به گزارش آتیه آنلاین از ایلنا، انتشار خبر فروش چندین نوزاد از سوی یک مادر، بار دیگر توجه افکار عمومی را به پدیده خرید و فروش کودکان و ضعف نظامهای پیشگیری و حمایت اجتماعی در کشور جلب کرده است. این اتفاق در حالی رخ میدهد که در سالهای اخیر اخبار متعددی درباره فروش نوزادان و فعالیت باندهای خرید و فروش کودک منتشر شده و نگرانیها درباره سرنوشت این کودکان را افزایش داده است.
آمارهای سازمان بهزیستی نیز نشان میدهد فرزندخواندگی غیرقانونی به یکی از چالشهای جدی تبدیل شده است. بر اساس گزارشی که این سازمان منتشر کرده، از میان بیش از ۱۸ هزار پرونده فرزندخواندگی ثبتشده بین سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۳، حدود ۲۹ درصد خارج از چارچوبهای قانونی انجام شده است.
پریسا ولنتینا پویان، فعال حقوق کودک، معتقد است خرید و فروش نوزادان از پیچیدهترین و آسیبزاترین اشکال نقض حقوق کودک است. به گفته او، اگرچه گسترش فقر میتواند زمینهساز افزایش چنین آسیبهایی باشد، اما فقر تنها عامل مؤثر نیست. عواملی مانند اعتیاد، مسائل فرهنگی، آسیبهای اجتماعی، سکسورکر بودن مادر و حتی تجربه قربانی شدن در چرخه فروش کودکان نیز در شکلگیری این پدیده نقش دارند.
به گفته این فعال حقوق کودک، در معاملات غیرقانونی کودکان، پول مهمترین معیار است و توجهی به صلاحیت اخلاقی، روانی و اقتصادی خریداران نمیشود. همین مسئله میتواند کودکان را در معرض انواع سوءاستفادهها قرار دهد. او هشدار میدهد که در برخی موارد هدف از خرید کودک، فرزندخواندگی نیست و کودک ممکن است به ابزاری برای بهرهکشی، کار خانگی یا سایر اشکال سوءاستفاده تبدیل شود.
پویان همچنین به مخاطرات فرزندخواندگیهای غیرقانونی برای خریداران اشاره میکند و میگوید در چنین مواردی هیچ بررسی دقیقی درباره وضعیت سلامت جسمی و روانی کودک انجام نمیشود. علاوه بر این، حتی در فرزندخواندگیهای قانونی نیز احتمال رها شدن کودک وجود دارد؛ موضوعی که میتواند آسیبهای روحی عمیقی به کودکان وارد کند.
این فعال حقوق کودک ضعف نظارت، ناکارآمدی برخی سازوکارهای حمایتی، گسترش فقر، نبود آموزش کافی برای والد شدن و فقدان آمادگی لازم برای پذیرش مسئولیت فرزندخواندگی را از مهمترین عوامل تداوم این پدیده میداند و تأکید میکند که در صورت بیتوجهی به این عوامل، آیندهای تلخ در انتظار کودکانی خواهد بود که از حمایت خانوادهای امن و کارآمد محروم ماندهاند.
