بحرانی که ۱۵ سال است تکان نخورده؛ کم‌تحرکی نوجوانان

بر اساس برآوردهای جهانی جدیدی که امروز از سوی سازمان جهانی بهداشت (WHO) منتشر شد، یک چهارم نوجوانان فاقد فعالیت بدنی لازم هستند. این آمار به حدود ۲۴۰ میلیون نوجوان ۱۱ تا ۱۷ ساله می‌رسد که گفته‌اند در هیچ‌یک از روزهای هفته گذشته، حتی ۶۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط تا زیاد انجام نداده‌اند. نوجوانان به‌طور میانگین فقط ۲.۷ روز در هفته فعالیت بدنی داشته‌اند و تنها ۱۴ درصد آن‌ها گفته‌اند که هر هفت روز هفته فعال بوده‌اند.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که طی ۱۵ سال گذشته، پیشرفت جهانی در این زمینه تقریبا متوقف مانده و میزان فعالیت بدنی نوجوانان در این مدت عملا تغییری نکرده است.

کم‌تحرکی یکی از عوامل خطر اصلی ابتلا به بیماری‌های قلبی، دیابت نوع ۲ و برخی سرطان‌هاست. کمک به جوانان برای شکل‌دادن به عادت‌های فعال از سال‌های نخست زندگی، نقشی اساسی در حفاظت از سلامت آن‌ها و کاهش بار جهانی این بیماری‌ها دارد.

دکتر تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، در این باره گفت: «جهان طی ۱۵ سال گذشته تقریبا هیچ پیشرفتی در زمینه به تحرک واداشتن جوانان نداشته است و دختران بیش از همه از این روند عقب مانده‌اند. راه‌حل این نیست که به نوجوانان بگوییم بیشتر تلاش کنند. بلکه باید مدارسی، خیابان‌ها و جوامعی بسازیم که در آن‌ها حرکت‌کردن، بازی و فعالیت بدنی ایمن، آسان و به امری عادی تبدیل شده باشد.»

این مطالعه جدید که در نشریه «لنست گلوبال هلث» منتشر شده، بر پایه ۳۸۹ پیمایش جمعیت‌محور در ۱۴۰ کشور و قلمرو انجام شده و بیش از ۳.۲ میلیون نوجوان را دربر می‌گیرد.

شکاف جنسیتی در میزان فعالیت بدنی نوجوانان همچنان چشمگیر و پایدار است. ۲۸ درصد دختران گفته‌اند که در هفته گذشته هیچ روزی فعالیت بدنی نداشته‌اند؛ این رقم در میان پسران ۲۲ درصد بوده است. تنها ۱۱ درصد دختران گزارش داده‌اند که هر روز فعال بوده‌اند، در حالی که این سهم در میان پسران به ۱۷ درصد می‌رسد. در تقریبا همه کشورها و مناطق تحت پوشش سازمان جهانی بهداشت، میزان فعالیت بدنی دختران کمتر از پسران بوده است.

تفاوت میان کشورها هم چشمگیر است. در برخی کشورها، تنها ۴ درصد نوجوانان گفته‌اند که در هفته گذشته هیچ روزی فعالیت بدنی نداشته‌اند؛ در حالی که در کشورهای دیگر، این رقم از ۴۰ درصد فراتر رفته است.

برای نبود پیشرفت جهانی در این زمینه، نمی‌توان تنها یک علت مشخص در نظر گرفت. میزان فعالیت بدنی نوجوانان به محیطی بستگی دارد که در آن زندگی می‌کنند، آموزش می‌بینند، رفت‌وآمد می‌کنند و اوقات فراغت خود را می‌گذرانند. الگوهای حمل‌ونقل، دسترسی به فضاهای عمومی امن، امکان پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری ایمن، محیط مدارس، توان مالی خانواده‌ها، هنجارهای اجتماعی و گسترش سبک زندگی مبتنی بر استفاده از صفحه‌نمایش‌ها، همگی می‌توانند بر فرصت نوجوانان برای تحرک و فعالیت بدنی تاثیر بگذارند.

چالش پیش‌رو صرفا ترغیب نوجوانان به تحرک بیشتر نیست؛ بلکه باید محیط‌هایی ایجاد شود که در آن‌ها فعالیت بدنی بخشی طبیعی و آسان از دوران رشد باشد.

سازمان جهانی بهداشت خواستار اقدامات جدی‌تر و هماهنگ در حوزه‌های آموزش، حمل‌ونقل، برنامه‌ریزی شهری، ورزش و سلامت شده است. این سازمان همچنین بر ضرورت رفع موانع متعدد پیش‌روی دختران تاکید می‌کند.

کشورها به سیاست‌هایی نیاز دارند که فعالیت بدنی را به بخشی آسان، ایمن و در دسترس از زندگی روزمره تبدیل کند. ترویج فعالیت بدنی در مدارس، سرمایه‌گذاری در مسیرهای امن پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری و ایجاد جوامعی با فرصت‌های بیشتر برای تحرک می‌تواند امکان حرکت، بازی و فعالیت بدنی را در زندگی روزانه جوانان افزایش دهد.

منبع: WHO