گزارش محسن هرمزی در شورای شهر تهران پر از عدد بود؛ ۴۱ کیلومتر خط مترو، ۲۲ ایستگاه، ۲۵۰۰ اتوبوس نو، قرارداد ۶۳۰ واگن و هزاران تاکسی نوسازیشده. اما چند عضو شورا سراغ عددهای دیگری رفتند؛ چند دقیقه از انتظار مسافر کم شده؟ چند اتوبوس واقعاً در خیابان است؟ سرفاصله قطارها چقدر کاهش یافته و از برنامه چهار ساله حملونقل تهران چه میزان محقق شده است؟
هرمزی در چهارصد و سیوسومین جلسه شورای شهر تهران گفت در دوره ششم مدیریت شهری تمام خطوط هفتگانه مترو با ۴۱ کیلومتر مسیر و ۲۲ ایستگاه تکمیل شده است. به گفته او ایستگاه تبادلی هفده شهریور در خط ۶ نیز بهزودی به بهرهبرداری میرسد و توسعه شرقی خط ۲ از فرهنگسرا تا پایانه شرق و توسعه شرقی و غربی خط ۴ در حال پیگیری است.
او همچنین اعلام کرد ۱۰ کیلومتر ریلگذاری توسعه جنوبی خط ۶ انجام شده و ایستگاه حرم حضرت عبدالعظیم حسنی تا ۲۵ روز دیگر وارد مدار میشود. به گفته معاون حملونقل شهرداری تهران دو ایستگاه باقیمانده خط ۶ نیز قرار است تا پایان سال افتتاح شود.
هرمزی در بخش اتوبوسرانی گفت تاکنون ۲۵۰۰ دستگاه اتوبوس نو وارد ناوگان تهران شده که ۵۱۰ دستگاه آن برقی است و قرارداد خرید ۶۴۸۰ دستگاه اتوبوس نیز منعقد شده است. او گفت آمار اتوبوسهایی که هنوز وارد کشور نشدهاند در این ۲۵۰۰ دستگاه محاسبه نشده است.
بر اساس گزارش او تا روز قبل از جلسه ۵۵۳ اتوبوس تندرو و ۱۹۴۷ اتوبوس دیگر فعال بودهاند و مجموع اتوبوسهای شاغل در ناوگان به ۲۹۵۴ دستگاه رسیده است. هرمزی همچنین گفت ۸۶ درصد ظرفیت ناوگان پای کار است.
او از ورود ۷۵ دستگاه متروباس به مسیر حمل به کشور خبر داد و گفت ۷۹۳ دستگاه اتوبوس BRT نیز در ناوگان وجود دارد که بازسازی آنها در دستور کار قرار گرفته است.
ناصر امانی عضو شورای شهر تهران یکی از نخستین کسانی بود که گزارش معاون حملونقل را به بودجه مصوب شورا برگرداند. او گفت در سه سال گذشته ۵۰ درصد اعتبارات بودجه مصوب شهرداری تهران به حوزه حملونقل اختصاص یافته اما در گزارش ارائهشده مشخص نشده این حجم از منابع چه میزان از اهداف تعیینشده را محقق کرده است.
امانی گفت: خوب بود جدولی از مقایسه عملکرد، اعتبار و بودجه ۵۰ درصدی اختصاصیافته شورا به این مسئله در گزارش ارائه میشد.
او تأکید کرد گزارش مدیران شهرداری باید بر دو مبنا تنظیم شود؛ بودجهای که دریافت کردهاند و برنامهای که شورا تصویب کرده است.
امانی به برنامه چهار ساله پیشرفت و تحول شهر تهران اشاره کرد و گفت در این برنامه برای نوسازی اتوبوس، تاکسی و تأمین واگن اهداف مشخصی تعیین شده اما در گزارش معاون حملونقل معلوم نیست چه میزان از این اهداف محقق شده است.
او یکی از نمونهها را نوسازی تاکسیها دانست. به گفته امانی در برنامه قرار بود ۵۰ درصد ناوگان تاکسیرانی معادل حدود ۴۰ هزار دستگاه نوسازی شود اما گزارش فعلی از نوسازی ۱۱ هزار تاکسی حکایت دارد.
امانی البته گفت بخشی از منابع این برنامه قرار بود خارج از شهرداری و از سوی دولت تأمین شود و این کمکها به طور کامل انجام نشده است. با این حال او تأکید کرد این موضوع نباید باعث شود اهداف مصوب از گزارش عملکرد کنار گذاشته شوند.
امانی درباره تاکسیهای برقی نیز پرسش دیگری مطرح کرد. هرمزی در گزارش خود از نوسازی ۱۱ هزار تاکسی و ورود حدود دو هزار تاکسی برقی خبر داده بود.
امانی پرسید از این خودروها چه تعداد واقعاً واگذار شدهاند و آیا به ازای ورود هر تاکسی برقی یک تاکسی فرسوده از رده خارج شده است یا نه.
او گفت برخی خودروهای واردشده در سطح شهر به شکل شخصی دیده میشوند و اعضای شورا در برابر پرسش شهروندان درباره سرنوشت این خودروها پاسخ روشنی ندارند.
سوده نجفی عضو شورای شهر تهران هم بحث را از زاویه دیگری دنبال کرد. او گفت مردم عملکرد مدیریت شهری را با تعداد قراردادهای منعقدشده نمیسنجند و آنچه برای مسافر مهم است زمان انتظار در ایستگاه و میزان ازدحام در مترو و اتوبوس است.
نجفی گفت: «وقتی شهروند در ایستگاه منتظر اتوبوس یا مترو است و با ازدحام جمعیت مواجه میشود عملکرد مدیریت شهری را نه در تعداد قراردادهای منعقدشده بلکه در زندگی روزمره خود میسنجد.»
