یک بام و دو هوای پرداخت وام جهیزیه

به گزارش آتیه‌آنلاین، اولین روز اردیبهشت ماه سال گذشته بانک مرکزی در بخشنامه‌ای تسهیلات قرض‌الحسنه جهیزیه کالای ایرانی را برای اجرا به بانک‌های عامل سپه، ملی، پارسیان، کارآفرین و سینا ابلاغ کرد. بر این اساس اعلام شد بانک مرکزی ایران مکلف است از محل ۱۰۰ درصد مانده سپرده‌‍‌های قرض‌الحسنه و ۵۰ درصد سپرده‌های قرض‌الحسنه جاری شبکه بانکی، تسهیلات موضوع این بند را با اولویت نخست از طریق بانک‌های عامل تأمین کند. همچنین اعلام شد بانک‌ها مکلفند مبتنی بر اعتبارسنجی متقاضیان، با اخذ سفته از متقاضی و یا یک ضامن معتبر به پرداخت تسهیلات اقدام کنند و عدم اجرا یا تأخیر در پرداخت تسهیلات تخلف محسوب شده و قابل پیگیری در مراجع ذی صلاح است. در این بخشنامه همچنین میزان اعتبار در نظر گرفته شده برای اعطای این وام نیز دیده شده و عنوان شد که مبلغ ۳۰۰۰ میلیارد تومان از منابع این بند برای تأمین جهیزیه کالای ایران با معرفی ستاد اجرایی فرمان امام (ره) اختصاص می‌یابد. مبلغ وام جهیزیه چقدر است؟ مرداد ماه سال گذشته نیز امید قالیباف، سخنگوی وقت وزارت صمت به ارائه توضیحاتی تکمیلی در این زمینه پرداخت و چنین اظهار کرد که قرار است به زودی وام ۵۰ میلیون تومانی لوازم خانگی ایرانی به ۲۰۰ هزار زوج در قالب جهیزیه هم تعلق گیرد که جزئیات این طرح به زودی اعلام خواهد شد و منابع اختصاص داده شده به این طرح ۱۰ هزار میلیارد تومان خواهد بود. انسیه خزعلی، معاون امور زنان و خانواده رئیس جمهوری نیز از دیگر مسئولانی است که در این خصوص به اظهار نظر پرداخته و شهریور ماه سال گذشته از ارائه تسهیلات ویژه دهه شصتی‌ها یاد کرده و گفته بود: «دهه شصتی‌ها ۲۱ درصد جمعیت ما را تشکیل می‌دهند و شرایط ویژه‌ای دارند که ممکن است به تجرد قطعی برسد. روستاهای ما شرایط ویژه‌تری دارند. یک بار در نیمه دوم سال ۱۴۰۰ این امر را اجرایی کردیم و امسال به صورت وسیع‌تری تحت پوشش قرار گرفتن زوجین دهه شصتی از نظر بیمه اجتماعی و تسهیلات به شکل کالابرگ جهیزیه، وام اشتغال و «وام ویژه ازدواج» به جز وام ازدواج را برای دهه شصتی‌ها داشتیم.» نحوه دریافت وام جهیزیه در آخرین روزهای آبان ماه سال گذشته نیز امید قالیباف، سخنگوی وقت وزارت صمت به تشریح روند دریافت وام جهیزیه پرداخته و درباره آن به ایسنا گفته بود: « بر اساس توافق صورت گرفته مقرر شده تا سقف ۲۲ هزار میلیارد تومان تسهیلات اعتباری برای خرید لوازم خانگی ایرانی به متقاضیان اختصاص پیدا کند. این تسهیلات در قالب کارت‌های اعتباری با سه سقف ۳۰ میلیون تومان،۵۰ میلیون تومان و ۱۰۰ میلیون تومان توسط پنج بانک صادر و در اختیار متقاضیان قرار خواهد گرفت.» وی همچنین گفته بود: متقاضیان می‌توانند برای خرید به نمایشگاه (نمایشگاه دائمی لوازم خانگی که برپاست) یا مراکز عرضه محصولات ایرانی مراجعه و نسبت به خرید کالای مورد نیاز خود اقدام کنند. متقاضیان می‌توانند با مراجعه به سامانه جهاد کالا به آدرس اینترنتی jahadkala.ir نسبت به ثبت درخواست خود از طریق گزینه «ثبت طرح ملی» را انتخاب و ثبت نام کنند. بنا بر آنچه سخنگوی وزارت صمت اعلام کرده بود: «پس تکمیل مراحل ثبت درخواست، پنج بانک ارائه کننده تسهیلات، برای پرداخت کارت اعتباری به متقاضی معرفی می‌شوند. ثبت‌نام کنندگان می‌توانند با مراجعه به هر یک از این بانک‌ها مدارک لازم را بارگزاری کنند.» البته بر روی سایت جهاد کالا چنین عنوان شده که در صورتی که زوجین امکان بازپرداخت این تسهیلات را داشته باشند این امکان نیز وجود دارد که مبلغ این وام تا ۱۰۰ میلیون تومان افزایش داشته باشد. درباره نحوه خرید نیز روی این سایت تاکید شده است که « خریداران عزیز می‌توانند جهت استفاده از طرح جهادکالا ، پس از دریافت تسهیلات از بانک‌های عامل و دریافت کارت خرید جهادکالا یا به فروشگاه‌های حضوری مراجعه نمایند.» اما نکته قابل توجه در این باره اینکه در بخشنامه ابلاغی وام جهیزیه اشاره شده بود که ظرف یک هفته باید دستور پرداخت وام جهیزیه به بانک‌های عامل ارسال شود؛ نکته‌ای که این انتظار را ایجاد می‌کرد که حداقل طی مدت چند هفته پس از ابلاغ این بخشنامه پرداخت این تسهیلات آغاز شود، در حالیکه به گواه آمارهای منتشر شده از سوی بانک مرکزی هنوز هم پرداخت این تسهیلات در میان وام‌های مختلف جایی نداشته و آماری از مبالغی که در این قالب اعطا شده وجود ندارد. جدول زیر آمار وام‌های پرداخت شده از سوی بانک مرکزی در سه ماهه اول سال جاری را نشان می‌دهد که در آن جای وام جهیزیه خالی است. البته حتی به گواه فروشندگان طرح جهادکالا، تسهیلات پرداخت شده در این قالب ممکن است با عنوان وام خرید کالا به زوج‌ها تعلق گیرد که در هر صورت جای سئوال دارد که وقتی اعلام می‌شود قرار است تسهیلاتی با عنوانی خاص مانند "وام جهیزیه" پرداخت شود، چرا به سمت وام خرید کالا سوق داده می‌شود؟ نکته دیگر آنکه سیستم انقباضی بانک‌ها در ارائه تسهیلات موجب شده بطور کلی دریافت وام بانکی از همیشه سخت‌تر شود که بر همین اساس حتی برای اعطای وام ازدواج نیز صفی طولانی تشکیل شده بود که با دستور رئیس جمهور مقرر شد پرداخت این تسهیلات تسریع شده و تا پایان تابستان صف دریافت وام ازدواج به صفر برسد.