پرداخت عیدی کارگری به شکل کارمندی خلاف قانون است

با این حال اکثر کارفرمایان عیدی قانونی نیروی تحت پوشش کارگاه‌های خود را با توجه به مناسبات مبتنی بر قانون و با تکیه بر روش محاسباتی مرسوم در زمان مقرر و به صورت کامل پرداخت می‌کنند. به همین واسطه برخی جزییات قانونی پاداش پایان سال و عیدی کارگران مشمول قانون کار را در گفتگو با رییس اتحادیه کارگران قراردادی و پیمانی کشور جویا شدیم. عیدی کارمندی در قالب قرارداد کارگری یکی از روش‌هایی که برخی کارفرمایان برای واریزی عیدی و پاداش پایان سال کارگران استفاده می‌کنند، پرداخت بر مبنای عیدی کارمندی در قالب معادل یک پایه حقوق است. فتح‌الله بیات، رییس اتحادیه کارگران قراردادی و پیمانی کشور با اشاره به موضوع پرداخت عیدی به عنوان یکی از مطالبات کارگران، می‌گوید: برخی کارفرمایان با جذب و اشتغال نیروی کار کارگری، مبلغ عیدی وی را بر مبنای کارمندی محاسبه و پرداخت می‌کنند. این کارشناس حوزه کار با بیان اینکه بر اساس دستور کار شورای عالی کار، مسأله عیدی نیروی کار از مطالبات اساسی قشر مولد جامعه محسوب می‌شود، می‌افزاید: این معضلی است که شورای عالی کار باید درباره آن چاره‌اندیشی داشته باشد و در صورت نیاز به اصلاح یا تصویب قانون، پیگیری لازم درمورد آن صورت گیرد. وی در ادامه اضافه می‌کند: این مسأله صرفاً در ارتباط با کارگران تحت پوشش سازمان تأمین‌اجتماعی موضوعیت ندارد؛ حتی برخی از این افراد شاغل در بخش خدماتی، کارمندی و اداری با این معضل روبه‌رو می‌شوند. تأکیدات قانون در پرداخت عیدی نیروی کار بیات در ادامه می‌افزاید: عیدی کارگران در قالب حداقل دوپایه حقوق و دستمزد کارگر باید توسط کارفرما در پایان سال کاری پرداخت شود. به گفته او طبق قانون، هر سال دو پایه حقوق به عنوان عیدی باید پرداخت شود و اگر کارفرمایی توانمند باشد می‌تواند تا سه ماه آن را پرداخت کند. البته ما پرداخت حداکثری نداریم، اما در هر صورت نباید کمتر از حداقل دو پایه حقوق باشد. این فعال حوزه کارگری می‌گوید: معمولاً عیدی و پاداش پایان سال کارگران بر اساس قراردادهای کار در اسفندماه پرداخت می‌شود. به این نحو که با در نظر گرفتن تعطیلی بانک‌ها و شروع تعطیلات و انجام حسابرسی‌ها تا ۲۰ اسفند، عیدی‌ها به حساب‌های کارگران مشمول قانون کار و بازنشستگان تأمین‌اجتماعی واریز می‌شود. زمان مرسوم پرداخت عیدی کارگران رییس اتحادیه کارگران قراردادی و پیمانی همچنین ادامه می‌دهد: بخشی از جامعه کارفرمایی عیدی کارگران را به روزهای آخر سال موکول نکرده و با حقوق بهمن واریز می‌کنند. با توجه به مشکلات معیشتی کارگران، پرداخت عیدی شاید کمکی برای آنها در پایان سال باشد. بسیاری از خانوارهای کارگری نیز با دریافت عیدی با آسودگی بیشتری نسبت به تهیه مایحتاج شب عید و اقلام مورد نیاز خود اقدام می‌کنند. بیات با بیان اینکه منعی برای واریز عیدی و پاداش پایان سال کارگران در بهمن‌ماه وجود ندارد، می‌گوید: کارفرمایانی که از تمکن مالی و نقدینگی لازم برخوردارند از بهمن‌ماه همراه با حقوق و دستمزد کارگران عیدی و پاداش پایان سال را هم می‌پردازند. دین قانونی کارگران بیات می‌گوید: کارفرمایانی که از پرداخت عیدی کارگران خود خودداری کرده‌اند، باید بدانند عدم پرداخت آن جزو دیون سال گذشته محسوب می‌شود و در صورتی که با حقوق دو ماه پایانی پرداخت نشود، قابل پیگیری در مراجع قضایی و هیأت‌های حل اختلاف است. او در ادامه اضافه می‌کند: با توجه به تأکید قانون کار به عنوان یکی از حقوق نیروی کار، نپرداختن آن اجحاف بزرگی در حق کارگر است و کارفرمایان باید در اولین فرصت نسبت به پرداخت آن اقدام کنند. پرداخت شش ماهه بدون ایراد است به گفته این مقام مسئول کارگری، عیدی دادن به صورت پرداخت در شش ماهه اول و شش ماهه دوم سال ایرادی ندارد. او همچنین اضافه می‌کند: اما عدم پرداخت عیدی پایان سال و موکول کردن آن به سال جدید، خلاف عرف و قانون است و نمی‌توان آن را به سال بعد انتقال داد. بیات از کارفرمایان دولتی و خصوصی خواست تا با توجه به تورم و فشار هزینه‌های زندگی، عیدی کارگران را برای تدارک بهتر شب عید تا قبل از پایان سال پرداخت کنند.