یک میلیون شغل از دست رفت؛ بحران اشتغال و بازسازی اقتصاد پساجنگ

به گزارش آتیه‌آنلاین، غلامحسین محمدی، معاون وزیر تعاون و رئیس سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای، با اشاره به ضرورت بازسازی نیروی انسانی گفت: «سازمان فنی‌وحرفه‌ای مسئول تربیت نیروی متخصص برای بازسازی منازل و صنایع آسیب‌دیده است.» وی از دو پویش «امداد ایران ماهر» و «سفیران انرژی» به عنوان ستون‌های اصلی بازسازی نام برد و افزود که ثبت‌نام مربیان و مهارت‌آموختگان از طریق درگاه emdad.irantvto.ir امکان‌پذیر است.

بمباران صنایع مادر مانند پتروشیمی، فولاد و نیروگاه‌ها، قطع زنجیره تامین مواد اولیه و کاهش سفارشات باعث رکود در بسیاری از واحدهای تولیدی شد. در حوزه خدمات نیز بخش‌هایی مانند تبلیغات، رسانه، مشاوره فنی و مهندسی و خدمات فضای مجازی به دلیل اختلال زیرساخت‌ها و کاهش تقاضا دچار بحران شدند.

استان‌های پیشرو، سامانه هوشمند و چالش بیمه بیکاری

تقی غیاثی‌تبار، مدیرکل دفتر بازرسی و ارزیابی عملکرد سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای، اعلام کرد که استان‌های هرمزگان، خوزستان و فارس بیشترین موفقیت را در اجرای برنامه‌های مهارت‌آموزی داشته‌اند. سامانه هوشمند ارزیابی عملکرد نیز به صورت آزمایشی در استان‌های البرز و اصفهان فعال شده و به زودی در سراسر کشور اجرایی خواهد شد تا مدیریت منابع انسانی و پروژه‌های بازسازی با شفافیت کامل انجام شود.

با این حال، اکبر قربانی، دبیر اجرایی خانه کارگر محور غرب تهران در گفت‌وگو با ایلنا هشدار داد که برخی کارخانجات غرب تهران هنوز پس از تعطیلات عید نوروز فعالیت خود را به طور کامل از سر نگرفته‌اند و تعدیل نیرو در واحدهای کوچک و متوسط ادامه دارد. وی افزود: «تعدیل‌ها عمدتاً به دلیل شرایط اقتصادی پیش‌آمده و کمبود مواد اولیه یا اختلال در سفارش‌ها است، اما بخشی نیز ناشی از تصمیمات سودجویانه یا نگرانی‌های سیاسی کارفرمایان است.»

قربانی بر ضرورت تقویت صندوق بیمه بیکاری و حمایت اقتصادی از واحدهای آسیب‌دیده تأکید کرد و گفت: «دولت باید برنامه سراسری برای بازسازی واحدها تدوین کند و با تشکل‌های کارگری همکاری داشته باشد. همچنین نیازمند جدول زمانی مشخص برای بازگشت واحدهای صنعتی و خدماتی به ظرفیت کامل هستیم.»

آمارهای میدانی نشان می‌دهد که بیش از ۲۰ درصد واحدهای صنعتی مناطق جنگ‌زده به‌طور کامل تعطیل شده و حدود ۷۵ درصد واحدها دچار آسیب جزئی تا متوسط هستند. کارشناسان اقتصادی پیش‌بینی می‌کنند که با اجرای برنامه‌های مهارت‌آموزی و بازسازی، بیش از ۲۰۰ هزار شغل جدید در سال ایجاد شود و فشار بر صندوق بیمه بیکاری کاهش یابد.

محمدی، معاون وزیر تعاون و رئیس سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای تأکید کرد که رویکرد سال ۱۴۰۵ سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای از کمیت به کیفیت تغییر یافته و تمرکز بر بازسازی، انرژی‌های تجدیدپذیر و اقتصاد دیجیتال است. کارشناسان روابط کار نیز معتقدند که بدون نظارت دقیق بر تعدیل نیرو و حمایت هدفمند از کارگران و واحدهای آسیب‌دیده، بحران اشتغال می‌تواند عمیق‌تر شود و روند بازسازی به تأخیر بیفتد.

با وجود چالش‌های اقتصادی و اجتماعی، اجرای همزمان برنامه‌های مهارت‌آموزی، بازسازی زیرساخت‌ها و سیاست‌های حمایتی از نیروی کار، تنها راه کاهش بیکاری و تسریع بازسازی مناطق آسیب‌دیده است.