نسخه‌نویسی الکترونیک؛ مزایای چشمگیر و معایبی که باید رفع شود

به گزارش آتیه آنلاین، در واقع بیمه شده بدون دفترچه امکان استفاده از خدمات بیمه را نداشت. کاغذی بودن دفترچه بیمه علاوه برتحمیل هزینه گزاف به بیمه، برای بیمه شده هم مشکلاتی به همراه داشت. اما از ابتدای اسفند ماه سال ۱۳۹۹ چاپ دفترچه‌های بیمه تأمین‌اجتماعی متوقف شد و حالا بیمه شده‌ها دارای دفترچه بیمه الکترونیکی هستند. اولین مزیت حذف دفترچه کاغذی بیمه کاهش هزینه‌ها است. مزیت دیگر این طرح این است که بیمار دیگر نگران دفترچه نیست و از خدمات درمانی در هر نقطه‌ای از کشور با کد ملی می‌تواند بهره‌مند شود. نسخه الکترونیک؛ مزایا و معایب نسخه‌نویسی الکترونیک طرحی است که از سمت سازمان‌های بیمه‌گر و سازمان‌های مربوطه در راستای ارتقای سیستم سلامت کشور پایه‌گذاری شده است و شامل ارائه تمامی خدمات در حوزه سلامت و درمان است. نسخه‌نویسی الکترونیک آنلاین سندی است که تمامی اجزای آن -دارو، خدمات پزشکی و…- را شامل می‌شود و از سوی پزشک عضو نظام پزشکی با مجوز امضای الکترونیک که از سازمان نظام پزشکی دریافت کرده، ثبت خواهدشد. کاهش هزینه‌ها، افزایش دسترسی به سوابق تجویز بیماران، بهبود گردش مراکز درمانی، تسهیل و بهبود ارتباطات در زمینه نسخه دارویی، ثبت و دریافت تامین دارو و خدمات پزشکی بخشی از مزایای این طرح عنوان شده است. اما این طرح پس از طی مدتی هنوز هم با مشکلات اساسی دست و پنجه نرم می‌کند. سرعت کم اینترنت و ثبت نشدن برخی نسخه‌ها یکی از اصلی‌ترین مشکل‌هایی است که سد راه اجرای کامل این طرح شده‌است. با این حال و به طور کلی، پیش از نسخه الکترونیک افراد به پزشک غیرطرف قرارداد با بیمه مراجعه می‌کردند و اگر دفترچه داشتند پزشک در دفترچه دارو می‌نوشت ولی پول ویزیت را آزاد حساب می‌کرد. با حذف دفترچه کاغذی، پزشک غیرطرف قرارداد دارو را در سربرگ خودش می‌نویسد و نام و نام خانوادگی و کدملی بیمار را هم روی سرنسخه‌اش می‌نویسد. بیمار برگه را به داروخانه می‌برد و داروخانه با همان کدملی می‌تواند در سیستم ببیند که بیمار بیمه شده تامین اجتماعی هست یا خیر و دارو را تحویل می‌دهد. یکی از مهمترین مزایای نسخه‌های الکترونیک این است که امکان تشکیل پرونده‌ی سلامت الکترونیک برای افراد در کشور وجود دارد و با انجام این کار سوابق پزشکی و دارویی فرد در اختیار پزشک گذاشته می‌شود. به این ترتیب، او می‌تواند براساس بیماری‌های زمینه‌ای و اطلاعات قبلی که در مورد آن فرد در پرونده‌اش ثبت شده، اقدام به نسخه‌نویسی کند. یکی دیگر از مزیت‌های استفاده از نسخه‌ی الکترونیک این است که جلوی قاچاق دارو از کشور گرفته می‌شود یا اگر پزشک داروی اضافه بنویسد، با جستجوی الکترونیک قابل پیگیری است. از طرفی همیشه شکایت از دستخط بد برخی از پزشکان وجود داشته و دارد. دارو درمانی یکی از قوی‌ترین ابزارهای درمان بیماران است ولی با این وجود گاهی ممکن است به دلیل دستخط بد بعضی از پزشکان و خطاهای دیگر ناشی از نسخه‌نویسی خطی ایمنی بیمار به خطر بیافتد و سالانه تعداد زیادی به دلیل همین خطا دچار مرگ زودرس و یا اشتباهات دارویی می‌شوند. این اتفاق به دو شکل ممکن است رخ دهد؛ اول اینکه داروساز دستخط را به اشتباه تشخیص دهد و داروی اشتباه به بیمار تحویل دهد و اما مشکل بزرگتر وقتی است که بیمار نسخه خود را نزد پزشک دیگر ببرد و این پزشک نسخه را طور دیگری بخواند و با تشخیص اشتباه باعث فاجعه بزرگی شود. ۹۵ درصد رضایت از الکترونیکی شدن نسخه‌های پزشکی با استفاده از نسخه الکترونیک در واقع دستخط پزشک حذف می‌شود و نسخه‌ها به طور یک دست و سیستمی وارد پرونده الکترونیک بیمار می‌شوند. بنابراین احتمال خطا برای تجویز و یا خوانش اشتباه دارو بسیار کاهش می‌یابد. بر اساس گزارش سایت آمار «دیسکاپ» پس از یک سال استفاده از این فناوری، میزان خطای نسخه‌نویسی از ۵. ۴۲ به ۶. ۶ در هر صد نسخه کاهش پیدا کرده است همچنین ۹۵ درصد بیمه شدگان از الکترونیکی شدن نسخ بیمه رضایتمندی کامل دارند. برخی بیماران به دلیل شرایط اقتصادی باید از داروهای ارزان‌تر موجود در بازار استفاده کنند. از سوی دیگر، پیشرفت روزافزون تولید دارو این امکان را فراهم آورده تا در بازه‌های زمانی کوتاه، داروهای جدیدی وارد بازار شوند و پزشکان باید از این تغییرات دارویی و داروهای جدید آگاه شوند. در نسخه الکترونیک دارونامه تعبیه شده است و پزشک علاوه بر اینکه از داروهای جدید تولید شده اطلاع پیدا می‌کند، می‌تواند متناسب با توان پرداخت بیمار داروی مناسب‌تر از لحاظ اقتصادی را تجویز کند. نباید فراموش کرد استفاده از فناوری و گذر از شرایط سنتی به روش الکترونیکی یک ضرورت اجتناب ناپذیر در بحث کسب و کار حوزه سلامت است و این الکترونیکی شدن یکی از نقاط ارزنده‌ای است که با همه فراز و نشیب‌ها در این حوزه شکل گرفته است. پایگاه اطلاع رسانی «دکتر نکست» اعلام کرده است که در حال حاضر۸۹ درصد پزشکان در حال نوشتن و تجویز الکترونیک نسخه‌ها هستند و حدود ۱۱ درصد پرشکان به هیچ وجه نسخه الکترونیک نمی‌نویسند. براساس گزارش‌ دکتر نکست تاکنون بیش از ۲۲ هزار پزشک و ۷ هزار مطب، کلینیک و بیمارستان به این طرح پیوسته‌اند. به اذعان متخصصان، سیستم نسخه‌نویسی الکترونیک، مشکلات متعدد نسخه‌نویسی کاغذی را بهبود داد و باعث صرفه‌جویی و کاهش هزینه‌های مراقبت، کاهش اشتباهات نسخه‌نویسی، افت خطاهای دارویی و بهبود دارو درمانی و سلامت بیمار می‌شود.