۱۸ همت بودجه برای آب؛ تهران از بحران عبور می‌کند؟

تهران زمستان را پشت سر می‌گذارد، اما سایه کم‌آبی از سر شهر برداشته نشده است. درختان برخی بوستان‌های حاشیه‌ای هنوز با تنش آبی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و شهروندان تابستان گذشته را با هشدارهای مکرر درباره مصرف آب به یاد دارند.در چنین شرایطی، شورای شهر از «افزایش صدها برابری بودجه آب و محیط‌زیست» سخن می‌گوید؛ از ۳۹ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۰ به ۱۸ همت در دوره ششم. عددها بزرگ‌اند، اما آیا اثرشان هم به همان اندازه ملموس است؟

رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر اعلام کرده است که نشتی سد لار با حجم ۱۶۵ میلیون مترمکعب تا میانه سال ۱۴۰۶ به تهران خواهد رسید. سه هزار میلیارد تومان هم برای این پروژه در بودجه ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده است.این حجم آب در برابر مصرف سالانه پایتخت چه نسبتی دارد؟کارشناسان سال‌هاست تأکید می‌کنند که مصرف آب تهران میلیاردها مترمکعب در سال است. در این مقیاس، ۱۶۵ میلیون مترمکعب هرچند قابل توجه است، اما معجزه‌آسا نیست.آیا این انتقال، یک راه‌حل ساختاری است یا مسکنی موقت؟

شورای شهر می‌گوید ۱۰ هزار میلیارد تومان برای احداث تصفیه‌خانه‌ها تصویب کرده و هشت پروژه در دستور کار است. همچنین چهار تصفیه‌خانه در بوستان‌های جنگلی تهران در حال اجراست.اما نکته قابل تأمل آن است که طبق قانون، احداث تصفیه‌خانه‌ها بر عهده وزارت نیرو و شرکت آب و فاضلاب است. اکنون شهرداری به دلیل کمبود منابع مالی دولت وارد میدان شده است.هزار میلیارد تومان هم  برای تجهیز مراکز پرمصرف به وسایل کاهنده آب پیش‌بینی شده است. مدارس، دانشگاه‌ها و مراکز نظامی در اولویت قرار دارند.اما تجربه سال‌های گذشته نشان داده که بدون اصلاح الگوی مصرف عمومی و کاهش هدررفت شبکه، پروژه‌های انتقال آب به تنهایی پاسخگو نیستند.

چقدر از هدررفت شبکه آب شهری کاهش یافته؟چه برنامه‌ای برای اصلاح رفتار مصرف‌کننده خانگی وجود دارد؟در این زمینه آمار روشنی ارائه نشده است.رئیس کمیسیون سلامت می‌گوید اگر این اقدامات در دهه‌های گذشته انجام می‌شد، امروز تهران با چنین بحرانی مواجه نبود.

این گزاره دو برداشت دارد؛یا مدیریت پیشین کوتاهی کرده است،یا بحران آب تهران حاصل روندی طولانی و ساختاری است که با چند پروژه بزرگ حل نمی‌شود.واقعیت احتمالاً ترکیبی از هر دو است.اگر وعده‌ها عملی شود، تا میانه ۱۴۰۶ بخشی از کمبود آب جبران خواهد شد. اما تهران با رشد جمعیت، تغییر اقلیم، کاهش بارش و فرونشست زمین روبه‌روست.بحران آب فقط بحران انتقال نیست؛ بحران حکمرانی منابع است.آیا ۱۶۵ میلیون مترمکعب آب سد لار، تهران را از تابستان‌های پرتنش نجات می‌دهد یا تنها زمان می‌خرد؟