راهکارهای سبک زندگی برای حفظ قلب سالم

دکتر نادر افشاری، متخصص قلب و عروق در مورد رابطه سبک زندگی و سلامت قلب توضیحاتی داده است که در ادامه آنها را می‌خوانید: مهمترین عامل در سلامت قلب چیست؟ می‌توان گفت مهمترین عامل در سلامت قلب سبک زندگی افراد است، یعنی همه ما بعد از یک سنی بر حسب عادت و سبک زندگی که داریم قلب سالم خود را کم کم به قلبی بیمار تبدیل می‌کنیم. بنابراین قبل از اینکه بپرسید باید جوابد بدهم سبک زندگی در سلامت قلب خیلی مهم است و شاید بتوان گفت مهمترین فاکتور در سلامت قلب سبک زندگی است. چه عواملی در سبک زندگی در سلامت قلب مهم است؟ کلیه موضوع سبک زندگی مهم است که به چند عامل وابسته است، مهمترین عوامل ورزش و فعالیت بدنی، تغذیه و عادت‌هایی مانند کشیدن سیگار و مصرف الکل است و یافته‌های جدیدتر چیزهایی مانند زندگی در شهرهای آلوده و استرس است چون میزان تحمل استرس در زندگی هم می‌تواند به سلامت قلب آسیب بزند و حتی شغل‌های شیفت شب که نتیجه سبک زندگی مدرن است که مجموع این‌ها جزو سبک زندگی بسیاری در زندگی مدرن تبدیل شده است. آیا خواب را هم که یکی از فاکتورهای سبک زندگی است در سلامت قلب مهم است؟ بله، خواب هم مهم است، همانطور که گفتم شغل‌هایی که شیفت شب دارند و افرادی که در این مشاغل فعالیت می‌کنند نوع و زمان خوابشان در سلامت قلب ‌آنها مهم است. به طور کلی می‌توان گفت زمان خواب و بیداری و خواب کافی و عمق آن در سلامت قلب تاثیرگذار است. فاکتور دیگر به‌طور کلی بی‌خوابی است، افرادی که بی‌خوای دارند این اتفاق بر به صورت مستقیم و غیر مستقیم بر سلامت قلبشان تاثیر دارد چون بی‌خوابی بر اشتها و میزان خورد و خوراک و در نتیجه وزن آنها اثر می‌گذارد که وزن هم یکی از عوامل تاثیر گذار بر سلامت قلب است که کنترل آن سخت است. چرا سبک زندگی در سلامت قلب مهم است؟ چون همه ما اول در خانواده زندگی می‌کنیم و رفتار خانواده تعیین کننده سبک زندگی افراد است و یکی از فاکتورهایی که ما در افراد بررسی می‌کنیم وجود سابقه بیماری قلبی در خانواده است. به هر حال اگر والدین سبک زندگی سالمی نداشته باشند، احتمالا فرزندان هم همان سبک زندگی را ادامه داده‌اند و همان عادت‌ها را تکرار کرده‌اند که در نتیجه تکرار عادات ناسالم آنها نیز دچار چاقی و دیگر عواملی هستند که سلامت را به خطر می‌اندازد. در واقه وقتی از سوابق خانوادگی صحبت می‌شود بخشی مربوط به ارث است و بخشی به عاداتی که نادانسته تکرار شده و باث بیماری شده است. افراد به طور معمول از چه سنی برای معاینتات قلبی باید حساس شوند؟ اگر در اقوام درجه یک فرد کسی نباشد که بیماری قلبی داشته،‌ مراجعه افراد زیر ۵۵ سال برای مردان و زیر ۶۰ سال برای خانم‌ها ضروری نیست مگر اینکه عادات غلط در سبک زندگی آنها نهادینه شده باشد که در نتیجه این عوامل موجب بالا رفتن ریسک در ابتلا به بیماری قلبی می‌شود. اینکه می‌گویید اقوام درجه یک بیماری قلبی نداشته باشند یعنی جه؟ یعنی اینکه پدر یا مادر زیر سن ۵۰ سالگی دچار بیماری قلبی باشند احتمال سکته زیاد می‌شود. اگر کسی بخواهد خودش سبک زندگیش را به نحوی اصلاح کند که برای سلامت قلب مفید باشد چه کارهایی باید انجام دهد؟ اگر خانوده از اول سبک زندگی سالمی داشته باشد که احتمالا فرد هم سبک زندگی سالمی دارد اما اگر بخواد خودش سبک زندگی را به شیوه درست اصلاح کند توصیه‌ها و دستورالعمل انجمن قلب آمریکا راهگشا است. توصیه انجمن قلب آمریکا چه‌ها هستند؟ این توصیه‌ها می‌گوید حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط و هوازی داشته باشید، فعالیت با شدت متوسط یعنی اینکه فرد به نفس نفس بیفتد و عرق کند. صحبت کردن سخت و نفس نفس زدن در هنگام ورزش یک معیار ساده برای فعالیت بدنی باشدت متوسط است. همچنین هفته‌ای سه روز ورزش مقاومتی و ترک سیگار و الکل به طور مشخص از توصیه‌های اولیه انجمن قلب آمریکا است که البته موارد دیگری هم دارد که با جستجوی ساده می‌توان آنها را پیدا کرد. چه بیماری‌هایی می‌توانید باعث به خطر افتادن سلامت قلب بشود؟ دسته بیماری‌های کاردیو متابولیک هستتد و در واقع قلبی و متابولیکی هستند که به التهاب عروق که به‌دنبال انسداد و گرفتگی می‌شود،‌ مانند دیابت،‌ فشار خون که می‌تواند سکته قلبی و مغزی را به همراه داشته باشد و حتی مهم است که بدانید عروق کلیه و چشم هم در سیستم متابولیسم به هم ریخته دچرا اختلال خواهند شد. افراد برای حفظ سلامت قلبشان از چه سنی باید به پزشک مراجعه کنند ؟ در سن نوجوانی لاز م نیست به پزشک مراجعه شود،‌بلکه فاکتورهای خطر بیمارقلبی از ۲۵ سالگی است که بای چک شود،‌ بیماری‌هایی مانند قند، فشار خون،‌شاخص توده بدنی که باعث چاقی می‌شود حداقل سالی یکبار باید چک شود و پس از بررسی این موارد اگر مورد خواصی در این خصوص وجود نداشت توصیه‌ای برای مراجعه به پزشک نداریم. اما اگر در سن ۳۰ سالگی قند و فشار خون بالا رفت حتما ضروری است که افرار به متخصص لب مراجعه کنند. با لا رفتن سن فاکتورهای خطر و بیماری هم بالا می‌روند و این بسیار مهم است که فاکتورهای دیگر چک شود و بعد به متخصص قلب مراجعه شود شاید اصلا ضرورتش وجود نداشته باشد. در سنین حدود ۵۰ است که احتمال افزایش این فاکتورها بیشتر می‌َشود و در غیر این صورت خیلی در مورد مراجعه به پزشک قلب توصیه نشده است، بنابراین بهتر است افراد فاکتورهای دیگری که گفتن از جمله بینایی و کلیه را هر سال چک کنند و بعد اگر لازم شد به پزشک قلب مراجعه کنند. چه دردهایی در قفسه سینه می‌تواند نشانه خطر باشد و ضرورت دارد افراد به پزشک متخصص مراجعه کنند؟ اول اینکه نباید افراد را خیلی نگران کرد،‌ هر دردی در قفسه سینه نشانه مشکل قلبی نیست، خیلی اعضای حیاتی و غیر حیاتی دیگر هم در قفسه سینه وجود دارد،‌ مثل استخوان‌ها، عضلات،‌ پرده دور قلب و ریه، ریه‌ها، مری که بخشی از دستگاه گوارشی است،‌ ستون فقرات و گردنی. همه اینها می‌توانند باعث درد در قفسه سینه شوند و ما موقعی می‌گوییم در افرادی که فاکتورهای خطرناک ندارند به‌خاطر درد در قفسه سینه به پزشک متخصص قلب مراجعه شود که با افزایش فعالیت و درد هم افزایش یابد و با استراحت درد کاهش یابد و خوب شود، دردی که ناشی از قلب باشد نقطه‌ای نیست و با فشار تغییر نمی‌کند. وقتی این علایم با فاکتورها خطر که گفتم و به‌ویژه در افراد سیگاری با بالارفتن سن یا وجود دیابت درد در قفسه سینه را باید جدی گرفت و به متخصص قلب مراجعه کرد.