ال‌نینو به معنای بارش بیشتر در ایران نیست؛ هشدار درباره خوش‌بینی به پیش‌بینی‌ها

به گزارش آتیه آنلاین، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور تأکید کرد که اثر ال‌نینو بر بارش ایران به عوامل مختلفی از جمله زمان‌بندی رخداد، الگوهای جوی و شاخص‌های اقلیمی وابسته است و نمی‌توان وقوع این پدیده را به‌تنهایی به معنای افزایش بارش در کشور دانست.

به گزارش ایسنا، احد وظیفه در «کارگاه آموزشی دور پیوندها، سامانه‌های پیش‌بینی و هشدار درباره پدیده ال‌نینو» گفت: ال‌نینو یکی از شاخص‌های مهم اقلیمی است و اثرات آن در فصل سرد سال بر الگوهای جوی ایران می‌تواند در فاصله هزاران کیلومتری از محل شکل‌گیری آن نیز مشاهده شود.

وی افزود: برای بررسی اثر این پدیده، علاوه بر گردش‌های جوی باید به شاخص‌هایی توجه کرد که تغییرات بین‌فصلی را تنظیم می‌کنند. این تغییرات همیشه به‌راحتی قابل پیش‌بینی نیستند و ممکن است حتی با وجود نقشه‌های امیدوارکننده، بارندگی مورد انتظار رخ ندهد.

پاییز مهم‌تر از زمستان

وظیفه با تأکید بر اینکه بارش‌های زمستانی کشور به‌طور کامل تحت تأثیر ال‌نینو نیست، اظهار کرد: بیشترین اثر این پدیده را باید در پاییز در نظر گرفت؛ چراکه زمستان در مناطق مرکزی کشور لزوماً از این شرایط تأثیر نمی‌پذیرد و حتی ممکن است با خشکسالی مواجه شویم.

وی با اشاره به شرایط اقلیمی کشور گفت: وضعیت فعلی حساس است و باید نسبت به شرایط فصلی توجه ویژه‌ای داشت. به گفته او، در صورت تغییر یا خنثی شدن این شرایط، آثار آن نیز متفاوت خواهد بود و باید با احتیاط برخورد کرد.

وظیفه با اشاره به سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ گفت که در آن دوره شاخص ال‌نینو بسیار مثبت و حدود ۱.۵ درجه گرم‌تر از منطقه بود. وی افزود که بر اساس اصطلاحات اقلیمی، شرایط کنونی نیز در حال گرایش به سمت وضعیت مثبت بسیار قوی است، اما در ماه‌های نخست، از سپتامبر تا نوامبر، لزوماً بارندگی بالایی دریافت نمی‌کنیم.

نقش سیستم‌های مدیترانه‌ای و زمان‌بندی

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی تأکید کرد که اثر ال‌نینو بر سیستم‌های مدیترانه‌ای اهمیت دارد و در نیمه سرد سال، به‌ویژه از آذر تا دی‌ماه، شاخص‌های دیگر نیز می‌توانند بر شرایط اثرگذار باشند.

وی همچنین بر اهمیت پیش‌بینی‌های روزانه تأکید کرد و گفت ممکن است یک سیستم بسیار قوی پیش‌بینی شود، اما آثار روزانه آن در روزهای بعد متفاوت باشد. به گفته وظیفه، افزایش دمای آب اقیانوس به میزان ۱.۵ تا ۲ درجه می‌تواند شرایط را از حالت گرم و قوی به وضعیت بسیار قوی و فراتر از آن برساند.

او با اشاره به رخدادهای بسیار قوی ال‌نینو در سال‌های گذشته گفت در چند سال گذشته چهار مورد از این شرایط رخ داده و در صورت تکرار آن در سال جاری، احتمالاً پنجمین مورد خواهد بود. سال‌های ۱۹۸۲ و ۲۰۱۵ نیز از جمله نمونه‌های بسیار قوی این پدیده هستند.

غرب زاگرس؛ منطقه مهم برای بارش

وظیفه با اشاره به تجربه دوره‌های گذشته اظهار کرد که وقوع ال‌نینو در مناطق مختلف، نتایج یکسانی نداشته است؛ در برخی دوره‌ها بخش‌هایی از ایران و مناطق اطراف شرایط نامناسبی داشته‌اند و در دوره‌ای مانند سال ۲۰۱۵، خاورمیانه شرایط نسبتاً مناسبی را تجربه کرده است.

وی گفت: شرایط مرزی و زمان‌بندی قرار گرفتن شاخص‌ها در تعیین مسیر رطوبت اهمیت زیادی دارد. اگر جریان شمالی در منطقه غالب باشد، ممکن است رطوبت مناسبی دریافت نشود.

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی افزود: اگر بارشی رخ دهد، مهم‌ترین وجه آن برای ایران، وجه غربی زاگرس است که ظرفیت مناسبی برای نگهداری آب دارد و این شرایط می‌تواند فرصتی برای پر شدن سدها باشد.

تأکید بر عدم قطعیت پیش‌بینی‌ها

وظیفه درباره پیش‌بینی‌های فصلی گفت: این پیش‌بینی‌ها ممکن است در ابتدا شرایط بسیار خوبی را برای زمستان نشان دهند، اما با وقوع تغییرات، خروجی مدل‌ها نیز تغییر می‌کند. بازه زمانی یکی از عوامل مهم در این پیش‌بینی‌هاست و جابه‌جایی چند هفته‌ای شرایط مورد انتظار می‌تواند نتیجه نهایی را تغییر دهد.

وی همچنین اهمیت مدیریت آب از منظر انرژی را مورد توجه قرار داد و گفت بخشی از کمبودهای مورد انتظار در حوزه گاز می‌تواند با انرژی برق‌آبی جبران شود.

وظیفه در پایان تأکید کرد که تصمیم‌گیری‌ها باید فنی و همراه با طراحی برنامه‌هایی مرتبط با پیش‌بینی‌های هفتگی باشد. وی گفت طی حدود دو ماه اخیر جلساتی با وزارت جهاد کشاورزی، وزارت نیرو و سازمان‌های آب منطقه‌ای برگزار شده و مهم‌ترین وظیفه این است که در خوش‌بینی بیش از حد نسبت به پیش‌بینی‌ها قرار نگیریم و همواره عدم قطعیت را در نظر داشته باشیم.