانه‌ها را پس از دوره خدمت سربازی برای مردان و نیز دوره طرح تحصیلی را برای زنان آزاد کرده است، بسیاری از داروسازان ترجیح می‌دهند که داروخانه‌های شخصی خود را راه‌اندازی کنند و به همین دلیل جذب این افراد در سایر مراکز نیازمند تقویت انگیزه آن‌ها است که برای این منظور پیشنهاد می‌شود تا همکاری با داروسازان از قالب قراردادی خارج و تبدیل به استخدام شود. به‌ طور حتم، جذب نیروی بیشتر سبب ارتقای ارائه خدمات به نحو مطلوب و علمی شده و با توجه به مراجعه بسیار بالای مردم به مراکز درمانی تأمین‌اجتماعی که در بسیاری از روزها منجر به ازدحام مردم می‌شود، تناسب بین تعداد داروسازان و تعداد نسخه صادر شده، به وجود می‌آید. در حال حاضر در یک مرکز درمانی سرپایی فعال که در یک شیفت کار ۲۰۰ نسخه سرپایی صادر می‌شود، یک داروساز فعالیت دارد و در مرکز دیگر با صدور ۵۰۰ نسخه باز هم یک داروساز حضور دارد و برای جلوگیری از ایجاد خستگی و بروز خطای چشمی پیشنهادم این است که برای تعداد ۲۰۰ نسخه دارویی یک داروساز تعیین شود و با افزایش نسخ، تعداد داروسازان نیز فزونی یابد. وضعیت دسترسی مردم به داروها در تأمین‌اجتماعی چگونه است و درحال حاضر با چه کمبودهای دارویی مواجه هستید؟ سازمان تأمین‌اجتماعی در بخش درمان مستقیم دارای فارماکوپه (دارونامه) است که بر اساس آن داروهای مورد نیاز بیماران را تهیه می‌کند و به رایگان در اختیار آن‌ها قرار می‌دهد. در بخش درمان غیرمستقیم نیز از فارماکوپه دارویی کشوری تبعیت می‌کند و بسیاری از داروهای این لیست دارویی نیز از پوشش بیمه برخوردار است؛ اما برای کاهش پرداخت از جیب مردم لازم است تا گستره پوشش بیمه‌ای داروها افزایش یابد؛ امروزه داروهای جدید زیادی به‌ویژه در زمینه بیماری‌های مزمن وارد بازار شده است که باید داروهای نسل جدید نیز تحت پوشش بیمه قرار گیرد. اجرای طرح دارویار را در دسترسی بیمه‌شدگان به داروهای مورد نیاز خود چگونه ارزیابی می‌کنید؟ ابتدا باید به این نکته اشاره کنم که نقش سازمان‌های بیمه‌گر از جمله تأمین‌اجتماعی در اجرای طرح دارویار بسیار پررنگ است و نشان از هماهنگی این نهادها با اهداف کلان کشور دارد. در طرح دارویار که از بیست‌وسوم تیرماه سال ۱۴۰۱ در کشور آغاز شد، یارانه دارویی شرکت‌های تولید و واردکننده دارو حذف شده و برای جلوگیری از پرداخت از جیب مردم و به دلیل آزادسازی قیمت‌ها، یارانه داروها از طریق سازمان‌های بیمه‌گر به مصرف‌کننده نهایی منتقل شد. در نتیجه آن دسته از داروهایی که تحت پوشش بیمه بودند، بدون تغییر قیمت به دست بیمه‌شدگان می‌رسد و حتی برخی اقلام با کاهش قیمت مواجه شده است؛ زیرا مابه‌التفاوت قیمت دارویی در قالب طرح دارویار به سازمان‌های بیمه‌گر پرداخت می‌شود. همچنین در نظر بود تا در این طرح ۳۶۶ قلم دارو از پوشش بیمه برخوردار شود که در گام اول ۲۷ قلم توسط شورایعالی بیمه به تصویب رسید. علاوه بر آن صد قلم داروی پرمصرف نیز از پوشش بیمه برخوردار شد. بنابراین طرح دارویار در دسترسی عادلانه مردم به داروهای مورد نیاز مؤثر است؛ اما نکته مهم پرداخت به ‌موقع مطالبات داروخانه‌ها است که به صورت زنجیروار باید از سازمان برنامه‌وبودجه به نهادهای بیمه‌گر و پرداخت به داروخانه‌ها انجام شود و مدیران ارشد سازمان نیز همواره دغدغه پرداخت به ‌موقع مطالبات داروخانه‌ها را دارند و با تمام تلاش در این مسیر پیش می‌روند. نسخه الکترونیک تا چه حد در تسهیل امور داروخانه مؤثر بوده و چه ثمراتی را در پی داشته است؟ خوشحالم بگویم، نسخه الکترونیک برای اولین‌بار در کشور از سوی سازمان تأمین‌اجتماعی پیاده‌سازی و عملیاتی شد و سپس به عنوان یک طرح ملی در سراسر کشور به اجرا درآمد. صدور نسخ الکترونیک ثمرات بسیاری را در پی داشت که از جمله آن می‌توان به برطرف شدن خطای خوانش نسخ اشاره کرد؛ پیش از این خواندن نسخ دستی خود یک تبحر به شمار می‌رفت که در برخی موارد می‌توانست منجر به اشتباه شود. از طرفی نسخه الکترونیک دسترسی داروخانه‌ها را به نسخ در سراسر کشور میسر کرده است و هریک از بیماران می‌توانند داروهای خود را علاوه بر داروخانه‌های محل سکونت از مراکز دارویی سایر شهرها دریافت کنند. در حال حاضر تنها مسأله نسخه الکترونیک مربوط به کندی سرعت اینترنت است که مسأله کشوری به شمار می‌رود و بعضاً قطعی برق هم به آن افزوده است. نکته مهم دیگر اینکه اخیراً برای برخی اقلام دارویی بارکد نصب شده است و انجام عملیات بارکدخوان روند نسخه‌پیچی را با کندی مواجه می‌کند و هرچند انجام این تمهیدات به منظور جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی انجام می‌شود، اما به نظر می‌رسد که باید روش‌های آسان‌تری جایگزین شود.