چرایی سهم بالای کارگاه‌های کوچک از تولید و اشتغال

این استدلال، شکل‌گیری صنایع و کارخانجات بزرگ با تعداد بالای شاغلان را موجب شد و این رویکرد ایجاد و توسعه کارگاه‌های کوچک را در بازه زمانی اشاره شده با محدودیت مواجه کرد. روند مذکور در کشور ما نیز با تاسیس کارخانجات تولیدی بزرگ در دهه‌های ۵۰ تا ۷۰ شکل گرفت. اما تحولات اقتصاد تولید، افزایش جمعیت و رشد سرمایه‌های انسانی در دهه‌های اخیر، نوآوری‌های حوزه تولید، بالا رفتن توان مدیریتی و کارآفرینی صاحبان مشاغل، زمینه شکل‌گیری و گسترش کارگاه‌های کوچک و متوسط را فراهم آورد. به همین واسطه ضرورت حضور فعالانه این قبیل کارگاه‌ها در فضای کسب و کار و اشتغال، تعریف و در سیاستگذاریهای این حوزه جای گرفت و به تبع آن، دولت‌ها حمایت از این بخش تولید را به واسطه مزایای آن در دستور کار قرار دادند. سهم حدود ۸۰ درصدی کارگاه‌های کوچک و متوسط از مجموع کارگاه‌های فعال کشور نشان از گستردگی و میزان اثرگذاری حضور آنها در عرصه تولید و اشتغال است. این در حالی است که صنایع کوچک مقیاس به تنهایی بیش از ۵۲ درصد کارگاه‌ها را شامل می‌شوند. به گفته مدیرعامل سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی، واحدهای کوچک ۴۳ درصد از اشتغال صنعتی کشور را به خود اختصاص می‌دهند. سهم بالای اشتغال در این واحدها حاکی از نقش‌آفرینی آنها در ایجاد گسترده فرصت‌های شغلی و تولید است. آمارها و میزان حضور بنگاه‌های کوچک و متوسط در قالب پیشران‌های اقتصادتولید، نقش قابل توجهی در اشتغال‌زایی، نوآوری، آموزش نیروی کار، توسعه صادرات، سرمایه‌گذاری و در نهایت رشد اقتصادی عهده‌دار هستند و سیاستگذاری در جهت توسعه آنها تضمین‌کننده اشتغال خواهد بود. توان بالا درجذب سرمایه‌های اشتغال‌زا، بازدهی سریع و ایجاد اشتغال در مدت کوتاه نسبت به صنایع بزرگ، خلق فرصت‌های کارآفرینی، کمک به حل چالش بیکاری و بهبود توزیع درآمدی در بین اقشار مختلف جامعه کارگری و کارفرمایی، بخشی از ویژگی‌های صنایع کارگاهی کوچک محسوب می شوند. همچنین ایجاد اشتغال زودهنگام در قالب فعالیت این کارگاه‌ها به خصوص در محیط‌های کار خانوادگی از دیگر انگیزه‌های فعالان در این بخش کارگاهی تولید به شمار می‌رود. البته مسئله قانون‌گریزی بیشتر کارگاه‌های کوچک بیشتر نسبت به کارگاه‌های بزرگ مقیاس و نظارت سخت‌تر به این کارگاه‌ها به واسطه گستردگی آنها یکی از چالش‌های این بخش از تولید محسوب می‌شود. اما علاوه بر دلایل اشاره شده در شکل‌گیری بسترهای رشد و توسعه کارگاه‌ها و صنایع کوچک و متوسط، توان کم اقتصادی سرمایه‌گذاران و ریسک بالای ایجاد و توسعه کارگاه‌های بزرگ برای کارآفرینان و کارفرمایان نیز یکی از علت‌های اصلی گسترش این کارگاه‌ها در کشور ما محسوب می‌شود. مزایای پرشمار حضور و فعالیت کارگاه‌ها و صنایع کوچک در حوزه تولید و بهره‌مندی اقتصاد از فعالیت این کارگاه‌ها، همچنین خلق بخش مهمی از اشتغال کشور توسط این مراکز کارگاهی را می‌توان عاملی برای حمایت دولت از این بخش صنعت محسوب کرد.