"مهارت" ناجی زندانیان پس از آزادی

آموزش‌های مهارتی برای بسیاری از اقشار جامعه حتی تحصیل کردگان دانشگاهی در واقع راه گریزی از شرایط نامناسب بازار اشتغال در برهه‌های خاص و یافتن شغل متناسب با مهارت و کسب درآمد و تامین معیشت محسوب می‌شود و در اغلب اوقات کارکرد مهارت به عنوان راهکار بسیار موثر برخی مسائل و چالش‌های دیگر در سطح اجتماع نشان داده شده است. اما یکی از کاربردهای مهارت‌آموزی در طی سالهای اخیر در بین مددجویان زندانیان دیده شده که در واقع در طی فرایندی در حوزه آموزش برای آنها به عنوان راهکار ناجی مطرح شده است. شاید ریشه‌ای‌ترین عامل شکل‌گیری آسیب‌های اجتماعی و ورود برخی افراد به حوزه‌های مرتبط با جرم که منجر به ایجاد شخصیت مجرم و ارتکاب خلاف و نهایتاً ورود به زندان برای گذراندن دوره‌های محکومیت می‌شود، به عدم کسب درآمد و ناتوانی افراد در تامین معیشت خانواده باشد که معمولاً نشات گرفته از بیکاری است. بخش قابل توجهی از زندانیان به دلایل مالی که ناشی از نداشتن کار به عنوان منبع درآمد است در شرایط زندان قرار گرفته‌اند که اگر پیش از آن موفق به کسب مهارتهای فنی و تخصصی می‌شدند شاید به دلیل اشتغال و درآمدزایی مسیر دیگری از زندگی برای آنها رقم می‌خورد. اما در کنار این مسائل، اصلی‌ترین چالش زندانیان به پس از آزادی و بازگشت به اجتماع بر می‌گردد و این درست زمانی است که به دلیل داشتن سوء پیشینه و نداشتن مهارت‌های فنی لازم برای ورود به بازار کار، در چرخه باطل عدم توانایی درآمدزایی گرفتار شده و مجدداً در معرض آسیب‌های اجتماعی و بزه احتمالی قرار می‌گیرند. در این شرایط، سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای در تعامل با سازمان زندانهای کشور با بهره‌مندی از تجربیات حوزه آموزش مهارت در رشته‌های مختلف کاربردی برای بازار کسب و کار و با استفاده از امکانات ابزاری تخصصی زندانها، ارائه آموزش‌های مهارتی را به عنوان پشتوانه زندانیان در زمان آزادی در دستور کار دارد. بر اساس اطلاع سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای در سال ۱۴۰۱ تاکنون بیش از ۳۲ هزار مددجوی زندانی در هزار و ۳۴۵ دوره آموزشی موفق به کسب آموزش‌های مهارتی شده‌اند و این در حالی است که بیش از هفت میلیون و ۶۰۷ هزار نفر ساعت آموزش‌های فنی و مهارتی به زندانیان در سال ۱۴۰۰ ارائه شده است. این نهاد متولی مهارت‌آموزی همچنین به صورت میانگین بیش از ۱۳۵ هزار نفر ساعت در طول سال آموزش مهارت‌های فنی و حرفه‌ای را به معتادان زندانی در سراسر کشور ارائه می‌دهد. گفتنی است بیش از ۳۳هزار زندانی در سال گذشته موفق به دریافت گواهینامه فنی و حرفه‌ای و ورود به دنیای کسب و کار شدند. فراهم آوردن بستر مناسب جهت بهبود سلامت جسم و روان مددجویان به عنوان کلیدی‌ترین راهکار بازگشت مددجویان زندانی به جامعه و فضای کسب و کار پس از گذراندن دوره محکومیت مطرح است و در این زمینه بسترهای مهارتی کارکرد فوق‌العاده‌ای دارند. کارشناسان معتقدند که کسب و مهارت‌های فنی و حرفه‌ای و توانمندسازی مددجویان زندانی آزاد شده از این طریق امکان تکرار رفتارهای ناشایست آنها در جامعه را به شدت کاهش می‌دهد، به این دلیل که این آموزش‌ها با تاکید بر مسئولیت فردی، احترام و شکیبایی نسبت به دیگران همراه است. در واقع ارائه آموزش‌های مهارتی به زندانیان علاوه بر ارتقاء و توسعه مهارت‌آموزی در سطح کشور، تحقق هدفگذاری توسعه محور مهارتی، توانمندسازی مددجویان زندانی برای ورود به بازار کسب و کار و توانایی تامین معیشت، کاهش آسیب‌های اجتماعی به دلیل رفتارهای شایسته مددجویان آزاد شده و همچنین تامین نیاز نیروی کار ماهر برای ورود به بازار کار را به دنبال خواهد داشت.