افزایش سوددهی شرکت‌های سیمانی با ادامه عرضه در تالار نقره‌ای

در واکنش به این موضع‌گیری که عرضه سیمان در بورس کالا باعث گرانی مسکن می‌شود، رئیس سازمان بورس با اشاره به اینکه موضوع تعطیلی بورس کالا در چند سال گذشته همواره مطرح بوده، گفت: «در چند روز گذشته نیز بحث خروج سیمان و فولاد از بورس مطرح شده که این مباحث فقط در کوتاه‌مدت به این صنایع، سهام‌داران و کلیت بازار سرمایه ضربه می‌زند.» مجید عشقی گفت: «قبل از ورود سیمان به بورس حدود ۷۰ درصد سیمان کشور توسط تقریباً ۲۰ نفر دادوستد می‌شد، اما حالا هر کسی به راحتی می‌تواند به هر میزان که بخواهد از بورس کالا سیمان بخرد و انحصاری در این زمینه وجود ندارد.» او ادامه داد: «سیمان نیم‌درصد هزینه تمام شده ساخت‌وساز را دربرمی‌گیرد و خروج سیمان از بورس به بهانه حل مشکلات مسکن آدرس غلط دادن است، چراکه این کار سیمان را گران‌تر به دست مصرف‌کننده واقعی می‌رساند. تلاش برای خروج محصولات از بورس، به سرمایه‌هراسی منجر می‌شود.» حمایت وزیر اقتصاد از عرضه سیمان در بورس کالا همچنین سید احسان خاندوزی، وزیر امور اقتصادی و دارایی در خصوص ادامه عرضه سیمان و فولاد در بورس کالا گفت: «وزارتخانه‌های اقتصاد و صمت با ادامه وضعیت فعلی در خصوص عرضه سیمان و فولاد در بورس کالا موافق هستند و اگر نیاز به اصلاحاتی هست، باید در داخل همین چارچوب انجام شود.» وزیر اقتصاد اضافه کرد: «عرضه کالاهای اساسی در بورس کالا جزء دستاوردهای کشور در دهه ۸۰ و ۹۰ برای پایان دادن به مسیر پر از رانت و فساد گذشته است.» تا قبل از آن‌که سیمان در بورس کالا عرضه شود، به گفته متولیان این صنعت، عملاً سرمایه‌گذاری در صنعت سیمان با ریسک مواجه بود. از طرف دیگر افزایش قیمت سیمان در مقاطعی که بازار در کمبود قرار می‌گرفت، حتی به صددرصد نیز می‌رسید. بر همین اساس بود که ایده عرضه سیمان در بورس کالا اجرایی شد، زیرا تا قبل از آن افزایش نرخ‌ها نارضایتی مردم و همچنین سازندگان مسکن را در پی داشت. این درحالی بود که سود افزایش قیمت به جیب کارخانه‌های سیمان نمی‌رفت، بلکه این دلالان و واسطه‌گران بودند که سود هنگفتی از عرضه سیمان در بازار غیررسمی می‌بردند. نبود بستر معاملاتی مناسب و آمارهای قابل اتکا در بازار سیمان از مشکلات این صنعت بود که از یک‌سو امکان صحت‌سنجی رویدادهای بازار و از سوی دیگر امکان پیش‌بینی و سیاست‌گذاری متناسب با شرایط و تغییر پارامترهای بازار را برای سیاست‌گذار غیرممکن کرده بود. با توجه به این موضوعات در وهله اول با عرضه سیمان در بورس کالا که با دوره قطع برق کارخانه‌های تولیدکننده در تابستان مصادف شد، بر اساس میزان عرضه و تولیدی که شرکت‌های سیمانی انجام می‌دادند، برق مورد نیاز آن‌ها نیز تأمین می‌شد. در وهله بعدی هم استفاده از ابزارهایی نظیر قرارداد سلف و همچنین نظم‌دهی به برنامه عرضه محصولات سیمانی باعث ایجاد اطمینان متقاضیان از تأمین سیمان بلندمدت مورد نیاز و در نتیجه فروکش