رئیس سازمان نوسازی شهر تهران با تأکید بر ورود جدی ملاحظات پدافند غیرعامل به پروژههای شهری، از پیشبینی پناهگاهها در طرحهای جدید خبر داد و همزمان، جزئیات نوسازی دو هزار واحدی اسلامآباد، پروژههای ۶۳۰ هکتاری، مشوقهای جدید نوسازی و بازسازی واحدهای آسیبدیده از جنگ را تشریح کرد.
علیاصغر کمالیزاده، رئیس سازمان نوسازی شهر تهران، در نشست خبری با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه بازآفرینی شهری و نوسازی بافتهای فرسوده، اعلام کرد: یکی از پروژههای مهم و دغدغهمند در ادوار مختلف مدیریت شهری، پروژه اسلامآباد یا حیاط تهران است که در دوره ششم مدیریت شهری و با حمایتهای انجامشده به مرحله اجرا رسیده و اکنون با سرعت در حال پیشرفت است.
کمالیزاده با اشاره به تداوم اجرای این پروژه حتی در شرایط بحرانی افزود: در جریان جنگ ۴۰ روزه و با وجود بمبارانها و مشکلات ناشی از آن، اجرای پروژه متوقف نشد و روند کار ادامه پیدا کرد.
به گفته او، این پروژه شامل حدود ۲هزار واحد مسکونی است که در قالب قرارداد مشارکتی اجرا میشود. «از این تعداد، ۱۲۰۰ واحد سهم شهرداری است که بهصورت صد درصد کلید به کلید به ساکنان اسلامآباد واگذار خواهد شد. این واگذاری بر اساس مصوبه شورای اسلامی شهر تهران انجام میشود.»
رئیس سازمان نوسازی شهر تهران ادامه داد: در مقابل، املاک و اراضی موجود در محدوده اسلامآباد به شهرداری تحویل داده میشود تا پس از تخریب، برای تأمین خدمات شهری مورد استفاده قرار گیرد؛ اقدامی که بخشی از کمبودهای خدماتی در محدوده غربی بزرگراه را جبران خواهد کرد.
پناهگاه در پروژههای شهری؛ رویکرد جدید ایمنی
کمالیزاده در بخش مهمی از سخنان خود به ضرورت توجه به زیرساختهای ایمنی در پروژههای شهری اشاره کرد و گفت: در پروژههای جدید، بهویژه در طرحهای بزرگمقیاس، موضوع پدافند غیرعامل و پیشبینی فضاهای امن مانند پناهگاهها در دستور کار قرار گرفته است.
او افزود: در طرحهای توسعهای از جمله پروژههای جدید مترو، این رویکرد مدنظر قرار گرفته و بررسی میشود که کدام ایستگاهها امکان ایفای نقش پناهگاه را دارند.
به گفته وی، تصمیمگیری نهایی در این زمینه نیازمند بررسیهای تخصصی است: تشخیص اینکه کدام ایستگاههای مترو قابلیت استفاده بهعنوان پناهگاه را دارند، در حوزه تخصصی شرکت مترو است و باید از آن مجموعه پیگیری شود.
کمالیزاده در بخش دیگری از سخنان خود به پروژههای شرق بزرگراه چمران اشاره کرد و گفت: یکی از محدودههایی که در برنامه سال گذشته قرار گرفت، اکنون وارد مرحله تملک شده است. از شهروندان و مالکان درخواست داریم همکاری لازم را با دفاتر نوسازی داشته باشند تا بتوانیم فرآیند بهسازی را سرعت دهیم.
او افزود: هدف ما کاهش معضلات بافت فرسوده در شرق بزرگراه شهید چمران و محدوده ملاصدرا تا پل مدیریت است.
به گفته وی، وضعیت مالکیت در این محدوده ترکیبی است: بخشی از اراضی در اختیار شهرداری قرار دارد و عملیات در آن آغاز شده، بخشی متعلق به بنیاد مستضعفان است که مذاکرات برای انعقاد تفاهمنامه در جریان است و بخش دیگری نیز در اختیار یکی از بانکهای کشور قرار دارد که خود در حال پیگیری اجرای مصوبات کمیسیون ماده پنج است.
