چرا کودکان کار به سامان نمی‌رسند

به گزارش آتیه‌آنلاین، واقعیت‌تلخ رو به‌رشد «کودکان‌کار» در کشور زخم مزمنی است که مسئولان مرتبط با این حوزه و در صدر آن سازمان بهزیستی کشور را بارها به پذیرش و درمان آن واداشته است و هر از گاه و به صورت ادواری آیین‌نامه نامه‌هایی در راستای ساماندهی این کودکان تصویب و به اجرا درمی‌آورد. ضرورت تهیه‌آمار دقیق از کودکان‌کار  دفتر مطالعات اجتماعی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی اخیرا در گزارشی با عنوان «کودکان کار و خیابان در ایران»، مفهوم‌شناسی گونه‌های کودکان‌کار و خیابان، شناسایی بسترهای بروز این پدیده و تهیه آمارهای دقیق از کودکان کار و خیابان را از الزامات مهم تدوین طرح مداخله جامع دانست. در گزارش دفتر مطالعات اجتماعی مرکز پژوهش‌ها که به ارزیابی‌طرح‌ها و الگوهای مداخله و الزامات‌تدوین طرح مداخله جامع پرداخته، الزامات تدوین طرح مداخله جامع تشریح و تاکیدشده که بیش از بیست سال از نخستین طرح‌های سامان‌دهی‌کودکان کار و خیابان می‌گذرد و نهادهای متولی، طرح‌های ساماندهی مختلفی در مواجهه با پدیده‌کودکان کار و خیابان طراحی و اجرا کرده‌اند.   در این‌گزارش در بیان دلایل اصلی شکست طرح‌های مداخله در سامان‌دهی کودکان کار و خیابان آمده است: چالش‌هایی از جمله «عدم پوشش انواع مختلف کودکان کار و خیابان»، «غلبه رویکرد جمع آوری بر جذب»، «تقلیلِ توانمندسازیِ کودکان کار و خیابان به مساعدت مالی»، «غلبه نگاه کوتاه مدت به توانمندسازی به جای فرایندی دیدنِ آن»، «عدم پوشش کودکان اتباع»، «عدم اجماع درخصوص نحوه مواجهه با پدیده کودکان کار و خیابان»، «عدم ارتباط صحیح سمن‌ها با نهادهای دولتی» و «عدم توجه به ریشه‌های بروز پدیده کودکان کار و خیابان» از موانع جدی بر سر راه به سامان‌رسیدن و نتیجه‌بخشی طرح‌های ساماندهی به شمار می‌آیند.   مساله کارکودک است نه کودک کار  ماندانا حسینی، فعال‌اجتماعی و مدیرکلینیک مددکاری اجتماعی «آل یاسین» در گفت‌وگو با «آتیه‌آنلاین» باتصریح براینکه‌اراده قوی و دلسوزی متعهدانه‌ای برای حذف کارکودکان وجود ندارد، یادآور شد: «باوجود برگزاری جلسات متعدد سازمان‌ها و ارگان ھای مرتبط و ارائه گزارش ھای دقیق و قابل اتکاء کارشناسان این دستگاه‌ها، روز به روز شاهد گسترش و بروز آسیب‌های اجتماعی متعدد هستیم.   حسینی اضافه کرد: آنچه که باید با آن مقابله شود کارکودک است و نه کودک کار، اقدامات پلیسی و قضایی نیز هیچ نتیجه مثبتی به همراه نخواهد داشت. وی پیشتر گفته بود: سالهاست که در سطح کلان با همه نمایندگان مراکز راجع به کودکان کار در سازمان‌های متولی جلسه گذاشته می‌شود اما نتیجه این جلسات چیزی جز ارایه برخی گزارش‌های عملکردی و سطحی نبوده است؛ در شرایطی که همه می‌دانیم مشکل از کجاست و راه درمان آن چیست. طرح‌های نافرجام ساماندهی‌ طرح ساماندهی کودکان کار از آن تاریخ تا سال ۱۳۹۸ بیش از ۳۰ بار با رویکردهای اغلب مشابه و یکسان اجرا شده است و در بیشتر موارد اجرای آنها بی‌نتیجه و سرانجام خوش متوقف شده‌اند. در ۲۲ خرداد ۱۳۹۸ بار دیگر اجرای این طرح با همکاری مراکز بهزیستی یاسر، بعثت و شهدای افسریه و مشارکت تشکل مردمی حامی و کلینیک آوای باران کلید خورد طرحی که نقدهای بسیاری بر آن وارد شد.