بحران خاموش‌نشده در آتش‌نشانی ایران

«۳۰۰۰ خودروی آتش‌نشانی در کشور کم داریم.» این جمله کوتاه، تصویر تکان‌دهنده‌ای از وضعیتی است که هر لحظه می‌تواند به بهای جان شهروندان تمام شود. وقتی زنگ حریق به صدا در می‌آید، انتظار این است که خودروهای مجهز، نردبان‌های مدرن و پمپ‌های قوی در چند دقیقه خود را به صحنه برسانند؛ اما واقعیت آن است که بسیاری از ایستگاه‌های آتش‌نشانی حتی از ابتدایی‌ترین تجهیزات محروم‌اند.

قدرت‌الله محمدی، مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی شهرداری تهران، در اجلاس شهرداران کلان‌شهرها، حادثه سبزوار را نمونه‌ای روشن از این بحران دانست: «در آن حادثه نردبان نجات نداشتیم و مجبور شدیم با جرثقیل مردم را نجات دهیم. حتی برای اطفای حریق، از پمپ‌های بتن‌ریزی استفاده شد؛ موضوعی که جای تأسف بسیار دارد.» چنین روایت‌هایی تنها هشدار نیست، بلکه نشانه‌ای از فرسودگی ساختاری در نظام امداد و نجات کشور است.

بر اساس آمارگیری‌های رسمی، ایران دست‌کم به ۳۰۰۰ دستگاه خودروی جدید آتش‌نشانی نیاز دارد. اما مسئله فقط کمبود نیست؛ بسیاری از تجهیزات موجود عمری بالای ۲۵ سال دارند و عملاً کارایی‌شان با استانداردهای جهانی فاصله‌ای بعید پیدا کرده است. در برخی استان‌ها حتی یک دستگاه «بیل ۴۰۰» برای مدیریت آوار وجود ندارد.

محمدی تأکید می‌کند: حل این مشکل با بودجه ناچیز شهرداری‌ها ممکن نیست. باید با تعامل با نمایندگان مجلس، بودجه اختصاصی برای رفع این ناترازی‌ها تصویب شود.به گفته او، اقدامات شهرداری تهران در سه سال اخیر برای خرید تجهیزات ارزشمند بوده، اما برای جبران عقب‌ماندگی ۴۵ ساله کافی نیست.

مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی تهران در بخش دیگری از سخنانش به حوادث اخیر، از جمله جنگ ۱۲ روزه، اشاره کرد: «در تهران ۱۴۲ نقطه مورد اصابت قرار گرفت که حدود ۳۰ مورد آن نقاط شهری بود. بیشتر آسیب‌ها ناشی از ریزش آوار بود.» این تجربه نشان داده که در زلزله یا حملات مشابه، نبود تجهیزات سنگین می‌تواند هزینه‌های انسانی را چندبرابر کند.

محمدی هشدار می‌دهد اگر سامانه‌های ارتباطی مانند ۱۲۵ هدف قرار گیرند، ارتباط با مردم قطع خواهد شد. به همین دلیل، در تهران چند ایستگاه موازی برای پایداری ارتباط ایجاد شده است. او همچنین بر ایجاد «چادر مفقودین» از اولین لحظات حادثه و لزوم دریافت آمار دقیق از شهرداران مناطق تأکید می‌کند و تجربه متروپل آبادان را شاهدی بر مشکلات ناشی از آمارهای متناقض می‌داند.

--