سگهای بلاصاحب سالهاست به یکی از چالشهای پیچیده مدیریت شهری در تهران تبدیل شدهاند؛ مسئلهای که در نقطه تلاقی سلامت عمومی، حقوق حیوانات، امنیت شهروندان و مدیریت پسماند قرار دارد. در حالی که گزارشهای مردمی درباره حضور این حیوانات در برخی محلهها همچنان ادامه دارد، شهرداری تهران میگوید ۱۵ اکیپ عملیاتی بهطور مستمر در سطح شهر فعال هستند و تمامی گزارشهای ثبتشده از سوی شهروندان را برای جمعآوری و انتقال حیوانات به مرکز آرادکوه پیگیری میکنند.
کنترل جمعیت سگهای بلاصاحب در سالهای اخیر به یکی از موضوعات بحثبرانگیز مدیریت شهری تبدیل شده است. از یک سو شهروندانی قرار دارند که نسبت به حضور سگهای بدون صاحب در معابر، بوستانها و حاشیه برخی مناطق شهری ابراز نگرانی میکنند و از سوی دیگر فعالان حوزه محیطزیست و حقوق حیوانات بر ضرورت اجرای روشهای علمی و انسانی برای مدیریت این جمعیت تأکید دارند.
در همین راستا، مدیر اداره کنترل حیوانات شهری سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران از تداوم اجرای طرح جمعآوری سگهای بلاصاحب در سطح پایتخت خبر داده و اعلام کرده است که فرآیند شناسایی و جمعآوری این حیوانات بر اساس گزارشهای مردمی ثبتشده در سامانه ۱۳۷ انجام میشود.
به گفته حسین صادقی، گزارشهای ثبتشده پس از دریافت در نواحی و مناطق شهرداری، به واحدهای اجرایی ارجاع داده میشود و اکیپهای عملیاتی با هماهنگی مدیران خدمات شهری مناطق به محلهای اعلامشده اعزام میشوند تا نسبت به جمعآوری سگهای بلاصاحب اقدام کنند.
بر اساس اعلام شهرداری، هماکنون ۱۵ اکیپ عملیاتی به صورت مستمر در مناطق مختلف تهران فعالیت دارند. این تیمها علاوه بر رسیدگی به درخواستهای مردمی، وظیفه پایش مستمر نقاط مختلف شهر را نیز بر عهده دارند تا در صورت مشاهده تجمع سگهای بلاصاحب، اقدامات لازم را انجام دهند.
پس از جمعآوری، حیوانات به مرکز نگهداری آرادکوه منتقل میشوند؛ مرکزی که طی سالهای گذشته به محور اصلی برنامههای شهرداری در زمینه کنترل جمعیت سگهای بلاصاحب تبدیل شده است. مسئولان شهری میگویند این مرکز بر اساس دستورالعملها و ضوابط تخصصی تجهیز شده و امکانات دامپزشکی، نیروهای اجرایی، تیمهای مراقبتی و زیرساختهای مورد نیاز برای نگهداری موقت حیوانات در آن پیشبینی شده است.
با این حال، کارشناسان معتقدند مدیریت جمعیت سگهای بلاصاحب تنها به عملیات جمعآوری محدود نمیشود. افزایش دسترسی حیوانات به منابع غذایی در حاشیه شهر، رهاسازی زبالهها، گسترش سکونتگاههای غیررسمی و رهاسازی حیوانات خانگی از جمله عواملی هستند که در سالهای اخیر به رشد جمعیت سگهای بدون صاحب در برخی مناطق دامن زدهاند.
از همین رو بسیاری از متخصصان بر این باورند که موفقیت برنامههای کنترل جمعیت تنها زمانی امکانپذیر است که جمعآوری، عقیمسازی، خدمات دامپزشکی، مدیریت منابع غذایی و فرهنگسازی عمومی به صورت همزمان دنبال شود.
مدیر اداره کنترل حیوانات شهری سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران نیز تأکید کرده است که در مرکز آرادکوه علاوه بر نگهداری حیوانات، خدمات دامپزشکی و برنامههای مرتبط با سلامت و کنترل جمعیت سگهای بلاصاحب در حال اجراست و این اقدامات مطابق دستورالعملهای تخصصی انجام میشود.
شهرداری همچنین اعلام کرده که عملیات جمعآوری محدود به ساعات اداری نیست و در شرایط خاص، مأموریتهای شبانه یا خارج از زمان معمول نیز با هماهنگی مناطق شهرداری انجام میشود. این موضوع بهویژه در مواردی که حضور سگهای بلاصاحب موجب نگرانی شهروندان یا ایجاد شرایط خاص در برخی نقاط شهر شود، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
اگرچه مدیریت شهری از رسیدگی به تمامی گزارشهای مردمی خبر میدهد، اما واقعیت این است که مسئله سگهای بلاصاحب همچنان یکی از چالشهای پایدار تهران باقی مانده است؛ چالشی که حل آن نیازمند نگاهی فراتر از جمعآوری مقطعی و حرکت به سمت راهکارهای بلندمدت، علمی و پایدار است. در غیر این صورت، چرخه جمعآوری و بازگشت دوباره حیوانات به معابر شهری همچنان ادامه خواهد داشت و این مسئله هر از گاهی دوباره به یکی از مطالبات شهروندان و دغدغههای مدیریت شهری تبدیل خواهد شد.