کردن سریع تلاطم‌های بازار شد. مزایای عرضه سیمان در بورس کالا عرضه سیمان در بورس کالا باعث افزایش شفافیت در بازار این کالای استراتژیک می‌شود. اطلاعات مربوط به تقاضا و عرضه سیمان به‌صورت عمومی در دسترس قرار می‌گیرد که به خریداران و فروشندگان اطلاعات دقیقی درباره قیمت و میزان عرضه فعلی و آینده این محصول می‌دهد. دومین مزیت آن این است که با عرضه سیمان در بورس کالا، فروشندگان و خریداران می‌توانند به راحتی بازار را بررسی کنند و بهترین قیمت و شرایط را برای خرید و فروش سیمان انتخاب کنند. این باعث افزایش نفوذ و دسترسی به بازار می‌شود. سومین مزیت حضور سیمان در بورس کالا این است که باعث افزایش رقابت در بازار می‌شود. فروشندگان مختلف می‌توانند با ارائه قیمت‌ها و شرایط مناسب، رقابت را برای جذب خریداران افزایش دهند. این به نفع خریداران است که می‌توانند از گزینه‌های متنوع‌تری برای خرید سیمان استفاده کنند. در گام‌های بعدی نیز با عرضه در بورس کالا، استانداردهای لازم برای کیفیت و مشخصات سیمان حفظ می‌شود. بورس کالا معمولاً الزاماتی را برای ثبت و عرضه کالاها دارد که باعث می‌شود تنها سیمان‌های با کیفیت به بازار عرضه شوند. دست آخر نیز عرضه سیمان در بورس کالا می‌تواند به حفظ قیمت پایدار کمک کند. اطلاعات دقیق درباره عرضه و تقاضای سیمان به فروشندگان و خریداران ارائه می‌شود و این اطلاعات می‌تواند باعث کاهش نوسانات قیمت در بازار شود. فرجام عرضه سیمان در بورس کالا با توجه به اینکه دولت و مقامات ارشد اقتصادی موافق عرضه سیمان در بورس کالا هستند، به نظر می‌رسد این محصول استراتژیک بخصوص برای صنعت ساخت‌وساز همچنان در بورس کالا عرضه شود، اما بر سر نحوه رقابت و تعیین قیمت پایه برای انواع محصولات سیمانی، تدابیری اندیشیده شود. این موضوع به قطع برای بازار سرمایه نیز بسیار حائز اهمیت است، زیرا سیمان یکی از صنایع عمده بورسی است که بسیاری از شرکت‌های این صنعت در بورس پذیرفته شده‌اند و خروج سیمان از بورس کالا به‌طور قطع به ضرر سهام‌داران این شرکت‌هاست. در این صورت با بازگشت قیمت‌گذاری دستوری در بازار سیمان، شرکت‌های سیمانی با دردسر مواجه خواهند شد و از سودسازی آن‌ها کاسته می‌شود، در صورتی که اگر عرضه سیمان در بورس کالا همچنان ادامه پیدا کند، سود آن‌ها نیز بیشتر خواهد شد. از طرف دیگر با توجه به اینکه در حال حاضر وضعیت تولید و صادرات سیمان مطلوب است، هرگونه تغییر در این بازار می‌تواند به ضرر شرکت‌های سیمانی تمام شود. از سوی دیگر یکی از رویکردهای اصلی دولت سیزدهم در عرصه اقتصاد رونق تولید و افزایش میزان تولید کالا در کشور است. با توجه به بستر شفاف و رقابتی که بورس کالا برای عرضه کالاهای استراتژیک کشور از جمله فولاد و سیمان فراهم آورده، این موضوع در نهایت به رشد تولید در کشور منجر خواهد شد، این مسئله در نهایت می‌تواند زمینه افزایش صادرات غیرنفتی را نیز فراهم کند، مبحثی که از اهمیت بسزایی برخوردار است.