تعاونی‌ها بافت فرسوده تهران را نونوار می‌کنند

به گزارش خبرنگار آتیه آنلاین، قرار است تعاونی‌های مسکن، تهران را نونوار کنند. بر اساس تفاهمنامه‌ای که بین وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و شهرداری تهران در ابتدای آذرماه سال جاری امضا شد، با تشکیل تعاونی‌های محله‌ای، بخشی از کار احیاء بافت فرسوده به تعاونی‌ها واگذار می‌شود. طبق آنچه مسئولان اعلام کرده‌اند، احیاء این بافت سرعت خواهد گرفت؛ تفاهمنامه‌ای که می‌تواند علاوه بر تعاونی‌های مسکن، دیگر تعاونی‌های زیرمجموعه وزارت تعاون شامل تعاونی‌های آهن‌آلات را هم به شرط کمک خواستن از آنها و ورود آنها به عرصه این فعالیت، فعال کند. از نگاه مدیران عامل تعاونی‌های مسکن، امضای این تفاهمنامه می‌تواند زمینه حضور مجدد بخش تعاون در حوزه ساخت‌وساز را بیش از گذشته فراهم کند. نزدیک به ۲۰ درصد مساحت کلانشهر تهران بافت فرسوده است. بر اساس آمارهای موجود، در پایتخت ۷۰ هزار هکتاری، ۱۲ هزار بافت فرسوده داریم که در مقابل زلزله و دیگر بلایای طبیعی، مقاومتی ندارند و با هر حادثه‌ای می‌توانند فاجعه بیافریند. آن‌طور که اطلاعات شهرداری تهران نشان می‌دهد، عمده بافت فرسوده این کلانشهر در مناطق ۴، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۵ و ۱۶ و ۲۰ قرار دارند؛ مخاطراتی که شهروندان تهرانی را به دلیل حضور در بافت فرسوده تهدید می‌کند، به همراه ظرفیت بخش تعاون برای کمک به احیاء بافت فرسوده با حفظ فرهنگ مردم منطقه، شهرداری تهران را بر آن داشت تا از یاری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بهره ببرد. بر اساس تفاهمنامه‌ای که بین سید صولت مرتضوی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و علیرضا زاکانی شهردار تهران به امضا رسید، قرار است به زودی عملیات ساخت ۵ هزار واحد مسکونی به‌ عنوان گام اول با همکاری تعاونی‌ها آغاز شود. تشکیل ۳۵۴ تعاونی مسکن آن‌طور که از خبرها پیداست، قرار است کارگروه مشترکی بین وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با مدیریت شهری شکل گیرد تا چارچوب بهره‌گیری از ظرفیت تعاونی‌ها در آن کارگروه مشخص شود و زیرساخت‌های لازم برای انجام کار فراهم شود. سازمان نوسازی شهر تهران و دفتر تعاونی‌های توزیعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به نمایندگی از طرفین با تشکیل کمیته مشترکی مسئولیت اجرای این تفاهمنامه را برعهده دارند. به گفته سیدصولت مرتضوی؛ در حاشیه آیین امضای تفاهمنامه همکاری مشترک، ۳۵۴ تعاونی مسکن محلات در شهر تهران برای بازسازی بافت فرسوده تشکیل خواهد شد. او با اشاره به نقش صنعت ساختمان در تحرک اقتصاد کشور، بیان می‌کند: «با همکاری بانک توسعه تعاون و بانک‌ شهر به ازای هر واحد مسکونی، ۴۵۰ میلیون تومان تسهیلات پرداخت و با آورده متقاضیان تلفیق می‌شود.» نوسازی بافت فرسوده مهدی مسکنی معاون امور تعاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز هدف از امضای این یادداشت تفاهم را نوسازی ۴ هزار و ۷۰۰ هکتار از بافت فرسوده تهران با مشارکت تعاونی‌ها اعلام می‌کند. او از تدوین و نهایی شدن اساسنامه تعاونی‌های مسکن محلات خبر داده و می‌گوید: «به اعضای این تعاونی‌ها تسهیلات ارزانقیمت تعلق خواهد گرفت.» به گفته مسکنی با تجمیع پلاک‌های فرسوده، بهره‌وری زمین افزایش خواهد یافت و سازمان نوسازی شهر تهران و دفتر تعاونی‌های توزیعی، کمیته مشترک اجرای این تفاهمنامه را تشکیل می‌دهند. احیاء به کمک تعاونی‌ها بر اساس مفاد این تفاهمنامه برنامه‌ریزی، مدیریت، تسهیل و تهیه اساسنامه تشکیل تعاونی‌های مسکن محله و معرفی تعاونی‌های عمرانی و انبوه‌ساز جهت مشارکت در طرح‌های احیای بافت‌های فرسوده و