نسخه ۶۳۰ هکتاری برای نوسازی تهران؛ ۱۸۶ پروژه تجمیع بلوکی در راه اجرا
کمالیزاده به یکی از پروژههای شاخص پیشرو اشاره کرد و گفت: پروژهای در مقیاس ۶۳ هکتار در دست برنامهریزی است که انشاءالله مقدمات اجرایی آن در سال جاری آغاز میشود و نتیجه آن شکلگیری محلاتی با کیفیت بالا، تنوع کاربریهای خدماتی و سکونتگاههای رسمی خواهد بود.
او تأکید کرد که در این پروژهها، تأمین همه نیازهای محلهای در دستور کار قرار دارد: هدف این است که محلات جدید، بهصورت کامل از نظر خدمات شهری، فضاهای عمومی و زیرساختهای سکونتی تجهیز شوند تا پاسخگوی نیاز ساکنان باشند.
کمالیزاده در ادامه افزود: در مجموع، ۱۸۶ پروژه تجمیع بلوکی در قالب محلات الگو یا شهرکهای الگو در تهران شناسایی شدهاند که وسعت آنها به حدود ۶۳۰ هکتار میرسد.
به گفته او، این پروژهها در قالب تجربههای اجرایی در حال پیگیری هستند و سازمان نوسازی در تلاش است با جذب سرمایهگذاران و فعالان اقتصادی، روند اجرای آنها را تسریع کند: در حال مذاکره و دعوت از فعالان اقتصادی هستیم تا بتوانیم این پروژهها را در قالب مشارکتی پیش ببریم و تجربه تجمیع بلوکی را در بافتهای فرسوده توسعه دهیم.
رئیس سازمان نوسازی شهر تهران با توضیح مفهوم «تجمیع بلوکی» گفت: در بافتهای فرسوده دو مشکل اساسی وجود دارد؛ نخست ریزدانگی و فرسودگی ابنیه که شامل قطعات ۳۰ تا ۵۰ متری با استحکام پایین است و دوم، نفوذناپذیری معابر که در کوچههای باریک یک تا سه متری نمود پیدا میکند.
او ادامه داد: تجمیع بلوکی به این معناست که ۵۰ تا ۲۰۰ پلاک کوچک در کنار هم تجمیع شوند و یک قطعه بزرگ و قابلبرنامهریزی ایجاد شود. این کار امکان طراحی اصولی، تأمین دسترسی مناسب و اجرای ضوابط فنی را فراهم میکند.
کمالیزاده با اشاره به الزامات فنی این پروژهها تصریح کرد: در این نوع نوسازی، ضوابط آییننامه ۲۸۰۰ و سایر ملاحظات شهرسازی مبتنی بر طرح تفصیلی بهطور کامل رعایت میشود و در نهایت، یک بافت شهری ایمن، قابل دسترس و برخوردار از خدمات شکل میگیرد.
او تأکید کرد که این رویکرد میتواند الگوی جدیدی برای نوسازی در تهران باشد: «هدف ما این است که از مداخلات پراکنده عبور کنیم و به سمت نوسازی یکپارچه و محلهمحور حرکت کنیم؛ رویکردی که هم کیفیت زندگی را ارتقا میدهد و هم تابآوری شهری را افزایش میدهد.»
سه ورزشگاه مدرن در جنوب تهران؛ تأمین مالی از محل افزایش درآمدهای شهری
کمالیزاده با اشاره به ظرفیتهای جدید تأمین مالی شهری گفت: اگر شهرداری تهران بتواند سقف درآمدی پیشبینیشده را افزایش دهد، از محل این منابع سه استادیوم ورزشی مدرن در جنوب شهر احداث خواهد شد.
او افزود: این ورزشگاهها در اراضی منطقه ۱۵، پارک آزادگان و ناحیه ۳ منطقه ۱۹ جانمایی شدهاند و هدف ما توسعه زیرساختهای ورزشی در جنوب تهران است تا توازن خدمات در سطح شهر برقرار شود.
به گفته وی، این پروژهها با مدل مشارکتی و سرمایهگذاری اجرا خواهند شد: برای این طرحها مشاور خارجی در نظر گرفته شده و جلسات مقدماتی بهصورت منظمتقریباً هر دو هفته یکباربرگزار میشود تا پروژهها به مرحله اجرا برسند.
