آب آلوده در بحران؛ تهدید خاموش سلامت

 مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت در اطلاعیه‌ای با عنوان «پیشگیری از بیماری‌های منتقله از آب در شرایط اضطراری» اعلام کرد در شرایط بحرانی مانند جنگ یا حوادث گسترده، احتمال آسیب دیدن زیرساخت‌های آبرسانی افزایش می‌یابد و دسترسی به آب آشامیدنی سالم ممکن است محدود شود.

در چنین شرایطی بسیاری از مردم ممکن است در مراکز اسکان موقت، چادرها، باغ‌ها، ویلاها یا طبیعت اقامت کنند؛ مکان‌هایی که دسترسی به آب سالم در آن‌ها همواره تضمین‌شده نیست. از سوی دیگر، انفجارها و آسیب به شبکه‌های آبرسانی یا سیستم‌های جمع‌آوری و دفع فاضلاب می‌تواند منابع تأمین آب را آلوده کند.

در این وضعیت گاهی آب مورد نیاز از منابعی مانند چاه‌ها، رودخانه‌ها یا سایر منابع غیرایمن تأمین می‌شود. اگر این آب به درستی سالم‌سازی نشود، خطر ابتلا به بیماری‌های منتقله از آب افزایش پیدا می‌کند.

به گفته کارشناسان وزارت بهداشت، با نزدیک شدن به فصل گرما، احتمال بروز بیماری‌هایی مانند وبا، اسهال خونی و سایر بیماری‌های منتقله از آب و غذا نیز به‌طور طبیعی افزایش می‌یابد و استفاده از آب سالم نقش مهمی در پیشگیری از این بیماری‌ها دارد.

اصول نگهداری آب در شرایط بحران

وزارت بهداشت تأکید کرده است که برای نگهداری آب باید چند نکته مهم رعایت شود. پیش از پر کردن، ظروف نگهداری آب باید کاملاً شسته و تمیز شوند و ترجیحاً در محیطی خنک و تاریک نگهداری شوند.

اگر ظروف درب‌دار بزرگ در دسترس نیست و آب در ظرف‌هایی مانند تشت یا ظروف بدون درب نگهداری می‌شود، باید روی آن را با پارچه‌ای تمیز پوشاند تا از ورود آلودگی و حشرات جلوگیری شود.

همچنین لازم است بو و مزه آب هر چند روز یک‌بار بررسی شود. در صورتی که تغییر بو یا مزه احساس شود یا آب به دلیل وجود حشرات آلوده شود، بهتر است در صورت امکان آب تعویض شود.

جوشاندن آب؛ ساده‌ترین راه سالم‌سازی

به گفته وزارت بهداشت، جوشاندن آب ساده‌ترین و در دسترس‌ترین روش برای سالم‌سازی آن است. در صورتی که از سلامت آب اطمینان وجود ندارد، باید آب را به حدی جوشاند که حداقل یک دقیقه در حالت جوش باقی بماند.

استفاده از مواد کلردار؛ فقط در شرایط اضطرار

در اطلاعیه وزارت بهداشت تأکید شده است که همه مواد سفیدکننده کلردار برای تصفیه آب مناسب نیستند. استفاده از قرص‌های کلر یا مواد ضدعفونی‌کننده مبتنی بر کلر تنها در شرایطی توصیه می‌شود که دسترسی به آب سالم وجود نداشته باشد و امکان جوشاندن آب نیز فراهم نباشد.

در چنین مواردی نیز لازم است روش صحیح استفاده از این مواد با راهنمایی کارکنان بهداشتی انجام شود. استفاده از سفیدکننده‌های خانگی باید دقیقاً مطابق دستورالعمل‌های بهداشتی باشد.

کارشناسان بهداشت همچنین هشدار داده‌اند که هرگز نباید بیش از مقدار توصیه‌شده از مواد ضدعفونی‌کننده استفاده کرد؛ زیرا مصرف بیش از حد این مواد می‌تواند موجب مسمومیت شده و شرایط را خطرناک‌تر کند.