ارائه تسهیلات مسکن ارزان‌قیمت از جمله تعهدات معاونت امور تعاون و شناسایی و معرفی اراضی دارای سند قطعی مالکیت بر عهده شهرداری تهران است. به این ترتیب، شهرداری تهران احیای نزدیک به نیمی از بافت فرسوده تهران را به بخش تعاون واگذار کرده تا با کمک ظرفیت‌های این بخش، از مشارکت‌های مردمی حداکثر بهره را ببرد. فعال شدن تعاونی‌ها به گفته وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی تفاهمنامه احیاء بافت فرسوده به جز استفاده از مشارکت‌های مردمی امکان فعال کردن بخش وسیعی از مشاغل را هم فراهم می‌کند. به این ترتیب شاید بتوان تعاونی‌های زیرمجموعه این وزارتخانه را هم به کمک این تفاهمنامه بیشتر فعال کرد. جواد مشهدی‌عباس مدیرعامل اتحادیه شرکت‌های تعاونی آهنکاران پروفیل‌سازی ایران در گفت‌وگو با آتیه‌نو درباره امکان مشارکت این اتحادیه در ساخت ۵ هزار واحد مسکونی، می‌گوید: «اتحادیه ما می‌تواند در تأمین مصالح مورد نیاز برای ساخت ۵ هزار واحد مسکونی مشارکت داشته باشد.» به گفته او، امکان تهیه آهن‌آلات مورد نیاز این تعداد واحد مسکونی در داخل کشور فراهم است؛ حتی تعاونی‌های مسکن نیز می‌توانند خرید را انجام دهند. مشهدی‌عباس می‌گوید: «ما تا به حال با تعاونی‌های مسکن همکاری نداشته‌ایم، اما به شرط آنکه بخواهند از ما خرید کنند و پول آهن را پرداخت کنند، ما قادر به تأمین نیازهای آنها در این پروژه هستیم.» بازگشت بازوی ساخت‌وساز علی خواجوی بجستانی مدیرعامل اتحادیه نظارت و هماهنگی اتحادیه‌های تعاونی رشته مسکن نیز در گفت‌وگو با آتیه‌نو با اشاره به کنار گذاشتن تعاونی‌ها از بخش مسکن، امضای این تفاهمنامه را زمینه‌ای برای بازگشت بخش تعاون به حوزه ساخت‌وساز معرفی می‌کند. او به اشاره به اینکه در گذشته ساخت تمام شهرک‌ها به عهده تعاونی‌ها بود؛ تعاونی فرهنگیان، تعاونی اوج، تعاونی خلبانان شکاری در شهرک غرب، تعاونی هرکولس نهاد ریاست‌جمهوری و غیره را نمونه‌های موفقی از فعالیت تعاونی‌ها معرفی می‌کند. این فعال بخش تعاون می‌گوید: «چند سال است که تعاونی‌ها کنار گذاشته شده‌اند و هیچ مشارکتی با آنها وجود ندارد. به این خاطر است که ما فکر می‌کنیم یک بازوی ساخت‌وساز در کشور قطع شده است.» مدیرعامل اتحادیه نظارت و هماهنگی اتحادیه‌های تعاونی رشته مسکن با اشاره به اینکه منتظر بازگشت ساخت‌وساز به دست مردم هستیم، یادآور می‌شود: «تعاونی‌های مسکن می‌توانند این کار را پیش ببرند. در غیر این صورت فکر نمی‌کنم بتوانیم بحث مسکن را به سرمنزل مقصود برسانیم.» به گفته خواجوی، تعاونی‌های مسکن می‌توانند با مردم جلسه بگذارند و با آنها تفاهمنامه بنویسند. مردم تعاونی‌ها را قبول دارند و به همین دلیل در احیای بافت فرسوده راحت‌تر با تعاونی مشارکت می‌کنند. بانک‌ها هم می‌توانند تسهیلاتی در اختیار اتحادیه قرار دهند تا با کمک این منابع برای مشارکت کنندگان در زمان ساخت‌وساز مکان جدیدی رهن شود. او اضافه می‌کند: «تعاونی از محل اضافه بنا و فروش آن می‌تواند پول ساخت‌وساز را دربیاورد. از آنجایی که تعاونی اساسنامه دارد و زیر نظر وزارت تعاون است، تقریباً هیچ مجموعه‌ای نمی‌تواند کلاهبرداری کند. به دلیل وجود حسابرس و هفت عضو هیأت‌مدیره و سیستم‌های نظارتی، امکان در خطر قرار گرفتن حق و حقوق مشارکت‌کنندگان بسیار کم است.» خواجوی البته با تشکیل تعاونی‌های محله‌ای مخالف است و بر این باور است که به دلیل وجود تعاونی‌های مختلف برای هر صنف شامل نیروی دریایی، هوایی و غیره، بهتر است از پتانسیل همین تعاونی‌های موجود برای احیای بافت فرسوده استفاده شود؛ زیرا به ثبت رساندن تعاونی نیاز به صرف زمان زیاد دارد. ایجاد تعاونی پول زیاد می‌خواهد و این مسأله ساخت مسکن را به تأخیر می‌اندازد.