او پرسید زمان انتظار شهروندان چقدر کاهش پیدا کرده است؟ ظرفیت جابهجایی مسافر چه میزان بالا رفته و برای کاهش سرفاصله حرکت قطارها در خطوط پرتردد چه زمانبندی مشخصی وجود دارد؟
هرمزی در پاسخ گفت سرفاصله خطوط ۶ و ۷ که پیشتر حدود ۲۰ دقیقه بود به ۱۰ دقیقه رسیده و بیش از ۹۵ درصد ناوگان مترو آماده به کار است.
نجفی همچنین خواستار اعلام زمان دقیق ورود نخستین واگنهای قرارداد خارجی و برنامه تحویل بقیه آنها شد تا مشخص باشد این قرارداد چه زمانی به افزایش ظرفیت واقعی شبکه مترو منجر خواهد شد.
هرمزی گفت تاکنون دو رام قطار ملی تحویل گرفته شده و در خطوط فعال شده است. او همچنین اعلام کرد پنج رام قطار هفتواگنه در کارخانه واگنسازی در حال ساخت است و سه رام از آنها تا پایان سال تحویل خواهد شد.
او گفت بیش از ۸۵ درصد قطعات واگن داخلیسازی شده و کارخانه واگنسازی تهران اکنون آمادگی بیشتری برای تولید داخلی دارد.
این بخش از گزارش با پرسش اعضای شورا درباره قرارداد ۶۳۰ واگن و زمان تحویل آنها همراه شد. مهدی پیرهادی نیز خواستار اعلام زمان دقیق ورود این واگنها و سرنوشت ۱۱۳ واگن ملی شد.
جعفر تشکری هاشمی رئیس کمیسیون عمران و حملونقل شورای شهر تهران ورود ۲۵۰۰ اتوبوس را مثبت دانست اما گفت فاصله تهران با نیاز واقعی ناوگان همچنان زیاد است.
او گفت نمیتوان همه ضعفهای حملونقل را به دورههای قبل نسبت داد و مدیریت شهری باید در فرصت باقیمانده اشکالات موجود را برطرف کند.
تشکری هاشمی با اشاره به تغییر شرایط اقتصادی و محدودیتهای واردات گفت ادامه همان راهبردهای گذشته دیگر جواب نمیدهد و شهرداری باید بازسازی و اورهال ناوگان موجود را جدیتر دنبال کند.
او گفت حدود ۴۰ رام قطار DC در مترو تهران وجود دارد که نیازمند تعمیرات اساسی است و به جای تکیه کامل بر خرید خارجی میتوان بخشی از ظرفیت موجود را به مدار بازگرداند.
تشکری هاشمی همچنین گفت در بخشهایی از قطار ملی مانند سیستم کولر، باد، در و ترمز داخلیسازی انجام شده و باید این مسیر ادامه پیدا کند.
او درباره اتوبوسها هم گفت ظرفیت تولید داخل وجود دارد و شهرداری میتواند در کنار خرید خارجی سهم بیشتری برای تولیدکنندگان داخلی در نظر بگیرد.
حملونقل پاک نیز یکی دیگر از محورهای انتقاد اعضای شورا بود. امانی گفت عملکرد در حوزه موتورسیکلت برقی ضعیف بوده و موضوع دوچرخه نیز تقریباً از برنامههای حملونقلی کنار گذاشته شده است.
او گفت مسیرهایی برای استفاده از دوچرخه ایجاد شده اما در عمل استفاده از این مسیرها بسیار محدود است و برنامه مشخصی برای ترویج دوچرخهسواری دیده نمیشود.
میثم مظفر نیز گفت در زمینه موتورسیکلت برقی اقدام ویژهای انجام نشده و بدون یارانه و حمایت شهرداری نمیتوان انتظار داشت این وسیله جایگاه مهمی در حملونقل تهران پیدا کند.
هرمزی در پاسخ گفت مصوبه مربوط به موتورسیکلتها اخذ شده و ۲۰۰ میلیون یورو از سوی بانک مرکزی برای این موضوع اختصاص یافته است. او همچنین از تولیدکنندگان خواست در این برنامه مشارکت کنند.
امانی بخش دیگری از انتقاد خود را به پارکینگهای تهران اختصاص داد. او گفت مشکلات اصلی کمبود پارکینگ در مناطق جنوبی و مرکزی شهر همچنان باقی است و این کمبود مستقیماً روی ترافیک معابر اثر گذاشته است.
او همچنین از عملکرد برخی مناطق در اجرای پروژههای ترافیکی انتقاد کرد و نمونه خیابان آزادی را مطرح کرد. به گفته امانی در این محور نردهها جمع شده و موانع بتنی جای آنها را گرفتهاند و کارشناسان درباره ایمنی این موانع ایرادهایی مطرح کردهاند.
جلسه شورای شهر با مجموعهای از آمار و وعدههای تازه درباره مترو، اتوبوس، تاکسی و پروژههای توسعهای همراه بود. در کنار این اعداد یک سؤال چند بار تکرار شد؛ این هزینهها و قراردادها در زندگی روزانه مسافر چه تغییری ایجاد کردهاند؟
برای شورا فقط تعداد اتوبوس خریداریشده یا کیلومتر خط ساختهشده مطرح نبود. بخشی از اعضا خواستند مشخص شود این اعداد چند دقیقه از انتظار مسافر کم کردهاند، چه تعداد وسیله واقعاً هر روز در شبکه فعال است و اهدافی که در برنامه چهار ساله تصویب شده تا امروز چقدر جلو رفتهاند.