بسته جدید نوسازی؛ از مشوق ۵۰ درصدی تا انتقال تراکم
رئیس سازمان نوسازی شهر تهران در بخش دیگری از سخنان خود به سیاستهای جدید در حوزه مقاومسازی و نوسازی اشاره کرد و گفت: در این حوزه دو رویکرد اصلی شامل مقاومسازی و تخریب و نوسازی تعریف شده که در قالب بخشنامههای جدید به مناطق ۲۲گانه ابلاغ شده است.
او افزود: بر اساس مصوبات کمیسیون ماده ۵، از جمله صورتجلسات ۷۱۲، ۷۱۴ و ۷۱۶، مشوقهایی برای مالکان در نظر گرفته شده که مهمترین آن، اعطای ۵۰ درصد تراکم مازاد بر طرح تفصیلی برای ساختمانهایی است که نیاز به مقاومسازی یا نوسازی دارند.
کمالیزاده با اشاره به سازوکار استفاده از این امتیاز توضیح داد: این تراکم مازاد در قالب ابزار “حق انتقال توسعه تعریف شده و قابلیت انتقال به سایر پلاکها را دارد.
او در تشریح نحوه بهرهبرداری از این امتیاز گفت: برای مثال، اگر ساختمانی چهار طبقه تخریب شود، مالکان دو گزینه دارند؛ یا با مشارکت سرمایهگذار، ساختمانی ششطبقه احداث کنند و سهم خود را دریافت کنند، یا اینکه خودشان نوسازی را انجام دهند و امتیاز تراکم اضافه را در سایر املاک یا مناطق به کار بگیرند.
بازسازی پس از جنگ؛ نقش گروههای جهادی و تحویل زودتر از موعد
در ادامه این نشست، کمالیزاده به موضوع بازسازی آسیبهای ناشی از جنگ نیز پرداخت و گفت: در حوزه بازسازی، چهار سطح مداخله تعریف شده که از تخریبهای جزئی تا نوسازی کامل را شامل میشود.
او افزود: بخش عمدهای از آسیبها در سطح تخریبهای جزئی بوده که روند بازسازی آنها در حال انجام است و شهروندان نیز شاهد پیشرفت آن هستند.
رئیس سازمان نوسازی با تأکید بر نقش گروههای مردمی گفت: در این مسیر، گروههای جهادی حضور فعالی داشتهاند و در کنار مردم و مدیریت شهری، به تسریع روند بازسازی کمک کردهاند.
او همچنین درباره ورود برخی نهادها و خیریهها به فرآیند بازسازی توضیح داد: تمام امتیازاتی که به پروژههای بازسازی اختصاص پیدا میکند، در چارچوب مصوبات کمیسیون ماده ۵ است و خارج از این چارچوب، امتیاز ویژهای تعریف نشده است.
کمالیزاده در ادامه با اشاره به روند بازسازی پروژههای آسیبدیده گفت: یکی از پروژهها در یکی از مناطق شهر به اتمام رسید، تحویل داده شد و ساکنان در آن مستقر شدند. خوشبختانه این پروژه زودتر از زمانبندی اعلامشده به نتیجه رسید؛ وعده ما یکساله بود اما در حدود ۶ ماه کار به سرانجام رسید.
او در ادامه به یکی از پروژههای شاخص بازسازی اشاره کرد و افزود: پروژه ساختمان اساتید که یک ساختمان ۱۱ طبقه بود و بهصورت مستقیم هدف اصابت موشک قرار گرفت، از جمله پروژههای مهم ماست. در این حادثه تعدادی از شهروندان به شهادت رسیدند.
کمالیزاده درباره روند اجرایی این پروژه توضیح داد: عملیات اجرایی این ساختمان شامل مقاومسازی اولیه، مقاومسازی نهایی، اجرای سقفها، دیوارچینی، گچکاری و کاشیکاری تقریباً به پایان رسیده و در حال حاضر در مرحله تحویل نهایی به پیمانکار است.
او تأکید کرد: برنامهریزی ما این است که تا ۳۰ خرداد این ساختمان به ساکنان محترم تحویل داده شود.
در ادامه، وی به پروژههای دیگر در سطح شهر اشاره کرد و گفت: چند پروژه دیگر نیز در خیابان باهنر و محدوده کامرانیه در منطقه یک در حال اجراست که پیشبینی میکنیم آنها نیز تا پایان زمانبندی تعیینشده به اتمام برسند.
