سازمان ملل: فرصت برای احیای جنگل‌های جهان در حال از دست رفتن است

سازمان ملل هشدار داده است که فرصت برای احیای جنگل‌های جهان که نقشی حیاتی در امنیت غذایی و مقاومت در برابر بحران اقلیمی دارند، به‌سرعت در حال محدود شدن است.

بر اساس گزارش جدید سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، از سال ۱۹۹۰ تاکنون بیش از ۴۸۹ میلیون هکتار از جنگل‌های جهان از بین رفته و مساحت حتی بزرگ‌تری هم دچار تخریب شده است. فائو از دولت‌ها خواسته است احیای جنگل‌ها را در سطح ملی در اولویت قرار دهند.

گزارش وضعیت جنگل‌های جهان ۲۰۲۶ در عین اشاره به اقداماتی که در سال‌های اخیر برای حفاظت از جنگل‌ها و کاشت درخت در نقاط مختلف جهان انجام شده، تاکید می‌کند که سرعت اقدامات انجام‌شده با تعهدات کشورها همخوان نیست.

در دو دهه گذشته، دولت‌ها و طرح‌های منطقه‌ای و جهانی متعهد شده‌اند بیش از یک میلیارد هکتار زمین را تحت برنامه‌های احیا قرار دهند، اما در عمل تنها حدود یک‌پنجم این میزان واقعا در حال احیاست. فائو در گزارش خود می‌گوید پیشرفت‌ها نابرابر بوده و برای پاسخگویی به نیازهای رو به رشد جهان کافی نیست.

جنگل‌ها در حال حاضر حدود ۴.۱۴ میلیارد هکتار از سطح زمین را پوشش می‌دهند؛ یعنی تقریبا یک‌سوم خشکی‌های کره زمین. آنها حدود ۷۱۴ گیگاتن کربن ذخیره می‌کنند و زیستگاه حدود ۸۰ درصد تنوع زیستی خشکی‌های جهان هستند. جنگل‌ها همچنین در تنظیم بارش و کاهش گرسنگی نقش دارند و نزدیک به یک‌سوم جمعیت جهان برای تامین معیشت خود به آنها وابسته‌اند.

اما فشار بر این اکوسیستم‌ها در حال افزایش است. هر سال حدود ۱۲۷ میلیون هکتار از جنگل‌ها تحت تاثیر آتش‌سوزی قرار می‌گیرند و حشرات، بیماری‌ها و رویدادهای شدید آب‌وهوایی هم خسارت بیشتری وارد می‌کنند. این تهدیدها بر فشارهای موجود ناشی از گسترش کشاورزی، بحران اقلیمی، آلودگی و استخراج سوخت‌های فسیلی و دیگر منابع افزوده شده‌اند.

فائو در گزارش خود هشدار می‌دهد که فاصله میان تقاضای رو به افزایش برای محصولات و خدمات جنگلی و ظرفیت پایدار اکوسیستم‌ها، به یک عدم تعادل ساختاری تبدیل شده است؛ وضعیتی که هم سلامت اکولوژیک جنگل‌ها و هم دوام بلندمدت اقتصادهای متکی بر آنها را تهدید می‌کند.

در مقابل، احیای جنگل‌ها و دیگر اکوسیستم‌های تخریب‌شده می‌تواند هم برای مردم و امنیت غذایی و هم برای اقتصاد سودمند باشد. برآورد فائو نشان می‌دهد احیای یک میلیارد هکتار زمین می‌تواند سالانه ۱.۸ تریلیون دلار منفعت اقتصادی ایجاد کند.

«کو دونگیو»، مدیرکل فائو، در این باره گفت، گزارش جدید روشن می‌کند که احیای جنگل‌ها و چشم‌اندازهای طبیعی صرفا یک اولویت زیست‌محیطی نیست، بلکه «یک سرمایه‌گذاری راهبردی در نظام‌های کشاورزی و غذایی تاب‌آور و توسعه روستایی» است.

او با اشاره به محدود شدن فرصت اقدام گفت «تاخیر یا طراحی نامناسب برنامه‌های احیا، هزینه‌های بلندمدت را افزایش می‌دهد، نابرابری‌ها را تشدید می‌کند و ممکن است چشم‌اندازهای طبیعی را در مسیرهایی ناپایدار گرفتار کند.»

به گفته مدیرکل فائو، ادامه از دست رفتن و تخریب اکوسیستم‌های جنگلی، در کنار افزایش تقاضای جهانی برای محصولات و خدمات وابسته به زمین، ضرورت گسترش اقدامات موثر برای احیای جنگل‌ها را بیش از پیش افزایش داده است.

گزارش فائو در حالی بر احیای جنگل‌ها تاکید می‌کند که این سازمان، احیای جنگل و چشم‌اندازهای طبیعی را بخشی از پاسخ به مجموعه‌ای از بحران‌های به‌هم‌پیوسته، از تغییر اقلیم و نابودی تنوع زیستی گرفته تا تخریب زمین و ناامنی غذایی می‌داند.